I SA/Sz 940/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 rok wraz z odsetkami p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy Skarżący, zamieszkały w S., przy ul. [...], w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że J.J. gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Skarżący podał, że źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości [...] zł netto. W uzasadnieniu wskazał, że nie stać go na opłacenie kosztów sądowych oraz adwokata. Skarżący oświadczył, że jest w podeszłym wieku, przebył ciężką operację. Ponosi wydatki na utrzymanie, tzn. częściowo za mieszkanie ([...]zł), gaz ([...] zł), światło ([...] zł), telefon ([...] zł) oraz lekarstwa w wysokości [...] zł miesięcznie. Odnośnie do majątku Skarżący podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 44 m² . Skarżący nie wykazał posiadania innych nieruchomości, majątku ruchomego większej wartości oraz zgromadzonych zasobów pieniężnych. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego zobowiązującego do przedłożenia: - dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanej renty (n.p. decyzja lub odcinek przekazu pocztowego/przelew) w okresie ostatnich trzech miesięcy, - oświadczenia o ilości osób zamieszkujących wraz ze skarżącym w mieszkaniu przy ul. [...], z podaniem stopnia pokrewieństwa, - dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów koniecznego utrzymania (w szczególności koszty leczenia, opłaty tytułem czynszu za mieszkanie, energii elektr. gazu, wody, itp.) z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wykazu posiadanych rachunków bankowych (w tym lokat) i wyciągów z rachunków bankowych z okresu od 1 września do 23 listopada b.r., Skarżący przedłożył rachunki za telewizję (UPC) wystawione na nazwisko B.N. (S., ul. [...]), za mieszkanie ( rachunki wystawione na skarżącego w kwocie [...] zł miesięcznie), za energię elektryczną ( na nazwisko M.J., ul. [...]) na kwotę średnio [...] zł miesięcznie, faktury za gaz (wystawione na skarżącego) na łączną kwotę ok. [...] zł za okres od lipca do listopada br. J.J., w miejsce wymaganego oświadczenia o ilości osób zamieszkujących wraz z nim aktualnie w mieszkaniu przy ul. [...] (wg skarżącego o powierzchni 44m²), przedłożył zaświadczenie Wydziału Budynków i Lokali Komunalnych z 9 maja 1997 r., potwierdzające, że skarżący, wraz z żoną M. jest najemcą mieszkania przy ul. [...] o powierzchni 84, 78 m², a do wspólnego zamieszkiwania uprawniona jest córka B. (ur. 1976r.). Skarżący przedłożył nadto wyciągi z rachunku bankowego z otrzymaną emeryturą w kwocie [...] miesięcznie, jednak, wbrew wezwaniu, nie przedłożył wyciągu z rachunku bankowego za wymagany w wezwaniu okres (od 1 września do 23 listopada b.r.). J.J. nie złożył żadnych wyjaśnień co do nieprzedłożenia wymaganych wyciągów bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Powyższy pogląd znajduje również oparcie w orzecznictwie sądowym. Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Do oceny Sądu (referendarza sądowego) należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, stanowiącego rodzaj dotacji z budżetu państwa, powinno charakteryzować się współdziałaniem strony i Sądu (referendarza sądowego). Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy jest to niemożliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonywujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Wprawdzie z przedłożonego przelewu bankowego wynika, że miesięczna kwota emerytury skarżącego wynosi [...] zł, to jednak stwierdzić należy, że skarżący nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości związanych z jego sytuacją finansową i majątkową. Po pierwsze, skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny ilości osób zamieszkujących wraz z nim w mieszkaniu przy ul. [...] i partycypujących w kosztach utrzymania tego mieszkania. Poważne wątpliwości budzi prawdziwość oświadczenia skarżącego co do powierzchni zajmowanego mieszkania. Skarżący na formularzu podał powierzchnię 44 m², a z przedłożonego następnie zaświadczenia wynika, że mieszanie to miało powierzchnię 84,78 m². Po drugie wskazać należy, że wbrew wezwaniu skarżący nie przedstawił wyciągów z rachunków bankowych za wskazany w wezwaniu okres i nie złożył również w tym zakresie żadnych wyjaśnień. W związku z powyższym skarżący nie potwierdził braku oszczędności, a wskazać należy, że z akt podatkowych wynika, że, skarżący wraz z dwiema współwłaścicielkami (w udziałach po 1/3 części) sprzedał w dniu 15 kwietnia 2010 r. za cenę [...] zł nieruchomość w Ł., przy ul. [...] składającą się z zabudowanej działki nr [...] o powierzchni 570 m² (udział w 1/3 części odpowiadał przychodowi w kwocie [...] zł). Powyższe może oznaczać, że skarżący nie mając innych osób na utrzymaniu, posiada zaoszczędzone środki pieniężne. Wątpliwości tej, pomimo wezwania, skarżący nie wyjaśnił. Jak już wskazano wyżej, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Informacje podane w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy jak również wynikające z przedłożonych dokumentów i dodatkowych oświadczeń nie pozwalają na dokonanie jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy. Stwierdzić zatem należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem skarżący nie wykazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak na wstępie.