I SA/Sz 941/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007r. sprawy ze skargi M.i K. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowe z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Zaskarżonym postanowieniem, Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia małż. M. i K. Z. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] zł wynikającej z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2005 (PIT – 36) na poczet zaległości podatkowych, postanowienie to utrzymał w mocy. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że małż. Z. złożyli w Pierwszym Urzędzie Skarbowym zeznania PIT – 36 o wysokości dochodu osiągniętego w 2005r. Ze wspólnego rozliczenia małżonków wynikała nadpłata w kwocie [...] zł. Podatnicy wykazali w zeznaniu PIT – 36 w polu 51 – należne zaliczki z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej w kwocie [...] zł, a w związku z tym, iż w trakcie 2005r. wpłata na rachunek urzędu skarbowego wynosiła [...] zł a także nie została uiszczona zaliczka za maj 2006r. w podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie [...] zł, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wydał postanowienie, w którym zaliczył nadpłatę na poczet tych zaległości. Pozostałą kwotę nadpłaty przekazał na rachunek bankowy strony. Podatnicy nie zgodzili się ze stanowiskiem organu podatkowego i wnieśli zażalenie na jego postanowienie w części dotyczącej zaliczenia kwoty [...] zł na poczet "brakujących wpłat na podatek dochodowy od osób prawnych" (tak to określono w postanowieniu) i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tej części. Organ odwoławczy nie uwzględnił zażalenia wyjaśniając w uzasadnieniu, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa i podatnicy zobowiązani są do prawidłowego obliczenia i terminowego regulowania należności podatkowych. Pani M. Z. w zeznaniu wykazała, że wpłaciła na rachunek urzędu skarbowego kwotę [...] zł . Organ podatkowy nie miał powodu podważać wiarygodności danych wskazanych w zeznaniu dlatego wykazaną nadpłatę na podstawie art. 76 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, zaliczył na poczet zaległości podatkowych. Wskazany przepis nakłada na organ podatkowy obowiązek sprawdzenia przed dokonaniem zwrotu, stanu zaległości podatnika i w przypadku ich wystąpienia, jest obowiązany zaliczyć kwoty zwrotu na istniejące zaległości. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący małż. M. i K. Z. domagając się uchylenia postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. ewentualnie stwierdzenia nieważności podnieśli zarzut naruszenia art. 121, art. 122, art. 127, art. 187, art. 191 i art. 210 Ordynacji podatkowej. Według twierdzenia skarżących błąd w deklaracji PIT – 36 jest oczywisty i bezsporny, jednakże opierając się na pierwotnym zeznaniu PIT – 36 Naczelnik wydał postanowienie o zaliczeniu błędnie wskazanej nadpłaty na poczet nieuiszczonej, błędnie wskazanej sumy zaliczek, czyli dokonał zaliczenia podatku jaki nie istniał na poczet podatku Urząd Skarbowy jak twierdzą skarżący po otrzymaniu korekty PIT – 36 z zażaleniem przyjął korektę i prawidłowo podatek rozliczył "od nowa" jednak nie dokonał autokontroli swojego postanowienia mimo, że uzyskał nowe wiadomości. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Z akt podatkowych, a ściślej z zażalenia podatników wynika, że została wydana decyzja Urzędu [...] z [...]. ograniczająca zaliczki na podatek z uwagi na oszczędzanie w kasie mieszkaniowej. Oznacza to, że wprawdzie w zeznaniu podatkowym podatnicy popełnili błąd nie mniej zaległość faktycznie dotyczyła jedynie kwoty zaliczki [...]zł za maj 2006 r. Zatem okoliczność ta istniała już przed wydaniem postanowienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...]. nr [...] w sprawie zaliczenia nadpłaty w kwocie [...] zł. wynikającej z zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2005r. (PIT – 36) na poczet zaległości podatkowej, i powinna być wzięta pod uwagę przed wydaniem wymienionego wyżej postanowienia, a także przed wydaniem postanowienia przez organ odwoławczy. Niezależnie od powyższych okoliczności faktycznych podnieść należy, że stosownie do art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę : - nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku; - podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej; - zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta; jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej; - zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej. Wymienione sytuacje wskazują, iż o nadpłacie można mówić wtedy, gdy na koncie urzędu skarbowego znajdują się kwoty rzeczywiście wpłacone nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej. Z opisanego przez organ odwoławczy stanu faktycznego wynika, że na koncie podatników nie było nadpłaconego podatku a jedynie zaległość podatkowa z tytułu niezapłaconych zaliczek. W tej sytuacji trudno mówić o nadpłacie w świetle przepisu art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (pkt 2,3 i 4 nie dotyczą sytuacji podatników). Innym zagadnieniem jest moment powstania nadpłaty o którym traktuje art. 73 ordynacji podatkowej. jednym z wymienionych w tym przepisie przypadków skutkujących powstanie nadpłaty jest złożenie zeznania rocznego przez podatników podatku dochodowego (art. 73 § 2 pkt 1). Z uwagi jednak na treść art. 72 Ordynacji podatkowej nie można uznać, że istnieje nadpłata w sytuacji kiedy na koncie podatnika istnieje zaległość, a podatnik zeznaje, że w rozliczeniu rocznym w jego przypadku istnieje nadpłata. Nadpłata powstaje nie na skutek tego, że tak deklaruje podatnik lecz w wyniku skonfrontowania stanu konta podatnika z prawidłowym zeznaniem podatnika. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz na podstawie art. 200 tej ustawy orzeczono jak w sentencji.