I SA/Sz 942/10
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-01-27
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA, a jeśli tak, czy może otrzymać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych w sprawach dotyczących umorzenia postępowania w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na mocy art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych na mocy orzeczenia referendarza sądowego nie jest możliwe. Jednakże, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, skarżący może otrzymać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący R. Z. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący jest inwalidą I grupy, prowadzi gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci, a jego jedynym źródłem utrzymania jest renta. Oświadczył, że ponosi znaczne wydatki i nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i adwokackich bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.Rozstrzygnięcie
Przyznano R. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek postanawia: przyznać R. Z. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać na wstępie należy, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej sytuacji wobec zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, nie jest możliwe przyznanie tego zwolnienia na mocy orzeczenia referendarza sądowego.
Niniejsza sprawa dotyczy umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zatem należy do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie.
Z uwagi na powyższe, złożony przez R. Z. wniosek podlegał rozpoznaniu w części dotyczącej przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym, dochodach, wynika, co następuje.
Skarżący, zamieszkały w miejscowości B., jest inwalidą I grupy, porusza się na wózku ortopedycznym (oświadczenie o stanie zdrowia – k.23).
Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną, na utrzymaniu pozostaje troje dzieci, w tym ucząca się córka ([...]lat) i dwóch synów ([...] lat) jak określił skarżący, "specjalnej troski".
Źródłem utrzymania rodziny jest renta skarżącego w kwocie [...] zł netto (przekaz pocztowy k.34), żona skarżącego nie ma dochodów, jest po leczeniu szpitalnym.
Odnośnie posiadanego majątku skarżący oświadczył, że posiada1/2 część budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m²; innych nieruchomości, rzeczy ruchomych, oszczędności nie posiada.
R. Z. dodał, że ponosi wydatki na opłatę mieszkania, prąd, gaz, opał na zimę, lekarstwa, itp.
Skarżący oświadczył, że sytuacja jego rodziny jest dramatyczna i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i adwokackich bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje - w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Analizując przedstawioną przez skarżącą sytuację, w jakiej się aktualnie znajduje, należało uznać, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do opłat za czynności adwokata, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246
§ 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w pkt II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło