I SA/Sz 942/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. K. Ł. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Decyzją z dnia [...] r., Nr[...] , wydaną z powołaniem się na przepisy art. 148 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.) w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 2005, poz. 1585 ze zm.) oraz po rozpatrzeniu wniosku R Z o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Z U S z dnia 6.08.2010 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie umorzenia temuż zobowiązanemu zaległych należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne finansowanych przez osoby nie będące ich płatnikami. Z uzasadnienia tej decyzji oraz z akt sprawy wynika, że w dniu 29.05.2007 r. Zakład [..] umorzył R Z na jego wniosek, zaległe należności z tytułu składek w części finansowanej przez samego płatnika. Do spłaty przez tegoż zobowiązanego pozostało jeszcze zadłużenie wynikające ze składek finansowanych przez osoby nie będące ich płatnikami. Pismem z dnia 24.05.2010 r. R Z wystąpił z wnioskiem o umorzenie reszty pozostałych do spłaty składek, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i życiową. Decyzją z dnia 6.08.2010 r. Zakład [...] , działając na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., umorzył wszczęte na skutek powyższego wniosku postępowanie administracyjne w przedmiocie umorzenia pozostałych do spłaty składek, uznając, iż jest ono bezprzedmiotowe w świetle art. 30 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, nieprzewidującej prawnej możliwości umorzenia zaległych należności składkowych za zatrudnionych przez płatnika pracowników. Rozpatrując złożony przez R Z wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia pozostałych do spłaty należności składkowych, Prezes Zakładu [...] nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Uznając za w pełni uzasadnioną decyzję o umorzeniu postępowania wszczętego na skutek wniosku zobowiązanego zawartego w piśmie z dnia 24.05.2010 r., jako postępowania bezprzedmiotowego, organ odwoławczy podkreślił, iż zaległe składki, o umorzenie których wnosi zobowiązany, nie podlegają umorzeniu w świetle przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Powyższa decyzja ostateczna została przez R Z zaskarżona do sądu administracyjnego. Domagając się uznania zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, skarżący kwestionuje podstawy do uznania, że wszczęte jego wnioskiem postępowanie w sprawie umorzenia zaległych składek jest postępowaniem bezprzedmiotowym, podnosząc przy tym, że występują przesłanki do uznania tych należności za całkowicie nieściągalne. W odpowiedzi na skargę Prezes [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Skargę uznać należało za nieuzasadnioną, nie zachodzą bowiem podstawy do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa. Stosownie do przepisu art. 61 § 1 i 2 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym datą wszczęcia postę-powania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Według art. 104 K.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, o ile przepisy kodeksu nie stanowią inaczej, przy czym decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Gdy wszczęte postępowanie administracyjne z jakiejkol-wiek przyczyny okazuje się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu tego postępowania (art. 105 § 1 K.p.a.). W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja ostateczna wydana na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. i umarzająca, jako bezprzedmiotowe, postępowanie administracyjne wszczęte na skutek złożonego przez R Z i zawartego w jego piśmie z dnia 24.05.2010 r. żądania w przedmiocie umorzenia zaległych należności z tytułu składek ubezpieczeniowych finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami, a więc należności pobieranych na podstawie ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2009 r., Nr 2005, poz. 1585 ze zm. W związku z tym zauważyć należy, iż stosownie do przepisu art. 28 ust. 1 w/w ustawy, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład [...] tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach, o jakich mowa art. 28 ust. 2, z tym wszakże zastrzeżeniem, że składki na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia w uzasadnionych przypadkach mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a), przy czym szczegółowe zasady umarzania tychże składek określone zostały w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego. Jak wynika to jednakże z przepisu art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, wskazana wyżej regulacja dotycząca możliwości umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (art. 28) nie ma zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek. Tak więc regulacja ta oznacza, iż w przypadku tych składek brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania o ich umorzeniu, co postępowanie administracyjne w tejże sprawie czyni bezprzedmiotowym. Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić zatem należy, iż będąc zobowią-zanym, jako płatnik, do uiszczania składek na własne ubezpieczenia społeczne, jak również składek na ubezpieczenia społeczne finansowane przez swych pracow-ników, skarżący miał uprawnienie do ubiegania się, w określonych warunkach, o umorzenie wyłącznie należności z tytułu składek na własne ubezpieczenie (co też w praktyce nastąpiło, jak wynika to z akt sprawy), natomiast nie przysługiwało mu prawo, jako płatnikowi składek, ubiegania się o umorzenie takich należności z tytułu składek na ubezpieczenie finansowanych przez inne osoby ubezpieczone. Skoro zatem zgłoszone przez skarżącego, jako płatnika składek finansowanych przez oso-by ubezpieczone, żądanie umorzenia tychże należności dotyczy sprawy nie podlega-jącej rozstrzygnięciu przez organ co do jej istoty, wszczęte tym żądaniem postę-powanie administracyjne okazało się postępowaniem bezprzedmiotowym i jako takie podlegało umorzeniu stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Nie znajdując, w tych warunkach podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem wskazanych w niej przepisów prawa, w szczególności przepisu art. 105 § 1 k.p.a. oraz przywołanych wyżej prze-pisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30.087.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administra-cyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej.