I SA/Sz 945/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. wydanego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za kwiecień 2005 r. p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 945/09, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 11 maja 2010 r. o sygn. akt I SA/Sz 945/09 odmówił K. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Sąd ocenił sytuację majątkową skarżącego na podstawie złożonego w dniu 21 stycznia 2010 r. formularza PPF oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącego w odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2010 r. oraz 2 marca 2010 r. K. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go w części od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego. Wszelkie ruchomości skarżącego zostały w toku postępowania zabezpieczającego wykonanie zaskarżonej decyzji zajęte w trybie egzekucji administracyjnej. W ramach tego postępowania skarżącemu zajęto również wszystkie rachunki bankowe i pozbawiono środków na zakup towarów handlowych. Nadto skarżący wskazał, iż działalność handlowa przyniosła mu do grudnia 2009 r. stratę w wysokości [...] zł oraz że zaskarżył 12 decyzji dotyczących podatku akcyzowego za 2005 r., a łączna wartość wpisów w tych sprawach jest niezwykle wysoka. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący wskazał, iż ma na utrzymaniu żonę która nie pozostaje w zatrudnieniu i udziela pomocy w prowadzonej działalności oraz dziecko w wieku przedszkolnym. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2010 r. odnośnie przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących dane o majątku wnioskodawcy, jego dochodach i stanie rodzinnym K. K. nadesłał wyciągi z rachunku bankowego w [...] zawierające zestawienie operacji od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 31 stycznia 2010 r., na który w okresie tym wpłynęła łączna kwota [...]zł tytułem zapłaty za faktury oraz z saldem końcowym w kwocie ujemnej [...]zł, a także z Banku [...] za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., z którego wynika, że w wymienionym okresie z rachunku zrealizowano zajęcie egzekucyjne, dokonywano przelewów do urzędu skarbowego, ponoszono opłaty związane z prowadzeniem konta oraz inne wydatki na łączną kwotę [...]zł; zeznanie o wysokości osiągniętego przez skarżącego dochodu w roku podatkowym 2008 (PIT 36L), w którym zadeklarował dochód w kwocie [...]zł; wydruk z programu "Fakt" zawierający obliczenie dochodu za okres od stycznia do grudnia 2009 r. uzyskanego przez K. K. z działalności gospodarczej sporządzony przez biuro rachunkowe prowadzące księgowość skarżącego, z którego wynika przychód w kwocie [...]zł, zakup towarów i materiałów [...]zł, poniesione wydatki w kwocie [...]zł, strata w kwocie [...]zł oraz odpisy deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2009 r. do grudnia 2009 r., w których zadeklarowano dostawę towarów oraz świadczenie usług opodatkowanych stawką 22% nabycie towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w miesiącu październiku 2009 r. kwotę zwrotu podatku w wysokości [...]zł, a w grudniu 2009 r. kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...]zł. W kolejnym piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że nie jest możliwe przedłożenie oświadczenia małżonki skarżącego, bowiem wystąpiła ona z pozwem o rozwód i zasądzenie alimentów. Ponadto małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, wnioskodawca mieszka w mieszkaniu konkubiny z którą również nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, a koszty związane z utrzymaniem mieszkania ponoszą po połowie. Sąd, we wskazanym na wstępie postanowieniu z dnia 11 maja 2010 r. stwierdził, że w złożonym wniosku K. K. nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu tego prawa. Sąd wskazał, że pomimo iż skarżący udzielił odpowiedzi na dwukrotne wezwania referendarza odnośnie przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, to jednak były to oświadczenia niepełne, bądź nie poddające się weryfikacji, co uniemożliwiło przyjęcie, że spełnił on przesłanki przyznania prawa pomocy. Nadto Sąd wskazał, że skarżący nie podał wysokości miesięcznych wydatków ponoszonych na konieczne utrzymanie, ani też nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby ponoszenie tych wydatków oraz nie przedłożył (pomimo wezwania) żadnych dokumentów z których wynikałoby zajęcie lub zbycie jego majątku ruchomego i nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego. W ocenie Sądu, skarżący nie ujawnił wszelkich danych dotyczących sytuacji materialnej i finansowej, przedstawiając tylko takie informacje, mają świadczyć o tym, że jego sytuacja jest zła. Nie zgadzając się z powyższym, K. K. wniósł zażalenie domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I GZ 179/10 oddalił zażalenie na wskazane wyżej postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W tym stanie faktycznym i prawnym ponownie wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na powyższe strona złożyła wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, iż w następstwie braku środków sukcesywnie zwalniała zatrudnionych i ostatniego pracownika zwolniła 31 maja 2010 r. Nadto w toku egzekucji fizycznie zabrano ruchomości wcześniej zabezpieczone, w tym jedyny samochód i przyczepę do przewozu i rozlewania paliw oraz nadal utrzymywane są zajęcia wszystkich rachunków bankowych. Do wniosku strona dołączyła kserokopie zajęć i tytułów wykonawczych oraz wezwania do zapłaty należności z tytułu użytkowania wieczystego. W piśmie z dnia 23 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego zawarł również wniosek o połączenie spraw oznaczonych sygn. akt I SA/Sz 942-946/09 w celu łącznego rozpoznania tożsamych wniosków w przedmiocie prawa pomocy, argumentując, iż w każdej ze spraw konieczność nadesłania kompletu dokumentów obrazujących stan majątkowy skarżącego w ilości co najmniej 157 stron oraz ewentualnie dodatkowych dokumentów na żądanie Sądu, podważa zasadę ekonomiki procesowej. Pismem z dnia 20 września 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, skarżący nadesłał formularz PPF, w uzasadnieniu którego powtórzył argumentację zawartą we wniosku z dnia 23 sierpnia 2010 r. o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy z dnia 11 maja 2010 r. W nadesłanym formularzu PPF, skarżący nie wypełnił rubryki "dochody". Z kolei do innych spraw - o sygn. akt I SA/Sz 24-26/10 - skarżący dołączył: dowód prowadzenia postępowania sądowego z powództwa V. K. przeciwko K. i K. oraz wyciągi z rachunku bankowego w [...]., zawierające zestawienie operacji od dnia 7 czerwca 2010 r. do dnia 1 września 2010 r., na który w okresie tym wpłynęła łączna kwota [...]zł tytułem zapłaty za faktury oraz z saldem końcowym w kwocie ujemnej [...]zł, a także z Banku [...]za okres od 1 czerwca 2010 r. do 9 sierpnia 2010 r., z saldem końcowym w kwocie dodatniej [...]zł. Skarżący wyjaśnił także, że nie wypełnił rubryki formularza "dochody" z uwagi na chorobę prowadzącej jego księgowość, właścicielki biura rachunkowego i zobowiązując się do nadesłania żądanych dokumentów i informacji, niezwłocznie po powrocie księgowej do pracy, czego do dnia dzisiejszego w żadnej z rozpoznawanych spraw nie uczynił. Stosownie do treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)zwanej dalej p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. W niniejszej sprawie skarżący wniósł o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. wydanego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (art.246 §1 pkt.2 p.p.s.a.). Istotne jest przy tym wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art.165 p.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy, która to zmiana powinna była zaistnieć po tym, jak sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii, czyli po dniu 11 maja 2010 r. Powinna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, jak również w oparciu o materiał dowody znajdujący się w aktach pozostałych spraw, w których rozpoznawano wnioski o przyznanie prawa pomocy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. Jak dotychczas strona skarżąca podnosi, że wszystkie jej konta bankowe, ruchomości i nieruchomości zostały zajęte w wyniku działań egzekucyjnych podejmowanych przez organy skarbowe. Strona nie powołała tym samym żadnych nowych okoliczności kształtujących stan faktyczny sprawy w zakresie rozpoznania wniosku o prawo pomocy. Sam fakt zwolnienia przez skarżącego ostatniego pracownika, wcale nie musi oznaczać bezpośrednio tego, że jego stan majątkowy i możliwości płatnicze w rzeczywistości pogorszyły się. Fakt taki można jedynie domniemywać a przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku skarżącego, fakt ten powinien być udowodniony. W ocenie Sądu, okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej skarżącego (K. K. już w piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. oświadczył, że małżonka wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz oraz na rzecz pozostającego z nią dziecka alimentów), majątkowej i dochodów nie uległy żadnej istotnej zmianie i zostały w całości wzięte pod uwagę przy załatwianiu pierwotnego wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych. Nie wnoszą one nic nowego do sprawy. Zwrócenia uwagi wymaga zwłaszcza to, że skarżący w uzasadnieniu obecnie złożonych wniosków i w zawartych w nim oświadczeniach, nadal nie wyjaśnia wszystkich okoliczności, które były objęte skierowanym do niego wezwaniem do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń w trybie art. 255 p.p.s.a. w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 24-29/10. Dotyczy to zwłaszcza dokładnych danych dotyczących obecnych dochodów skarżącego. W nadesłanym formularzu brak jest jakiejkolwiek informacji na temat źródła przychodów skarżącego w chwili obecnej, czy i z jakiego tytułu skarżący osiąga dochody i w jakiej wysokości. Pomimo wezwania skarżący nie nadesłał również wyciągu z prowadzonej dla potrzeb działalności gospodarczej księgi przychodów i rozchodów, odpisów deklaracji VAT z ostatnich trzech miesięcy, wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny. Dane te były niezbędne do porównania i oceny, czy w sytuacji materialnej skarżącego (po stronie dochodów lub wydatków), wystąpiły takie zmiany które uzasadniałyby zmianę stanowiska Sądu zajętego w postanowieniu z dnia 11 maja 2010 r. Skarżący zobowiązał się wprawdzie do nadesłania żądanych dokumentów i informacji niezwłocznie po powrocie księgowej do pracy w dniu 15 września 2010 r., jednak do dnia dzisiejszego tego nie uczynił. Nadto z nadesłanych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych nie wynika, iż sytuacja skarżącego pogorszyła się. Wyciąg z rachunku bankowego w [...]., zawierający zestawienie operacji od dnia 7 czerwca 2010 r. do dnia 1 września 2010 r., zamyka saldo końcowe w kwocie ujemnej [...]zł, podczas gdy przy rozpatrywaniu pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy saldo na wskazanym rachunku bankowym wynosiło minus [...]zł. Powyższe okoliczności i związane z nimi wątpliwości nie mogą być interpretowane na korzyść wnioskodawcy, a tym samym nie mogą uzasadniać zmiany dotychczasowego orzeczenia o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd działając na podstawie art. 165 w związku z art. 246 §1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.