I SA/Sz 947/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2011-03-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Anna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy po prawomocnym odmówieniu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, możliwe jest jego ponowne przyznanie na wniosek strony, jeśli nie wykazała ona istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, aby po wydaniu prawomocnego postanowienia nastąpiła istotna zmiana jej sytuacji majątkowej i rodzinnej, która uzasadniałaby ponowne przyznanie prawa pomocy. Brak wykazania zmian w dochodach, wydatkach oraz sytuacji majątkowej uniemożliwia zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia na podstawie art. 165 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący K.K. złożył wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r., które odmówiło mu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący argumentował trudną sytuacją majątkową, zajęciem rachunków bankowych i ruchomości, a także stratami w działalności gospodarczej i obciążeniami rodzinnymi. Pomimo wezwań, skarżący nie przedstawił kompletnych dokumentów potwierdzających zmianę swojej sytuacji po wydaniu pierwotnego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 947/09, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. wydanego w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za czerwiec 2005 r. p o s t a n a w i a: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 947/09, odmawiającego przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 11 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił K.K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, oceniając sytuację majątkową skarżącego na podstawie treści złożonego w dniu 21 stycznia 2010 r. formularza PPF oraz dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych przez skarżącego w odpowiedzi na wezwania referendarza sądowego z dnia 29 stycznia i 2 marca 2010 r. W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie go w części od ponoszenia kosztów sądowych skarżący wskazał, że nie posiada żadnego majątku ruchomego i nieruchomego, wszelkie ruchomości skarżącego zostały zajęte w toku postępowania zabezpieczającego wykonanie zaskarżonej decyzji w trybie egzekucji administracyjnej, w toku którego zajęto również wszystkie jego rachunki bankowe, pozbawiając go w ten sposób środków na zakup towarów handlowych. Nadto wskazał on, iż działalność handlowa przyniosła mu do grudnia 2009 r. stratę w wysokości [...] oraz że zaskarżył 12 decyzji dotyczących podatku akcyzowego za 2005 r., a łączna wartość wpisów w tych sprawach jest niezwykle wysoka. W oświadczeniu o stanie rodzinnym skarżący wskazał, iż ma na utrzymaniu dziecko w wieku przedszkolnym oraz żonę, która nie pozostaje w zatrudnieniu i udziela mu pomocy w prowadzonej działalności. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2010 r. dotyczące przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących dane o majątku wnioskodawcy, jego dochodach i stanie rodzinnym, K.K. nadesłał wyciąg z rachunku bankowego w [...] S.A., zawierający zestawienie operacji od dnia 1 listopada 2009 r. do dnia 31 stycznia 2010 r., na który w okresie tym wpłynęła łączna kwota [...] tytułem zapłaty za faktury, wraz z saldem końcowym w kwocie ujemnej [...] , a także wyciąg z Banku [...] w G. za okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., z którego wynika, że w wymienionym okresie z rachunku zrealizowano zajęcie egzekucyjne, dokonywano przelewów do urzędu skarbowego, ponoszono opłaty związane z prowadzeniem konta oraz inne wydatki na łączną kwotę [...]. Nadesłał też zeznanie o wysokości osiągniętego przez siebie dochodu w roku podatkowym 2008 (PIT 36L), w którym zadeklarował dochód w kwocie [...], wydruk zawierający obliczenie dochodu za okres od stycznia do grudnia 2009 r. dochodu uzyskanego przez siebie z działalności gospodarczej - sporządzony przez biuro rachunkowe prowadzące księgowość skarżącego, z którego wynika przychód w kwocie [...], zakup towarów i materiałów [...], poniesione wydatki w kwocie [...], strata w kwocie [...] oraz odpisy złożonych deklaracji dla podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2009 r. do grudnia 2009 r., w których zadeklarowano dostawę towarów oraz świadczenie usług opodatkowanych stawką 22% nabycie towarów i usług oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, w miesiącu październiku 2009 r. kwotę zwrotu podatku w wysokości [...], a w grudniu 2009 r. kwotę podatku podlegającego wpłacie do urzędu skarbowego w wysokości [...]. W kolejnym piśmie z dnia 26 lutego 2010 r. pełnomocnik wnioskodawcy stwierdził, że brak jest możliwości przedłożenia oświadczenia małżonki skarżącego, wystąpiła ona bowiem z pozwem o rozwód i zasądzenie alimentów, a ponadto małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, wnioskodawca zamieszkuje u swej konkubiny, z którą również nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego, a koszty związane z utrzymaniem jej mieszkania ponoszą po połowie. Odmawiając przyznania skarżącemu prawa pomocy stwierdzono we wskazanym na wstępie postanowieniu z dnia 11 maja 2010 r., że skarżący nie wykazał, iż znajduje się on w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu tego prawa. Wskazano też, iż odpowiadając na dwukrotne wezwania referendarza do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów skarżący oświadczenia niepełne względnie nie poddające się weryfikacji, co uniemożliwiło przyjęcie, że spełnił on przesłanki do przyznania prawa pomocy. Nadto w postanowieniu tym wskazano, że skarżący nie wskazał wysokości swych miesięcznych wydatków ponoszonych na konieczne utrzymanie, ani też nie przedłożył dokumentów, które potwierdzałyby ponoszenie tych wydatków oraz jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby zajęcie lub zbycie jego majątku ruchomego i nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem jego wniosku, skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 11 maja 2010 r., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, które to zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt I GZ 181/10, jako nieuzasadnione. W związku z prawomocną odmową przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, K.K. został wezwany do uiszczenie wpisu od skargi, w odpowiedzi na co złożył on wniosek z 23 sierpnia 2010 r. o zmianę prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że w następstwie braku środków sukcesywnie zwalniał zatrudnionych pracowników i że ostatniego z nich zwolnił z dniem 31 maja 2010 r., a nadto podał, iż w toku egzekucji zabrane mu zostały ruchomości wcześniej zabezpieczone, w tym jedyny samochód i przyczepę do przewozu i rozlewania paliw oraz że nadal utrzymywane są zajęcia wszystkich rachunków bankowych. Do wniosku tego dołączono kserokopie zajęć i tytułów wykonawczych oraz wezwania do zapłaty należności z tytułu użytkowania wieczystego. Pismem z dnia 20 września 2010 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu, w odpowiedzi na co skarżący nadesłał formularz PPF, w uzasadnieniu którego powtórzył argumentację zawartą we wniosku z dnia 23 sierpnia 2010 r. o zmianę prawomocnego postanowienia Sądu w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy z dnia 11 maja 2010 r., a w nadesłanym formularzu PPF nie wypełnił rubryki dotyczącej jego dochodów. Rozpatrując powyższy wniosek w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 18 października 2010 r. odmówił zmiany prawomocnego postanowienia tegoż Sądu z dnia 11 maja 2010 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. Na skutek wniesionego przez skarżącego zażalenia na to postanowienie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt I GZ 364/10 zaskarżone postanowienie uchylił z powodu wydania go z naruszeniem przepisów postępowania sądowego, przekazując sprawę przyznania prawa pomocy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania z jednoczesnymi wskazaniami co do dalszego postępowania. W celu realizacji wskazań zawartych w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r. pismem, doręczonym mu w dniu 24 stycznia 2011 r., pełnomocnik skarżącego wezwany został do złożenia do akt sprawy - w terminie 7 dni - wskazanych w tymże piśmie dokumentów i informacji obrazujących aktualną sytuację majątkową i rodzinną skarżącego, niezbędnych dla rozpatrzenia wniosku o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Do powyższego wezwania strona skarżąca nie zastosowała się i nie przedstawiła żądanych informacji i dokumentów, mogących wskazywać na to, że po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy doszło w sprawie do takiej zmiany okoliczności dotyczących zdolności ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, które mogłyby wskazywać, że aktualnie nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art.165 p.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy, która to zmiana powinna była zaistnieć po tym, jak sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii, czyli po dniu 11 maja 2010 r. Powinna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Na podstawie złożonych oświadczeń i dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, Sąd stwierdza, że nie zachodzą przesłanki do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy. W nadesłanym formularzu brak jest jakiejkolwiek informacji na temat źródła przychodów skarżącego w chwili obecnej, czy i z jakiego tytułu skarżący osiąga dochody i w jakiej wysokości. Pomimo wezwania skarżący nie nadesłał również wyciągu z prowadzonej dla potrzeb działalności gospodarczej księgi przychodów i rozchodów, odpisów deklaracji VAT z ostatnich trzech miesięcy, wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny. Dane te były niezbędne do porównania i oceny, czy w sytuacji materialnej skarżącego (po stronie dochodów lub wydatków), wystąpiły takie zmiany które uzasadniałyby zmianę stanowiska Sądu zajętego w postanowieniu z dnia 11 maja 2010 r. W tych warunkach, uznając, iż skarżący nie wykazał, że po wydaniu prawomocnego postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy jego sytuacja majątkowa i rodzinna uległa istotnej zmianie w stosunku do tej, jaka przedmiotem oceny zawartej w tymże postanowieniu, stwierdzić należało, iż nie zachodzą określone w art. 165 p.p.s.a. przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia w tym zakresie, co oznacza konieczność oddalenia jego wniosku o orzeczenie takiej zmiany. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne, Sąd działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 i art. 245 § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło