I SA/Sz 959/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.),, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności do gruntów rolnych na 2007 r. w pomniejszonej wysokości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r., nr [...], w której organ ten przyznał J M płatności do gruntów rolnych na rok 2007 w kwocie [...]zł, w tym [...]zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz [...]zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 J M zadeklarował do jednolitej płatności obszarowej (dalej: JPO) [...] ha. Przy uwzględnieniu obowiązującej w 2007 r. stawki 301,54 zł do 1 ha, płatność do deklarowanej powierzchni powinna wynosić 20.501,70 zł. Organ I instancji stwierdził jednak różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną ([...] ha) a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha), która wynikała z tego, że zgłoszone działki ewidencyjne nr [...] z obrębu Myszewo gmina Manowo podlegały wyłączeniu z JPO ponieważ w 2004 r. stwierdzono, iż nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i wykluczono je z płatności bezpośrednich na 2004 r. z wniosku poprzedniego producenta z oznaczeniem kodu nieprawidłowości DR-10. Działki oznaczone takim kodem nieprawidłowości nie mogą być bowiem deklarowane we wnioskach o przyznanie płatności bezpośrednich w latach następnych także przez kolejnych posiadaczy tych gruntów, gdyż zostały one trwale wykluczone z płatności. Z uwagi na to, że różnica procentowa między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 15,46%, to zgodnie z art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004 r., str. 1, ze zm.) płatności w danym roku podlegały pomniejszeniu o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę, która w niniejszej sprawie wyniosła 6.338,37 zł i dlatego ww. decyzją z dnia 29 sierpnia 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Producentowi rolnemu płatność w wysokości [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej. W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej (dalej: UPO) powierzchnia zadeklarowana wyniosła 3,89 ha, zaś powierzchnia stwierdzona była mniejsza o 0,26%, wobec czego przyznano płatność do powierzchni stwierdzonej (w wysokości [...] zł).. W odwołaniu od tej decyzji J M podniósł, że zaskarżona decyzja nie respektuje prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 marca 2006 r., sygn. akt I SA/Sz 564/05 i I SA/Sz 565/05, uchylających decyzje Kierownika Biura Powiatu z [...] r. oraz Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] r., zarzucając jednocześnie, iż zastosowanie nałożonego kodu nieprawidłowości DR 10 w 2004 r. jest bezzasadne i niezgodne z prawomocnymi wyrokami. Zdaniem Producenta, powoływanie się w zaskarżonej decyzji organu I instancji na protokół z kontroli z 4 października 2004 r., w oparciu o który zastosowano kod nieprawidłowości DR 10, świadczy o nierespektowaniu ww. prawomocnych wyroków WSA w Szczecinie, w których stwierdzono, że zaskarżone decyzje (za rok 2004 i 2005) wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w sprawie organ odwoławczy stwierdził dalej, iż w ramach korekty wniosku złożonej na wezwanie organu Producent dokonał wycofania części powierzchni działek rolnych C, D, I, L, U, zadeklarowanych we wniosku oraz poinformowany o niespójnej działce P, dokonał jej podziału. Zgodnie jednak z art. 22 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. L 141 z 30.04.2004 r., str. 18), każdy wniosek może być w każdej chwili wycofany w całości lub w części po pisemnym zawiadomieniu, jednak jeśli właściwe władze poinformowały rolnika o nieprawidłowościach we wniosku pomocowym wycofanie nie będzie zatwierdzone w odniesieniu do części wniosku, w której wykryto nieprawidłowości. W związku z dokonaniem wycofania części powierzchni działek rolnych po zawiadomieniu przez organ ARiMR o stwierdzonych na działkach nieprawidłowościach, nie uwzględniono wycofania dokonanego przez Producenta. Organ II instancji wskazał, że w związku z niespełnianiem kryteriów określonych w art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE Nr L 270 z dnia 21 października 2003 r., str. 1, ze zm.), nastąpiło wykluczenie obszaru nieutrzymywanego w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. z płatności z tytułu płatności bezpośrednich (dotyczy to działki rolnej R na działkach ewidencyjnych 343/60, 343/55, 343/61, 343/66, działki rolnej S na działce ewidencyjnej 343/63 oraz działki rolnej T na działce ewidencyjnej 257). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2007 r. Nr 35, poz. 217, ze zm.), rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu grunty rolne, wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia płatnościami bezpośrednimi zgodnie z art. 143b ust. 4 zdanie drugie rozporządzenia nr 1782/2003. Niespełnienie tego kryterium zostało stwierdzone w raporcie z kontroli wykonanej metodą inspekcji terenowej w dniu 4 października 2004 r. W trakcie tej kontroli na działkach ewidencyjnych [...] stwierdzono odłóg ze znaczącą ekspansją drzew, co wskazuje na niedokonywanie zabiegów agrotechnicznych przez okres kilku lat i tym samym niespełnianie kryteriów określonych w art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, co skutkowało wykluczeniem obszaru nieutrzymywanego w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. z płatności z tytułu płatności bezpośrednich. Organ podkreślił, że wykluczenie obszaru nie utrzymywanego w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. następuje z mocy przepisów prawa (art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 1782/2003), a nie na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego, wobec czego, uchylenie wskazywanych w odwołaniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia 5 kwietnia 2005 r. oraz utrzymującej ją w mocy Decyzji Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego z dnia 22 czerwca 2005 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie nie powoduje automatycznego objęcia wykluczonych działek płatnością bezpośrednią. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, iż zasadne było pomniejszenie płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J M wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, powołując się na argumentację przedstawioną w odwołaniu. Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 115/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J M, opierając swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach faktycznych organów ARiMR. Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 143b ust. 4 i 5 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003, systemem jednolitej płatności obszarowej objęte zostały obszary wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Z raportu kontroli przeprowadzonej w terenie w dniu 4 października 2004 r. wynika, że przedmiotowe działki nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., bowiem stwierdzono odłóg ze znaczną ekspansją drzew, co wskazywało na brak dokonywania na tych działkach zabiegów agrotechnicznych przez okres kilku lat. Zdaniem Sądu, skoro działki te nie spełniały kryteriów określonych w art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia nr 1782/2003, to zasadne było ich wykluczenie z jednolitej płatności obszarowej, przy czym wykluczenie to ma charakter trwały i dotyczy wszystkich kolejnych producentów, posiadaczy tych działek. Ponadto odnosząc się do wskazanych w skardze wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawach o sygnaturach akt I SA/Sz 564/05 i I SA/Sz 565/05, Sąd stwierdził, że dotyczą one innego producenta – T.M. i wyroki te nie mają znaczenia w rozpatrywanej sprawie, bowiem w sprawach tych uchylono decyzje odmawiające przyznania płatności za 2004 r. z tytułu JPO, UPO i ONW wyłącznie z powodu naruszenia przepisów postępowania, nie zajmując żadnego stanowiska w kwestiach merytorycznych. W wyniku uwzględnienia skargi kasacyjnej J M, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 896/09, uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w stanie prawnym sprawy zasadnicze znaczenie dla przyznania J M jednolitej płatności obszarowej miało odtworzenie stanu działek wymienionych w jego wniosku na dzień 30 czerwca 2003 r. W tym dniu J M nie był posiadaczem działek, co do których stwierdzono, że nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, bowiem w tym czasie działki użytkował T M. Stan działek na dzień 30 czerwca 2003 r., opisany w raporcie kontroli z dnia 4 października 2004 r. jest przedmiotem ustaleń prowadzonych w sprawach w przedmiocie przyznania płatności T M, który podważa prawidłowość raportu kontroli zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W dniu wydania decyzji, zaskarżonej przez J M do sądu administracyjnego, postępowania w tych sprawach nie były zakończone. Wynika z tego, iż dowody i ustalenia gromadzone w postępowaniach z udziałem T M. kształtują się w sposób dynamiczny, na co wpływ mają dotychczasowe wyniki kontroli pod względem zgodności z prawem dokonywanej w postępowaniach sądowoadministra-cyjnych. Ustalenia przyjęte za podstawę ostatecznych i prawomocnych decyzji będą więc miały kluczowe znaczenie w sprawie w przedmiocie przyznania płatności Jowi Mowi, skoro przyznanie mu płatności zależne jest od odtworzenia spornego stanu działek na dzień 30 czerwca 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w związku z tym, że w sytuacji, gdy w innych sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych badane są zastrzeżenia podmiotu uprawnionego do ich wnoszenia na podstawie art. 30 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, obecnie władający tymi działkami rolnik wnoszący o przyznanie płatności może skutecznie wnosić o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zebranych, czy utworzonych w ramach tych innych postępowań, które to dowody podlegają ocenie w granicach określonych w art. 80 k.p.a. Odmowa lub zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów narusza art. 75 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie J M, działając bez profesjonalnego pełnomocnika, najdalej w odwołaniu wskazał na wyroki w sprawach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o sygnaturach I SA/Sz 565/05 i I SA/Sz 564/05 (ze skarg T M). W odwołaniu nawiązał, poprzez przytoczenie wskazań Sądu, do dalszego toku postępowań administracyjnych. Wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa sprzeciwia się ograniczeniu odtworzenia woli strony działającej bez profesjonalnego pełnomocnika li tylko do powołania się (domagania się przeprowadzenia dowodu) na uzasadnienie Sądu, który uchylił decyzje z przyczyn formalnych. Zdaniem NSA, J M domagał się wzięcia pod uwagę (przeprowadzenia dowodu z) materiału dowodowego, gromadzonego w zgodzie ze wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, kształtującego się dynamicznie w toku postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych. Postępowanie w przedmiocie przyznania płatności J M nie powinno wobec tego zakończyć się przed ostatecznym ukształtowaniem wnioskowanego dowodu, a więc przed uprawomocnieniem się decyzji w przedmiocie przyznania płatności T M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 190 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - zwanej dalej: p.p.s.a. – "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". W związku z tym, mając na względzie stwierdzenie zawarte w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż postępowanie w przedmiocie przyznania płatności J M nie powinno zakończyć się przed ostatecznym ukształtowaniem wnioskowanego dowodu, a więc przed uprawomocnieniem się decyzji w przedmiocie przyznania płatności T M, zaskarżoną decyzję należało uchylić. W ponownym rozpoznaniu sprawy administracyjnej muszą więc zostać uwzględnione ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu z wniosku o płatności zgłoszonego przez T M (poprzednika skarżącego Producenta), w szczególności w zakresie dotyczącym stanu spornych działek w dniu 30 czerwca 2003 r. Ustalenia te muszą być zarazem prawomocne. Do tego czasu nie może więc zostać wydana decyzja ostateczna rozstrzygająca o wniosku J M. Uznając zatem, że zaskarżona decyzja wydana została ze wskazanym w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 75 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O niewykonywaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.), zasądzając od organu administracji na rzecz Skarżącego kwotę 1.454 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, przy czym na kwotę tę składają się: równowartość uiszczonego wpisu od skargi ([...] zł) oraz koszty zastępstwa procesowego udzielonego przez radcę prawnego ([...] zł).