I SA/Sz 96/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku O.H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] nr [..] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji p o s t a n a w i a odmówić O.H. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. Skarżący zawarł w skardze na opisane wyżej postanowienie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który to wniosek uzupełnił składając 26 lutego 2008 r. urzędowy formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Uprzednio prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza (przetwórstwo rolne i produkcja spirytusowego) została wyrejestrowana z końcem 2004r., a obecne regulacje prawne uniemożliwiają ponowne uruchomienie działalności gospodarczej w zakresie produkcji spirytusu surowego w gorzelni. Oświadczając, że nie osiąga dochodów z innych źródeł, skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo rolne we wsi P., które od kilku lat przynosi straty spowodowane niekorzystną sytuacją na rynku rolnym oraz niesprzyjającymi warunkami atmosferycznymi. Odnośnie stanu rodzinnego i majątkowego skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną ( która nie pracuje ) oraz 12-letnią córką. W małżeństwie skarżącego od 15 stycznia 2003 r. istnieje rozdzielność majątkowa. Źródłem utrzymania rodziny są dorywcze i nieregularne prace skarżącego, z których osiągany dochód stanowi kwotę ok. 800-1000 zł miesięcznie. Odnośnie stanu majątkowego skarżący wskazał na posiadaną nieruchomość zabudowaną budynkiem produkcyjno – mieszkalnym w P., nieruchomość rolną o powierzchni ok. 140 ha, nieruchomość zabudowaną budynkiem produkcyjno-magazynowym w B.. O. H. dodał, że posiadane nieruchomości są obciążone hipotekami jako zabezpieczenie kredytów bankowych, co uniemożliwia pozyskanie jakiegokolwiek kredytu. Z przedłożonych, w odpowiedzi na wezwanie, dodatkowych dokumentów wynika, że skarżący zadeklarował brak dochodów do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w 2006 r. ( zaświadczenie k. 23 ), w 2007 r. uzyskał przychody z tytułu najmu w wysokości 11.000,00 zł (koszty uzyskania przychodu 15.801,91 zł, strata 4.801,91 zł ), a aktualnie obciążające skarżącego i jego małżonkę - w stosunku do Banku Spółdzielczego w O. L. - zaległości, wg stanu na dzień 30 kwietnia 2008 r., stanowią kwotę 1.004.341,62 zł ( zaświadczenie banku k.27). Skarżący przedstawił nadto doręczenie obwieszczenia o licytacji nieruchomości ( z dnia 15.03.2008 r. ) w sprawie z wniosku w/w Banku Spółdzielczego oraz obwieszczenie o pierwszej licytacji nieruchomości położonej w B. o powierzchni 0,1480 ha zabudowanej budynkiem młyna z częścią mieszkalną ( czego nie wykazał w urzędowym formularzu PPF pkt 7.1 ). O. H. przedłożył jednocześnie zaświadczenie Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z 5 maja 2008 r., potwierdzające, że nie korzysta on z pomocy tego ośrodka. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych– gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Analiza złożonych przez skarżącego oświadczeń i dokumentów wynika, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, sprowadzających się na obecnym etapie do wpisu od skargi w kwocie 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Pomimo tego, że szczegółowo opisał fakty mające związek z uprzednio prowadzoną działalnością gospodarczą oraz udokumentował obciążające go zadłużenie w związku z kredytami zaciągniętymi w latach 2001-2003 oraz prowadzone w związku z powyższym postępowanie egzekucyjne, należy stwierdzić, że skarżący nie przedstawił wszystkich dokumentów mogących wskazywać na jego aktualną sytuację finansową. Wbrew wezwaniu, pomimo przedłużenia terminu na jego wykonanie, nie nadesłał bowiem zaświadczenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o ewentualnym posiadaniu statusu producenta rolnego oraz o wysokości uzyskanych w latach 2006-2007 dopłat do gospodarstwa rolnego. O. H. nie przedłożył również w tym zakresie żadnych wyjaśnień, a potwierdzenie wymaganych wezwaniem danych mogłoby niewątpliwie wskazywać jakie są rozmiary prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego z wykorzystaniem posiadanych gruntów o powierzchni, wg oświadczenia skarżącego, ok. 140 ha. Dodatkowo wskazać należy, że zgodnie z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1ha przeliczeniowego wynosił w 2006 roku 1.898 zł, a skarżący nie wykazał, że posiadanych gruntów rolnych nie uprawia, albo też że nadzwyczajne okoliczności spowodowały straty. Na marginesie można jeszcze dodać, że wbrew wezwaniu nie przedstawił aktualnego harmonogramu spłaty kredytów bankowych, które zwykle dokonuje się z uwzględnieniem możliwości płatniczych zobowiązanego. W to miejsce skarżący przedstawił wspomniane wyże zaświadczenia banku o wysokości zadłużenia. Powyższe może oznaczać, ze skarżący przedstawia tylko takie dane, które mają prowadzić do wniosku, że jego sytuacja finansowa i majątkowa jest bardzo zła. Skarżący nie uczynił zadość powyższemu wezwaniu, przez co naruszył wywiedziony z art. 255 p.p.s.a. obowiązek współdziałania strony z sądem w zakresie gromadzenia materiału dowodowego potrzebnego do ustalenia stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony. Jak bowiem podkreśla się w doktrynie (S. Babiarz. B. Dauter, M. Niezgódka - Medek - Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Lexis Nexis Warszawa 2007r.) brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć niewątpliwie wpływ na dokonaną przez sąd ocenę wniosku o prawo pomocy. W odniesieniu do uzyskiwanych dochodów skarżący podaje tylko ogólnikowo na urzędowym formularzu, że na utrzymanie siebie i rodziny uzyskuje "niewielkie dochody z prac dorywczych w gospodarstwach rolnych". Złożenie oświadczenia tej treści w zestawieniu z faktem posiadania gospodarstwa rolnego, według oświadczenia, o powierzchni ok. 140 ha oraz niewykonanie wezwania we wskazanym wyżej zakresie oznacza, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na marginesie można jeszcze dodać, że wbrew wezwaniu nie przedstawił aktualnego harmonogramu spłaty kredytów bankowych, które zwykle dokonuje się z uwzględnieniem możliwości płatniczych zobowiązanego. W to miejsce skarżący przedstawił wspomniane wyże zaświadczenia banku o wysokości zadłużenia. Powyższe może oznaczać, ze skarżący przedstawia tylko takie dane, które mają prowadzić do wniosku, że jego sytuacja finansowa i majątkowa jest bardzo zła. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.