I SA/Sz 962/17

WyrokWSA w Szczecinie2018-06-21

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji skutecznie doręczył wezwanie do złożenia wyjaśnień, jeśli koperta i potwierdzenie odbioru nie zawierają oznaczeń indywidualizujących pismo?
Ratio decidendi
Organ administracji nie wykazał skuteczności doręczenia wezwania do złożenia wyjaśnień, ponieważ koperta i potwierdzenie odbioru przesyłki nie zawierały żadnych oznaczeń identyfikujących pismo (numeru, symbolu, nazwy, daty). Brak ten uniemożliwia zweryfikowanie, czy doręczone pismo było tym, które organ miał na myśli, co czyni jego ustalenia dowolnymi i pozbawionymi oparcia w materiale dowodowym. W związku z tym zaskarżona decyzja, oparta na wadliwym procesowo doręczeniu, podlega uchyleniu.
Stan faktyczny
Z. C. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał go do złożenia wyjaśnień dotyczących tytułu prawnego do dzierżawionej działki, jednak przesyłka z wezwaniem została zwrócona jako nieodebrana. Po uzyskaniu informacji od Agencji Nieruchomości Rolnych, organ I instancji odmówił przyznania płatności z powodu braku tytułu prawnego do działki. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał tę decyzję w mocy. Z. C. zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając m.in. nieskuteczne doręczenie wezwania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Radomska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. C. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia 31 sierpnia 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na podstawie art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), w związku z § 2, § 23 ust. 1a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem PRS), art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 07 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tj.Dz. U. z 2016r. poz. 1387 ze zm., zwanej dalej ustawą EFRROW) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu drawskiego z siedzibą w Z. z dnia 1 czerwca 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania Z. C. płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 20 maja 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Z. wpłynął wniosek Z. C. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za realizację pakietu 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków, w którym zadeklarowano jedną działkę rolną o powierzchni 7,20ha położoną na działce ewidencyjnej nr [...] zlokalizowanej w województwie zachodniopomorskim, powiecie drawskim, gminie i obrębie: D. P.. Pismem z dnia 29 września 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego wezwał Wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w sprawie działki [...] znajdującej się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa, dla której Wnioskodawca nie złożył oświadczenia w sprawie posiadania tytułu prawnego do gruntu. Wezwanie zawierało pouczenie o skutkach niezłożenia wyjaśnień. Przesyła pocztowa z wezwaniem została zwrócona do organu z adnotacją, że adresat nie odebrał awizowanej przesyłki. W dniu 5 maja 2017 roku do organu I instancji wpłynęły wyjaśnienia Agencji Nieruchomości Rolnych Oddziału Terenowego w S., dotyczące dzierżawcy działki [...], z której wynika, że działka nie jest rozdysponowana, a Z. C. mimo wezwania do zaprzestania jej bezumownego użytkowania do dnia 28 kwietnia 2017 roku nie wydał nieruchomości. W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał ww. decyzję z dnia 1 czerwca 2017 r. w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej, w uzasadnieniu wskazując na brak wykazania tytułu do działki rolnej [...], co miało wpływ na niezakwalifikowanie do płatności działki rolnej [...] wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 2, pkt 4 rozporządzenia PRS, rolnikowi przyznaje się płatność rolnośrodowiskową do posiadanych przez niego działek rolnych o łącznej powierzchni wynoszącej co najmniej 1 ha, spełniającemu warunki przyznania płatności w ramach pakietów, wariantów określone w rozporządzeniu. Zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy EFRROW, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana do powierzchni gruntu, to taka pomoc do gruntu wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje podmiotowi, który ma do tego gruntu tytuł prawny, z tym że w przypadku działania, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 14 Program rolnośrodowiskowy - podmiotowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tego gruntu tytuł prawny. Natomiast zgodnie z § 23 ust. 1a rozporządzenia PRS, w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy EFRROW, we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej rolnik składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do użytków rolnych wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do których ubiega się o przyznanie tej płatności, w którym wskazuje, z czego wywodzi ten tytuł prawny. Przekładając powyższe przepisy na niniejszą sprawę organ wskazał, że Z. C. nie dołączył do wniosku o przyznanie płatności oświadczenia o posiadaniu tytułu do działki [...] i nie przedstawił dowodów dokumentujących posiadanie tytułu prawnego do działki [...] na wezwanie organu. W odwołaniu Z. C. zarzucił, że zaskarżoną decyzję w sprawie płatności poprzedza wydana w 2016 r. decyzja, w której została przyznana płatność rolnośrodowiskowa za 2016 r., co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności, uchylenia i umorzenia postępowania. Dyrektor Z. Oddziału Regionalnego Agencji po rozpatrzeniu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz po zapoznaniu się ze stanowiskiem Strony zawartym w odwołaniu wskazał, że z historii sprawy wszczętej wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r., złożonym do Biura Powiatowego Agencji w Z. w dniu 20 maja 2016 r. wynika, że decyzja Nr [...] z dnia 1 czerwca 2017 roku to pierwsza i jedyna decyzja w tej sprawie, która jest poprzedzona wezwaniem do złożenia wyjaśnień z dnia 29 września 2016 r., bez odpowiedzi Wnioskodawcy. Odnośnie informacji z odwołania o decyzji wydanej w 2016 roku wyjaśnił, że w dniu 31 maja 2016 roku Kierownik Biura Powiatowego Agencji wydał decyzję Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na kwotę [...]zł, jednakże przyznana kwota jest wynikiem pozytywnego rozpatrzenia wniosku o płatność za 2015 rok, który wpłynął do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 17 kwietnia 2015 roku, czyli w roku poprzedzającym wniosek z niniejszej sprawy. To okoliczność, która nie ma wpływu na niniejszą sprawę i obowiązek organu I instancji do zakończenia postępowania w sprawie płatności za 2016 r. decyzją Nr [...]. Organ wskazał, że weryfikacja wniosku, która przez wzgląd na brak odpowiedzi na wezwanie w sprawie posiadania działki [...] wymagała uzupełnienia materiału dowodowego o informacje Agencji Nieruchomości Rolnych (ANR) o dzierżawcy ww. działki ewidencyjnej wykazała, że Wnioskodawca użytkuje działkę bez tytułu prawnego, bowiem w ewidencji prowadzonej przez ANR działka jest nierozdysponowana, a Strona został wezwany do zaprzestania czerpania korzyści z nieruchomości i obciążony odszkodowaniem za korzystanie z jej obszaru bez tytułu prawnego (wskazana informacja została udzielona na podstawie 83a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (Dz.U. z 2004r. Nr 10 poz. 90 ze zm.), co zdaniem organu odwoławczego przesądza o zasadności odmowy przyznania płatności Wnioskodawcy, który nie spełnił warunku z art. 18 ust. 4 ustawy EFRROW w związku z § 2, § 23 ust. 1a rozporządzenia PRS, dotyczącego posiadania tytułu prawnego do gruntów zadeklarowanych do płatności na dzień 31 maja danego roku, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Organ odwoławczy stwierdził, że nie doszło do naruszenia przez organ instancji przepisów materialnych i proceduralnych stąd zadecydował o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Dnia 5 października 2017 r. udostępniono pełnomocnikowi Z. C. akta administracyjne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z. C. zarzucił, że decyzja jest nieprawidłowa albowiem otrzymał zaliczkę na płatności w listopadzie 2016 r. a po interwencji telefonicznej otrzymał informację, że sprawa jest skomplikowana i otrzyma płatność prawdopodobnie w czerwcu. Oświadczył jednocześnie, że nie otrzymał awiza dotyczącego wezwania do złożenia wyjaśnień. Wskazał także na toczący się spór sądowy z ANR. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi uznając, że czytelne informacje zwrotnego potwierdzenia odbioru o podjętych czynnościach doręczenia przesyłki z wezwaniem nie dają podstaw do wyjaśniania doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem sporu jest zasadność odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016. Zauważyć należy zatem, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sprawie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013, o które ubiegał się Skarżący na rok 2016 i wskazał, że decyzja organu I instancji zawiera wskazanie warunków płatności rolnośrodowiskowej, których Skarżący nie spełnił w złożonym wniosku o przyznanie wsparcia, związanych z posiadaniem tytułu prawnego na użytkowanie działki [...] na dzień 31 maja 2016 r. Organ odwoławczy powołał się przy tym na brak odpowiedzi Skarżącego na wezwanie z dnia 29 września 2016 r. w sprawie złożenia dowodów na posiadany tytuł prawny do działki [...] oraz na informację Agencji Nieruchomości Rolnych. Okoliczność skutecznego doręczenia i prawidłowego dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 29 września 2016 r. organ stwierdził na podstawie czytelnej informacji zawartej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki o czynnościach doręczenia przesyłki z wezwaniem. Wskazać zatem należy, że w aktach administracyjnych znajduje się wezwanie z dnia 29 września 2016 r. o numerze [...], znak sprawy [...]. Znajduje się awers koperty z nazwiskiem i adresem, numer (00)[...], opis czynności doręczyciela oraz rewers potwierdzenia odbioru przesyłki z opisem czynności doręczyciela, numer ([...]. Mając powyższe okoliczności na uwadze o ile podzielić należy pogląd organu, że o skuteczności czynności doręczenia przesyłki przemawia stosowny zapis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki, o tyle umknęło uwadze organu, że zawarte w aktach sprawy administracyjnej dowód doręczenia przesyłki tj. rewers zwrotnego potwierdzenia odbioru, jak i przednia strona koperty zawierająca przesyłkę nie zawiera jakichkolwiek oznaczeń identyfikujących co zawiera przesyłka, jakiego rodzaju pismo. Brak jest wskazania oznaczenia numeru, symbolu , nazwy pisma, daty pisma czyli jakichkolwiek indywidualizujących oznaczeń. Koperta jak i rewers potwierdzenia odbioru zawiera numer (00)[...] który nie jest numerem wezwania z dnia 29 września 2016 r. o numerze [...], nie jest to także znak sprawy [...]. Organ na wezwanie Sądu również nie przedłożył dowodu doręczenia Skarżącemu wezwania z dnia 29 września 2016 r. o wskazanym numerze. Stąd uznanie przez organ odwoławczy, że odmowa przyznania płatności została poprzedzona skutecznym wezwaniem do złożenia wyjaśnień w związku ze skutecznym doręczeniem przesyłki nie znajduje oparcia w materiale dowodowym i czyni konstatację organu dowolną nie znajdującą oparcia w przedłożonym dowodzie doręczenia ww przesyłki. Odnoszenie się zatem na tym etapie stwierdzonym uchybień, czyni przedwczesnym odnoszenie się do zasadności odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu braku wykazania tytułu do działki [...] i to wobec sporu sądowego pomiędzy Skarżącym a ANR. Stąd na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ odwoławczy zweryfikuje skuteczność wezwania Skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień i w zależności od wyniku tych ustaleń podejmie stosowne czynności procesowe mające na celu rozstrzygnięcie sprawy. Na podstawie art. 200 ww. ustawy zasądzono na rzecz Skarżącego zwrot poniesionych kosztów postępowania sądowego obejmującego wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło