I SA/Sz 967/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. J. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [..] r. nr [..] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego za lata 2011, 2012 i 2013 p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z dnia 27 sierpnia 2015 r. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że jej wykonanie narażałoby skarżącą na niepowetowaną szkodę majątkową, co w sytuacji zakwestionowania podstaw i zasadności wydania decyzji, byłoby niedopuszczalne. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że biorąc pod uwagę wysokość ustalonej przez organ w zaskarżonej decyzji kwoty należnej do zwrotu, która wynosi [..] zł powiększonej o odsetki, podjęcie przez organ działań zmierzających do jej wykonania i wyegzekwowania może wywołać istotny uszczerbek w majątku skarżącej. Skarżąca w chwili obecnej nie posiada środków umożliwiających zapłatę tej kwoty, a ewentualne skierowanie egzekucji do innych składników majątku może wywołać nieodwracalne skutki. Zgromadzenie przez skarżącą tak dużej kwoty, umożliwiającej jej zadośćuczynienie żądaniu organu, spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyż istnieje duże prawdopodobieństwo, że skarżąca musiałaby zaprzestać prowadzenia działalności, dokonać sprzedaży środków trwałych i ruchomości, a nawet części nieruchomości. Wskazała także, iż prowadzona przez nią działalność rolnicza jest jej jedynym źródłem utrzymania. Wobec tego, w jej ocenie, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto, biorąc pod uwagę, iż organ doręczył już skarżącej upomnienie z zagrożeniem skierowania sprawy do postępowania egzekucyjnego, stwierdzić należy, iż zagrożenie wyrządzenia szkody i trudnych do odwrócenie skutków jest realne, co przemawia za wstrzymaniem wykonalności zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm. – dalej zwanej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wskazać należy, że - rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - i to nie każdej szkody, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się ponadto, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. To strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie (por. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II SA/Gd 652/08, LEX nr 477258). Twierdzenia strony winny zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) i wyjaśniać na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Ocena zaś, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazała, że jej wykonanie z uwagi na wysokość wskazanego zobowiązania podatkowego grozi wyrządzeniem znacznej szkody w jej majątku w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, skutkiem którego będzie prawdopodobieństwo zaprzestania prowadzonej przez nią działalności rolniczej, sprzedaży środków trwałych i ruchomości, a nawet części nieruchomości. Odnosząc powyższe okoliczności do przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., uznać należy, że skarżąca nie wykazała możliwości zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji decydujące znaczenie ma bowiem ocena aktualnego stanu faktycznego, a nie ewentualnych możliwych zagrożeń, jakie mogą się pojawić w bliżej nieokreślonej przyszłości. Tymczasem, w sprawie brak jest konkretnych okoliczności wskazujących na możliwość spełnienia subiektywnych obaw skarżącej. Przede wszystkim, nie wskazała ona jakichkolwiek dokumentów źródłowych odzwierciedlających jej sytuację majątkową, finansową, rodzinną, chociażby aktualnych dochodów, ich źródła czy stanu majątkowego. Niepoparte żadnym dokumentem stwierdzenie, iż prowadzona działalność rolnicza jest jedynym źródłem utrzymania w żadnym razie nie może świadczyć o jej obecnym stanie majątkowym. Nie wiadomo bowiem dokładnie, jakie są składniki gospodarstwa domowego, czy posiada ona, a jeśli tak, to jakie rzeczy ruchome, np. samochody, jaka jest ich wartość, stan prawny, itp. W sprawie tej skarżąca nie wnosiła również o przyznanie prawa pomocy w zawiązku z czym nie można było ocenić sytuacji finansowej skarżącej na podstawie wykazanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy przesłanek. Argumentem przemawiającym za uwzględnieniem wniosku nie może być także przewidywanie czy wręcz obawa skarżącej działań organu egzekucyjnego zmierzających do wyegzekwowania należności podatkowych. Wyjaśnić bowiem należy, że samo wszczęcie procedury egzekucyjnej nie zawsze prowadzi do konkretnych działań organu, np. sprzedaży nieruchomości dłużnika; organ egzekucyjny ma bowiem do wyboru szereg innych możliwości egzekucji należności pieniężnych przewidzianych przez ustawodawcę. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego (przywołany także przez stronę) wyrażony w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04, w którym definiując przesłanki wyrządzenia znacznej szkody stwierdzono, iż chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Tego zaś skarżąca nie wykazała; jej argumentacja jest zbyt ogólnikowa. Wobec tego, przedstawione przez skarżącą okoliczności faktyczne, jako niepoparte żadnymi dowodami, nie wyczerpują przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Dodać przy tym należy, że każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowej instytucji, jaką jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II GSK 1799/11). Mając na uwadze powyższe okoliczności należało - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - orzec jak w sentencji.