I SA/Sz 968/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2017-01-31

Skład orzekający: Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, która wykazała stratę za poprzedni rok obrotowy i posiada zamrożone środki na rachunkach bankowych z powodu postępowań karnych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie wykaże w sposób przekonujący, że nie posiada dostatecznych środków na ich pokrycie. Sama strata bilansowa lub zamrożenie środków na rachunkach bankowych nie jest wystarczającą przesłanką, zwłaszcza gdy spółka dysponuje znacznym majątkiem, przychodami i innymi aktywami, które wielokrotnie przewyższają kwotę wpisu sądowego. Dodatkowo, nowe dokumenty przedstawione dopiero na etapie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego nie mogą być uwzględnione przy ocenie prawidłowości rozstrzygnięcia referendarza.
Stan faktyczny
Spółka R. T. S. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. dotyczącą podatku VAT. Następnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), argumentując trudną sytuacją finansową wynikającą m.in. z nieściągniętych należności i zabezpieczenia środków na rachunkach bankowych w związku z postępowaniami karnymi. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że spółka nie wykazała braku środków na pokrycie kosztów. Spółka wniosła sprzeciw, podnosząc m.in. zarzut nieprawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia dokumentacji. Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza.
Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 31 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. T. S. z o. o. z siedzibą w S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 30 listopada 2016 r., o sygn. akt I SA/Sz 968/16 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych wydanego w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od marca do grudnia 2012 r. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. R. T. S. z o. o. z siedzibą w S. w piśmie z dnia 25 sierpnia 2016 r. wniosła skargę na ww. decyzję. Następnie odpowiadając na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek, Skarżąca wyjaśniła, że jej aktualna sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie kosztów w całości ani nawet w części. Wynika ona ze splotu różnych wydarzeń, które w istotny sposób sparaliżowały jej działanie. Jako przykład Spółka wskazała na nieuregulowane zobowiązania przez kontrahentów dochodzone na drodze sądowej, których egzekucja w części jest bezskuteczna oraz na postępowania karne prowadzone wobec jej członków zarządu, w toku których zabezpieczono środki na rachunkach bankowych w [...] do wysokości środków pieniężnych znajdujących się na rachunku. Istniejące blokady uniemożliwiają swobodne dysponowanie środkami na nich się znajdującymi. Wskazała, że sytuację finansową Spółki potwierdza również sprawozdanie finansowe Spółki za 2015 rok, z którego wynika, iż Spółka osiągnęła stratę w wysokości [...] zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach z dnia 2 października 2016 r. wskazała dodatkowo, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł; jej środki trwałe stanowią wartość [...] zł, stan środków pieniężnych na wskazanych czterech rachunkach bankowych wynosi: [...] zł. Dodała przy tym, że jest to stan środków na rachunkach bankowych na dzień 31 grudnia 2015 r., gdyż na dzień złożenia wniosku nie było możliwe sprawdzenie aktualnego stanu. Zobowiązała się jednocześnie, że do dnia 24 października 2016 r. prześle do Sądu dane uzupełniające, czego jednak nie uczyniła. Ponadto, Skarżąca wyjaśniła, że jest obciążana co miesiąc kosztami na kwotę ok. [...] zł. Z powodu braku środków pieniężnych większość zobowiązań nie jest regulowana systematycznie; znaczną część zobowiązań stanowią zobowiązania wekslowe w wysokości [....] zł. Wraz z wnioskiem Skarżąca przedłożyła kopie następujących dokumentów: – zawiadomienia Naczelnika Z. Urzędu Skarbowego z dnia 26 lutego 2015 r. o zajęciu rachunku bankowego S. w A. B. do kwoty [...] zł, – wyciąg z rachunku bankowego S. z B. M. za okres od 1 kwietnia do 31 lipca 2016 r. z saldem dodatnim [...] zł, – wyciąg z rachunku bankowego Spółki prowadzonego przez A. B. za okresy: od 1 do 30 kwietnia 2016 r. z saldem końcowym [...] zł; od 1 do 31 maja 2016 r. z saldem końcowym [...] zł; od 1 czerwca do 30 czerwca 2016 r. z saldem [...] zł; od 1 do 31 lipca 2016 r. z saldem końcowym [...] zł, – sprawozdanie finansowe Spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2015 r. (wprowadzenie, bilans na dzień 31 grudnia 2015 r., rachunek zysków i strat za 2015 r., dodatkowe informacje i objaśnienia). W piśmie z dnia 28 października 2016 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącą do przedłożenia: 1) bilansu oraz rachunku zysków i strat Skarżącej na dzień 30 czerwca 2016 r., podpisanych przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych i kierownika jednostki, stosownie do art. 52 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2016 r. poz. 1047), 2) dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych Skarżącej na wskazanych rachunkach bankowych Spółki na koniec września 2016 r., 3) wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych Skarżącej za okres od 1 października do 28 października 2016 r. lub dokumentów potwierdzających ich likwidację w ww. okresie, 4) dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych Skarżącej prowadzonych przez [...] oraz [...] , 5) deklaracje Skarżącej dotyczące rozliczenia podatku VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe (VAT-7, VAT-7K), 6) dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych Skarżącej w kasie przedsiębiorstwa w okresie od 15 września do 15 października 2016 r., 7) rocznego zeznania podatkowego Skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za dwa ostatnie okresy rozliczeniowe. W wyznaczonym terminie Skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów ani nie wyjaśniła przyczyny niewykonania wezwania. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Po przedstawieniu szczegółowej analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, a dotyczącej sytuacji finansowej Skarżącej, referendarz sądowy wskazał, że ze złożonych przez Skarżącą dokumentów wynika, iż jej przychód za 2015 r. oraz posiadany majątek, wielokrotnie przewyższają kwotę wpisu od skargi. Zatem nie można uznać, iż Skarżąca dysponująca wciąż majątkiem, powinna zostać zwolniona z kosztów postępowania. Referendarz sądowy zwrócił również uwagę, że Skarżąca nie nadesłała innych dodatkowych dokumentów, które pozwoliłyby ocenić jak przedstawia się jej aktualna sytuacja finansowa i majątkowa, a tym samym możliwości płatnicze w sprawie. Spółka nie złożyła bilansu oraz rachunku zysków i strat na dzień 30 czerwca 2016 r., podpisanych przez osobę, której powierzono prowadzenie ksiąg rachunkowych i kierownika jednostki; nie przedstawiła: dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych na wskazanych na urzędowym formularzu rachunkach bankowych na koniec września 2016 r., wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych za okres od 1 października do 28 października 2016 r. lub dokumentów potwierdzających ich likwidację w ww. okresie ani dokumentów potwierdzających zajęcie rachunków bankowych prowadzonych przez [...] oraz [...] . Skarżąca nie nadesłała deklaracji dotyczących rozliczenia podatku VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe (VAT-7, VAT-7K), dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych w kasie Spółki w okresie od 15 września do 15 października 2016 r., ani rocznego zeznania podatkowego Spółki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za dwa ostatnie okresy rozliczeniowe. Na koniec referendarz sądowy podsumowując, wskazał, że Spółka nie wykazała niemożności wygospodarowania środków na opłacenie wpisu sądowego w wysokości [...] zł ze środków finansowych, którymi dysponuje. Wobec tego, mając na uwadze dane wynikające z akt sprawy, tj. wielkość rocznych przychodów Spółki, stan posiadanych środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych na koniec roku 2015, wysokość oczekiwanych należności od innych podmiotów, wartość środków trwałych, okoliczność udzielenia wsparcia innym podmiotom (pożyczki) oraz będące w dyspozycji Spółki na koniec lipca 2016 r. zgromadzone na rachunku bankowym w [...] środki w wysokości [...] zł, referendarz stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem nie znajduje to uzasadnienia w jej sytuacji finansowej i majątkowej. W piśmie z dnia 14 grudnia 2016 r. Skarżąca wniosła sprzeciw, wskazując, że wezwanie do nadesłania dokumentów odebrała osoba postronna, która nie przekazała go władzom spółki, stąd nie została udzielona odpowiedź w tym zakresie. Ponadto Skarżąca wskazała, że aktualna kondycja finansowa oraz możliwości płatnicze nie pozwalają na poniesienie kosztów sądowych w całości ani nawet w części. Odnosząc się do merytorycznego uzasadnienia postanowienia, poinformowała, że sprawozdanie finansowe za rok 2015 nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji Skarżącej w roku 2016, jej sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu. Skarżąca podkreśliła także, że nie ma możliwości dysponowania środkami finansowymi posiadanymi na rachunkach bankowych. Wskazała również, że w toku jest wiele postępowań egzekucyjnych skierowanych przeciwko licznym dłużnikom Skarżącej, z których większość jest bezskuteczna. W związku z powyższym popadła w trudną sytuację finansową i nie miała możliwości terminowego regulowania swoich zobowiązań. Postępowanie karne wszczęte przeciwko członkom zarządu do końca sparaliżowało działalnie Skarżącej, powodując trudności w terminowym wykonywaniu płatności. Odnosząc się do braku jakichkolwiek należności w bilansie dochodzonych na drodze sądowej, poinformowała, że utworzono odpisy aktualizujące należności w kwocie [...] zł, które w roku 2014 i 2015 obciążyły wynik finansowy Spółki, stąd brak informacji w bilansie o kwotach spornych należności. Co do kwestii posiadanego majątku, Skarżąca wskazała, że aktualnie nie posiada składników majątkowych mogących podlegać spieniężeniu, m.in. z uwagi na trudności w ich zbyciu oraz z uwagi na okoliczność, że ich sprzedaż mogłaby narazić Skarżącą na sankcję karną. Skarżąca wyjaśniła również, że kwota środków w kasie na koniec roku 2015 w wysokości [...] zł była nieaktualna w chwili składania wniosku. Wobec powyższego Skarżąca stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Do sprzeciwu Skarżąca załączyła: – nakaz zapłaty na rzecz Skarżącej w postępowaniu nakazowym z dnia 3 kwietnia 2014 r., Sygn. akt [...] , – nakaz zapłaty na rzecz Skarżącej w postępowaniu nakazowym z dnia 8 września 2014 r., Sygn. akt [...] , – wysłuchanie wierzyciela przed zawieszeniem lub umorzeniem postępowania w trybie art. 827 Kpc z dnia 12 czerwca 2015 r., [...] , – postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym S. - P. i Z. o podjęcie postępowania egzekucyjnego z dnia 3 listopada 2015 r., [...] , – postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym S. - P. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia 9 grudnia 2015 r. – sprawozdanie zarządu z działalności R. T. S. z o. o. za rok 2014, – protokół Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 29 stycznia 2016 r., – wniosek o zmianę wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym złożony dnia 2 lutego 2016 r. wraz z potwierdzeniem wykonania przelewu na rzecz KRS, – sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., – 2 postanowienia Prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt [...] i [...] oraz postanowienie z dnia 31 października 2014 r. o zmianie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt [...] kserokopię zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego z dnia 26 lutego 2015 r., – wyciągi z rachunku bankowego w [...] Skarżącej za okres od 1 do kwietnia do lipca 2016 r., – sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że postępowanie sądowoadministracyjne zostało w niniejszej sprawie wszczęte w dniu 30 sierpnia 2016 r., a więc po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658 ze zm.), które zaczęły obowiązywać od dnia 15 sierpnia 2015 r. Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Zgodnie z art. 260 § 2 p.p.s.a. sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, co oznacza, że od postanowień WSA wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do NSA. Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3). Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zgodnie bowiem z tą zasadą, każdy skarżący, który wszczyna postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jest zobligowany z mocy ustawy do ponoszenia kosztów postępowania sądowego. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika także, że ustawodawca wprowadzając odstępstwo od ogólnej reguły, uzależnił prawo do skorzystania ze zwolnienia od ponoszenia kosztów postępowania od wykazania przez osobę prawną ubiegającą się o to zwolnienie zaistnienia okoliczności, o których mowa w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Użyty w tym przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, gdyż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ogólnikowe stwierdzenie o trudnej sytuacji finansowej strony, nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Ponadto zaznaczyć należy, że w odniesieniu do osób prawnych sąd nie jest zobligowany do przyznania prawa pomocy nawet jeśli wnioskodawca wykaże zaistnienie przesłanek uzasadniających przyznanie zwolnienia. Wskazuje na to zwrot: "Osobie prawnej (...) prawo pomocy może być przyznane". W postanowieniu z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 935/14 (LEX nr 1628836) NSA stwierdził, że obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący. Po przeprowadzeniu analizy złożonych oświadczeń oraz dokumentów finansowych spółki, Sąd stwierdził, że nie wykazała ona, że nie posiada dostatecznych środków aby ponieść pełne koszty sądowe niniejszej sprawy ani też nie wykazała, iż nie jest w stanie ich zdobyć, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zauważyć należy, że Skarżąca składając wniosek, załączyła do niego dokumenty, które nie pozwoliły na zweryfikowanie okoliczności wskazanych we wniosku. Ponadto na wezwanie referendarza, nie nadesłała żadnych żądanych dokumentów. Uzasadniając w sprzeciwie brak przedłożenia stosownych dokumentów, strona powołała się na okoliczność odebrania korespondencji przez osobę postronną, która jej nie przekazała władzom spółki. W ocenie Sądu twierdzenie to nie jest wiarygodne, bowiem wezwanie skierowane do Spółki na adres wskazany w skardze, odebrała osoba uprawniona do odbioru przesyłki, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki. Natomiast nadesłanie przez Skarżącą wraz ze sprzeciwem nowych dokumentów, nieznanych Referendarzowi sądowemu, który rozpoznawał wniosek, należy uznać za spóźnione. Sąd bowiem rozpoznając sprzeciw, bada poprawność wydanego przez referendarza rozstrzygnięcia, mając na uwadze informacje i dokumenty, którymi dysponował referendarz. Zatem Sąd orzekając jako sąd drugiej instancji, rozpoznaje sprawę badając stan faktyczny taki, jaki istniał w dniu orzekania przez Referendarza sądowego. Przedstawienie dokumentów, które w ocenie Skarżącej, uzasadniają przyznanie prawa pomocy dopiero na etapie wnoszenia sprzeciwu jest zatem bezskuteczne. Sąd II instancji nie może bowiem wyeliminować z obrotu prawnego prawidłowego postanowienia referendarza sądowego z uwagi na to, że nie uwzględniało ono okoliczności przemawiających za przyznaniem prawa pomocy, jeżeli okoliczności tych nie wskazała sama Skarżąca na wcześniejszym etapie. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny wydając rozstrzygnięcie w sprawie, w której rozpoznawał zażalenie na postanowieni odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji – stosowne dokumenty przedłożono dopiero wraz z zażaleniem (postanowienie z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II FZ 469/08, LEX nr 515354). Ponadto, w przypadku rozpoznania sprawy merytorycznie przez Sąd orzekający jako sąd drugiej instancji, z uwzględnieniem nowych dokumentów i wykazanych okoliczności, pozbawiłoby Skarżącą prawa do ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu zażaleniowym. Abstrahując od powyższego, zauważyć należy, że do sprzeciwu Skarżąca nadal nie załączyła wszystkich dokumentów, o które wzywał Referendarz sądowy (m.in. deklaracji dotyczących rozliczenia podatku VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe (VAT-7, VAT-7K), dokumentów potwierdzających stan środków pieniężnych w kasie Spółki w okresie od 15 września do 15 października br., ani rocznego zeznania podatkowego Spółki o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za dwa ostatnie okresy rozliczeniowe). W ocenie Sądu na podstawie przedstawionych dokumentów i przekazanych informacji, referendarz sądowy prawidłowo wskazał, że Spółka prowadziła w 2015 r. działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Z akt sprawy wynikało bowiem, że uzyskała w 2015 r. przychody w kwocie [...] zł, wykazała na koniec 2015 r. znaczny majątek, tj. aktywa trwałe o wartości [..] zł, aktywa obrotowe: [...] zł (w tym należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł). Kapitał własny Spółki stanowił wartość ujemną: (-) [...] zł. Spółka nie oczekiwała na realizację należności długoterminowych ([...] zł), poczyniła inwestycje krótkoterminowe o wartości [...] zł. Sytuacja finansowa pozwoliła na udzielenie wsparcia finansowego innej Spółce (P.-F. sp. z o.o. w S.) na łączną wartość [...] zł. Z kolei jej zobowiązania wobec innych podmiotów wynosiły [...] zł. Spółka nie ma zobowiązań z tytułu kredytów czy pożyczek ([..]zł). Na koniec 2015 r. posiadała w kasie i na rachunkach środki pieniężne w wysokości [...] zł. Spółka zaewidencjonowała na koniec 2015 r. stratę o wartości (-)[...]zł. Słusznie Referendarz wskazał, że strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania przychodu nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych (postanowienie NSA z dnia 27 maja 2014 r., II GZ 172/14). Stąd w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r., II FZ 1843/14). Wobec powyższego, prawidłowo Referendarz sądowy orzekając na podstawie zgromadzonych dokumentów, stwierdził, że Skarżąca dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, nie może być zwolniona z kosztów postępowania. Zatem słusznie uznał, że Skarżąca nie wykazała niemożności wygospodarowania środków finansowych na opłacenie wpisu sądowego w wysokości [..] zł ze środków finansowych, którymi dysponuje. W ocenie Sądu prawidłowo Referendarz sądowy uwzględniając dane wynikające z akt sprawy, tj. wielkość rocznych przychodów Spółki (kwota przekraczająca [..] zł), stan posiadanych środków pieniężnych i innych aktywów pieniężnych na koniec roku 2015 (ok. [...] zł), wysokość oczekiwanych należności od innych podmiotów (ok. [...] zł), wartość środków trwałych ([...]zł), okoliczność udzielenia wsparcia innym podmiotom (pożyczki na rzecz spółki P. F. S. z o.o. z siedzibą w S. w wysokości przekraczającej [...] zł) oraz będące w dyspozycji Spółki na koniec lipca 2016 r. zgromadzone na rachunku bankowym w [...] środki w wysokości [...] zł, uznał, że w brak było podstaw do przyznania Skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, bowiem nie znajduje to uzasadnienia w jej sytuacji finansowej i majątkowej. Słusznie zatem uznał referendarz sądowy, że Skarżąca nie wykazała, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca ją do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym gdyż strona nie wykazała przesłanek, o których mowa w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zatem uzasadnione było stwierdzenie, że nie ma podstaw do przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Mając powyższe na uwadze, na podstawie przepisów art. 260 § 1 - § 3 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło