I SA/Sz 975/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) Protokolant Gabriela Porzezińska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości S. K. w T. w likwidacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie nałożenia kary porządkowej uchyla zaskarżone postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] rozpoznając zażalenie S K R w T w likwidacji na postawienie Wójta Gminy K nakładające na stronę karę porządkową w wysokości [...] zł, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Postanowienie jest ostateczne. Kolegium orzekało w składzie D K, K S, MH. S K R w T w likwidacji, zwanej dalej w skrócie "S", pismem z [...]. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, zwanej dalej w skrócie "O.p.". Zdaniem Spółdzielni, organ wydał ww. postanowienie z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 159 w zw. z art. 155 O.p. Według Spółdzielni, organ nie może wezwać jej jako osoby prawnej do dokonania czynności, bowiem nie ma ona możliwości poruszania się. Ponadto, Wójt Gminy K wygasił użytkowanie S na działkach nr 80 i 117. Tym samym nie było podstaw do ukarania S karą porządkową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. , nr [...] na podstawie art. 248 § 2 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 219 i art. 247 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) odmówiło stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z [...] r. nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Wójta Gminy. Kolegium orzekało w składzie A C, J W, A K. Zdaniem organu, w sprawie nie doszło do naruszenia prawa w ogóle, a nie tylko do rażącego naruszenia praw. Zgodnie z art. 262 O.p., strona mimo prawidłowego wezwania bezzasadnie odmówi okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności, może zostać ukarana karą porządkową. Wezwanie z [...] r. strona otrzymała i bezzasadnie odmówiła zastosowania się do niego. Spółdzielnia K R w T w likwidacji złożyła zażalenie na ww. postanowienie. Spółdzielnia wniosła o uchylenie ww. postanowienia. Zdaniem Spółdzielni, nie było podstaw do wymierzenia jej kary, bowiem wezwanie skierowane było do Spółdzielni i nie wskazywało na konkretną osobę fizyczną, która miałaby je wykonać. Według Spółdzielni, organ naruszył też art. 200 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r. , nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3 i art. 219 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Spółdzielni K R w T w likwidacji na postanowienie SKO z [...] r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium orzekało w składzie: MH, W M, KS. Organ wskazał przebieg sprawy. Kolegium przytoczyło brzmienie art. 247 § 1 pkt 3 O.p. i wyjaśniło, że rażące naruszenie prawa zachodzi, gdy zaistniała oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu prawa, a rozstrzygnięciem objętym decyzją (postanowieniem). Organ podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest ponownym rozpoznaniem istoty sprawy. Organ podzielił argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ wyjaśnił, że wezwanie skierowane do S na podstawie art. 155 O.p. było prawidłowe. Wezwanie do osoby prawnej kieruję się na jej adres, a nie do osób ją reprezentujących. Odnośnie zarzutu związanego z naruszeniem art. 200 O.p., organ wskazał, że strona nie wykazała, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Powyższe uchybienie, zdaniem organu, nie miało wpływu na wynik sprawy. S K R w T w likwidacji złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie i wniosła o jego uchylenie lub o stwierdzenie jego nieważności. Zdaniem S, nie było podstaw do wymierzenia jej kary, bowiem wezwanie skierowane było do Spółdzielni i nie wskazywało na konkretną osobę fizyczną, która miałaby je wykonać. Ponadto, Wójt Gminy K wygasił użytkowanie S na działce nr 80. S wskazała, że zaskarżone postanowienie wydał organ w składzie zbliżonym do składu orzekającego, który wydał postanowienie z [...] r. o utrzymaniu w mocy postawienie Wójta Gminy K nakładające na stronę karę porządkową w wysokości [...] zł. Tym samym organ wydał zaskarżone postanowienie z naruszeniem art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentacje jak w zaskarżonym postanowieniu. Kolegium wskazało, że nie naruszyło art. 130 § 1 pkt 6 O.p. Syndyk Masy Upadłości S K R z siedzibą w T w likwidacji pismem z [...] r. poinformował Sąd o ogłoszeniu w dniu 7 listopada 2011r. przez Sąd Rejonowy [...]Wydział XII Gospodarczy upadłości, obejmującej majątek dłużnika SKR w T, sygn. akt XII GUp 29/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 130 § 1 O.p., pracownik urzędu skarbowego, urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których: 1) są stroną; 2) pozostają ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki; 3) stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia; 4) stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 5) byli świadkami lub biegłymi, byli lub są przedstawicielami podatnika albo przedstawicielem podatnika jest jedna z osób wymienionych w pkt 3 i 4; 6) brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji; 7) zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne; 8) stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej. Artykuł 130 § 1 O.p. zawiera zamknięty katalog osób podlegających wyłączeniu. Instytucja wyłączenia pracownika, stanowi proceduralne zabezpieczenie przed stronniczością pracowników organów administracji publicznej. Pozwala ona uniknąć sytuacji konfliktu ról oraz interesów. Wyłączenie pracownika oraz funkcjonariusza organu podatkowego jest konsekwencją zasady budzenia zaufania do organów podatkowych oraz zasady prawdy materialnej. Ustawodawca traktuje o wyłączeniu pracownika "od udziału w postępowaniu w sprawach". Zwrot ten odnosi się do wszystkich możliwych czynności procesowych w konkretnej sprawie, a nie tylko do tej części postępowania, w której następuje podjęcie decyzji. Wyłączeniu podlegają tylko ci pracownicy, którzy wykonują czynności procesowe. Wyłączenie określone w art. 130 § 1 pkt 6 O.p. odnosi się do osoby, która "brała udział w wydaniu zaskarżonej decyzji", a nie tylko "uczestniczyła w postępowaniu". Chodzi tu zatem o branie udziału w fazie decyzyjnej, w której podjęto rozstrzygnięcie. Członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji przez to kolegium, nie może uczestniczyć w rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2003 r., I SA/Łd 77/02, niepubl.). Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wydanym na gruncie k.p.a. orzeczeniu TK (wyrok TK z dnia 15 grudnia 2008 r., P 57/07, OTK-A 2008, nr 10, poz. 178). Należy zwrócić uwagę, że w opinii TK przez "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" trzeba rozumieć nie tylko wydanie (podpisanie) decyzji przez pracownika lub członka organu kolegialnego, lecz także podejmowanie czynności procesowych mających lub mogących mieć wpływ na wynik (rozstrzygnięcie) sprawy. Branie udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 130 § 1 pkt 6 O.p. odnosi się również do przypadków, kiedy zaskarżenie decyzji realizowane jest w trybach nadzwyczajnych weryfikacji ostatecznej decyzji podatkowej. Ustawodawca nie ogranicza się tu bowiem wyłącznie do środka zaskarżenia w postaci odwołania, ale używa sformułowania o charakterze ogólnym. Chodzi tu zatem o środki zaskarżenia zwyczajne jak również nadzwyczajne. Oznacza to, że np. ten sam skład członków samorządowego kolegium odwoławczego, który wydał decyzję ostateczną nie może brać udziału w wydaniu decyzji w postępowaniu związanym z weryfikacją poprzedniej decyzji – ostatecznej (por. komentarz do art. 130, Ordynacja podatkowa. Komentarz. C. Kosikowski i inni, Lex 2011). W niniejszej sprawie, doszło do naruszenia art. 130 § 1 pkt 6 O.p. przez SKO z uwagi na udział osób, które uczestniczyły w wydaniu zaskarżonego postanowienia w sprawie wymierzenia stronie kary porządkowej. Z uwagi na stwierdzenie przez Sąd naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Jednocześnie Sąd uznał za przedwczesne wypowiadanie się o zarzutach merytorycznych skargi wobec uchylenia zaskarżonego postanowienia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Kolegium uwzględni powyższe wskazania Sądu. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.