I SA/Sz 988/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nie uznania zarzutu przedawnienia obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący B. K., w związku ze złożoną skargą na wyżej powołane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który uzupełnił składając urzędowy formularz PPF. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych dokumentów w tej i w innych sprawach skarżącego zawisłych przed tut. sądem ([...]) wynika, co następuje. B. K. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Gospodarstwo domowe prowadzi z małżonką B. K. Skarżący wraz z małżonką mieszkają w mieszkaniu stanowiącym własność córki. Dochody rodziny to wynagrodzenie za pracę żony w wysokości [...] zł brutto (netto [...] zł z uwagi na potrącenie komornicze w kwocie [...] zł); rodzina nie korzysta z pomocy społecznej, ani też pomocy innych osób w tym członków rodziny (dzieci). Skarżący jest zadłużony; jego zobowiązania wobec urzędu skarbowego wynoszą [...] zł, wobec ZUS [...] zł. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające zajęcie egzekucyjne wspólnego rachunku bankowego małżonków na łączną kwotę [...] zł. Wykazał także, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania stanowią kwotę ok. [...] zł (czynsz, energia elektryczna), a koszty leczenia wynoszą [...] zł. Ponadto oświadczył, że ze względu na trudną sytuację finansową powstała zaległość z tytułu opłat czynszu w spółdzielni mieszkaniowej w kwocie ok. [...] zł. Skarżący nie udokumentował wydatków związanych z leczeniem, wyjaśniając, iż nie posiada żadnych rachunków, przedłożył jednak dokumentację medyczną dotyczącą stanu zdrowia swojego i małżonki. Skarżący w ramach wspólności majątkowej małżeńskiej posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha, która jest zajęta przez komornika sądowego. Na podstawie akt innych spraw zawisłych przed tut. sądem ([...]) ustalono także, że: 1. B. K. posiada [...] udziałów o wartości [...] zł, a B. K. [...] udziałów o wartości [...] zł w spółce kapitałowej, ale nie uzyskują żadnych dochodów z tego tytułu, żadne z nich nie jest także zatrudnione w spółce; przedmiotowe udziały podlegają zajęciu przez komornika sądowego, toczy się spór co do tego, czy prawa udziałowe B. i B. K. w ogóle istnieją; 2. W rocznym zeznaniach podatkowych B. K. i B. K. za [...] r. skarżący deklarował z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przychody w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości [...]zł, zaś żona skarżącego - przychód ze stosunku pracy w kwocie [...] zł; 3. Skarżący oświadczył, że od kilku lat nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej, nie posiada żadnych dokumentów dotyczących zawieszenia tej działalności. 4. Skarżący – według oświadczenia - nie posiada rachunku bankowego, wspólny rachunek bankowy małżonków podlega zajęciu egzekucyjnemu, saldo rachunku bankowego żony na dzień [...] r. wynosiło [...] zł. Do wniosku skarżący załączył kopie postanowień o zwolnieniu go od kosztów sądowych w innych sprawach sądowych (w postępowaniach administracyjnych i cywilnych). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Analiza złożonego wniosku oraz załączonych dokumentów źródłowych pozwala stwierdzić, że skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sytuacja skarżącego jest znana z urzędu rozpoznającemu wniosek referendarzowi sądowemu, bowiem występował on już o prawo pomocy w innych sprawach zawisłych przed tut. sądem i pomoc taką uzyskał. Z treści kolejnego wniosku nie wynika, aby sytuacja ta uległa poprawie. Przyjąć zatem należało, że dochód rodziny - który stanowi wyłącznie wynagrodzenie za pracę małżonki skarżącego - wynoszący ok. [...] zł na dwie osoby, wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego i jego małżonki. Ponadto o złej sytuacji skarżącego świadczy brak oszczędności, znaczne zadłużenie wobec banków i innych instytucji, prowadzenie egzekucji tego zadłużenia, zajęcia rachunków bakowych, wierzytelności oraz posiadanej nieruchomości rolnej. W tej sytuacji poniesienie należnych obecnie kosztów procesu w wysokości [...] złotych, jak i dalszych kosztów w sprawie, może stanowić zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji skarżącego i jego rodziny – co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.