I SA/Sz 99/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P B o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie doradcy podatkowego. Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę P B na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...]w przedmiocie podatku od środków transportowych . W dniu 1 lipca 2011 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia doradcy podatkowego. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego rzeczy. Samochód ciężarowy obciążony jest umową kredytową z 2008 r. a rata kredytowa wynosi [...]zł. Jak podkreślił skarżący transport drogowy jest mocno obwarowany kosztami i w związku z tym nie stać go na korzystanie z pomocy prawnej innej niż pomoc sądowa zaś na dalszym etapie postępowania sadowego istnieje wymóg skorzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żona J B oraz synem , posiada dom o powierzchni [...] m2 oraz działkę domową, jak również samochód ciężarowy marki [...]. Źródłem utrzymania domowników są dochody z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, emerytura żony w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie syna za ¼ etatu w kwocie [...] zł netto. Stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej p.p.s.a.) wezwaniem z dnia 8 lipca 2011 r. zobowiązano skarżącego do nadesłania: dokumentów wskazujących na źródło i wysokość dochodów skarżącego oraz domowników tj: żony (odcinek emerytury) oraz syna (zaświadczenia o wynagrodzeniu), wykazu posiadanych rachunków bankowych skarżącego i żony, oraz wyciągów potwierdzających stan i obroty na tych rachunkach z okresu trzech ostatnich miesięcy; odpisu zeznania podatkowego za 2010 r. złożonego przez skarżącego wraz z potwierdzeniem jego złożenia w urzędzie skarbowym; wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, czynsz, wydatki na żywność, leki) z ostatnich 2 miesięcy, zaświadczenia z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o korzystaniu/nie korzystaniu w 2010 r. z pomocy społecznej bądź innych form wsparcia państwowego oraz wysokości otrzymywanego ewentualnie zasiłku, kopię umowy kredytowej nr [...] i dowodów wpłaty raty kredytowej z tego tytułu. Wykonując powyższe wezwanie, skarżący nadesłał oświadczenie, iż tworzy z żona związek małżeński oparty na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej, nie posiada z żoną wspólnego rachunku bankowego a także ani on ani żona nie posiadają osobistych rachunków bankowych. Żona oprócz emerytury nie otrzymuje żadnych innych świadczeń pieniężnych. Na żywność i leki łącznie wydają 1.200 zł. Skarżący wskazał także, iż posiada rachunek bankowy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, zaś stan tego rachunku zabezpiecza wydatki i wpłaty prowadzonej działalności i nie stanowi oszczędności osobistych. Do oświadczenia dołączono wyciągi z rachunku bankowego za okres od 7 lutego 2011 do 5 lipca 2011 r. z saldem końcowym w kwocie [...]zł, raport ZUS RCA za maj 2011 r., umowę kredytową nr [...]z dnia 4 czerwca 2008 r. na kwotę [...]zł wraz z harmonogramem spłat, faktury VAT za rozliczenie wody i ścieków (za marzec 2011 r. – w wysokości 248,33 zł, maj 2011 r. – 346,88 zł, lipiec 2011 r. – 544 zł), faktury VAT za energię elektryczną (za okres od 6 lutego do 7 kwietnia 2011 r. – 326,94 zł, od 7 kwietnia do 6 czerwca 2011 r. – 215,03 zł), faktury VAT za gaz na kwoty 446,68 zł (za okres od 14 lutego 2011 r. do 2 marca 2011 r.), 467,14 zł (za okres od 2 marca 2011 r. do 11 kwietnia 2011 r.) oraz 332,25 zł (za okres od 11 kwietnia 2011 r. do 19 maja 2011 r.), deklarację PIT-36L za 2010 r., z której wynika przychód w wysokości [...]zł, koszty uzyskania przychodów – [...]zł, dochód w wysokości [...]zł, zaświadczenie o wynagrodzeniu syna skarżącego w wysokości 350 zł brutto, potwierdzenie wypłaty emerytury JB za okres od maja do lipca 2011 r. w wysokości [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). Ciężar dowodu wystąpienia powyższych przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Okoliczności podane we wniosku i wynikające z dokumentów nadesłanych przez skarżącego, zwłaszcza analiza wydatków i wpływów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, uzasadniają stwierdzenie, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Dodatkowo należy wskazać, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 19 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę skarżącego. Od wyroku tego przysługuje skarżącemu skarga kasacyjna (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem radcowsko-adwokackim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak na wstępie.