I SAB/Sz 1/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na przewlekłość postępowania Dyrektora Izby Skarbowej w S. (obecnie: Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S.) w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. znak: [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, października, listopad 2009 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 grudnia 2016 r. S. G., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na przewlekłość postępowania Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. znak: [...] z dnia [...] r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień, październik, listopad 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że podatnik nie wyczerpał środków zaskarżenia, gdyż nie złożył ponaglenia na niezałatwienie sprawy zainicjowanej odwołaniem strony z dnia 23 maja 2016 r. W wykonaniu zarządzenia sędziego, pismem Sądu z dnia 8 lutego 2017 r. (doręczonym 10 lutego 2017 r.) zobowiązano pełnomocnika Skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu Skarżący wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), t.j. czy na podstawie art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) wniósł ponaglenie oraz czy zostało wydane rozstrzygnięcie w wyniku ponaglenia. W ww. wezwaniu pouczono, że nieudzielenie odpowiedzi w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. W piśmie z dnia 16 lutego 2017 r. pełnomocnik skarżącego cofnął skargę w przedmiocie nieterminowego rozpatrzenia odwołania; wyjaśnił, że w dniu 16 stycznia 2017 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 10 stycznia 2017 r. wydaną w przedmiotowej sprawie. Pomimo ww. wezwania, Skarżący nie złożył oświadczenia co do ewentualnego ponaglenia Dyrektora Izby Skarbowej w S. w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Rozpoznając skargę, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu, czy skarga została wniesiona w ustawowym terminie, oraz czy przed wniesieniem skargi skarżący wyczerpał środki zaskarżenia. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1, 2 i 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, jeżeli skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, lub jeżeli z przyczyn innych niż wymienione w pkt 1-5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przy czym, sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie zaś z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przy czym stosownie do § 2 tego artykułu, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z kolei, w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Natomiast, jak stanowi art. 52 § 4 p.p.s.a., w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania. Jak już wyżej wskazywano przedmiotem rozpatrywanej sprawy jest przewlekłe postępowanie Dyrektora Izby Skarbowej w S. w przedmiocie rozpatrzenia odwołania. W przypadku skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania organu, środkami zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. są: zażalenie lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, przewidziane w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "k.p.a.") oraz ponaglenie, o którym mowa w art. 141 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, dalej "O.p."). Nie ulega wątpliwości, że przez "wyczerpanie środków zaskarżenia" należy również rozumieć wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 141 O.p. Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 O.p. stronie służy ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu konieczne jest więc - w świetle art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. - uprzednie złożenie ponaglenia, o którym mowa w art. 141 O.p. Przy tym należy zaznaczyć, że do wyczerpania środków zaskarżenia konieczne jest zajęcie przez organ wyższej instancji stanowiska w tej kwestii. Dopóki bowiem organ nie wypowie się w tym przedmiocie, postępowanie zainicjowane ponagleniem zakończone nie jest, a to sprawia, że nie można zasadnie twierdzić, że wyczerpane zostały przysługujące stronie prawem przewidziane środki zaskarżenia. W tym stanie z uwagi na brak uprzedniego ponaglenia właściwego organu, niezależnie od złożonego oświadczenia o cofnięciu skargi, należało ją odrzucić jako przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną, na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a.