I SAB/Sz 126/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych). Skarżący R. S., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego R. Z., pismem z 25 marca 2026 r. (S/P.0143.104.2024.KC) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została podpisana przez aplikanta radcowskiego B. W.. Wraz ze skargą do Sądu złożono kopię pełnomocnictwa z 19 marca 2026 r. udzielonego ww. radcy prawnemu do reprezentowania skarżącego "w sprawie skargi na przewlekłość/bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego przed Sądami powszechnymi i innymi organami, osobami fizycznymi oraz prawnymi oraz w postępowaniach egzekucyjnych z prawem substytucji" oraz kopię upoważnienia z 19 marca 2026 r. udzielonego przez radcę prawnego R. Z. dla aplikanta radcowskiego B. W. do zastępowania radcy w sprawie "skargi R. S. s. A. na przewlekłość/bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego. Potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie ww. pełnomocnictwa i upoważnienia, złożone do akt sprawy 6 maja 2026 r. w odpowiedzi na wezwanie Sądu, znajdują się na k. 52 i 53 akt sądowych. W związku ze skargą, w dniu 25 marca 2026 r. skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości [...] zł (k. 25 akt sądowych). Na zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 14 i 22 maja 2026 r., pismami z 15 maja i 22 maja 2026 r., zobowiązano pełnomocnika skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi - kolejno - poprzez: - nadesłanie oryginału albo prawidłowo uwierzytelnionego odpisu upoważnienia udzielonego przez ww. radcę prawnego aplikantowi radcowskiemu B. W. i sporządzonego zgodnie z wymogami art. 351 ust. 4 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (t.j. Dz.U.2024.499 ze zm.) albo podpisanie skargi z 26 marca 2026 r. przez radcę prawnego R. Z. lub nadesłanie prawidłowo uwierzytelnionego odpisu tak podpisanej skargi; - złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Oba wezwania zawierały pouczenie o konieczności uzupełnienia braku formalnego skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie z 15 maja 2026 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego 2 czerwca 2026 r. (k. 61), a wezwanie z 22 maja 2026 r. – 5 czerwca 2026 r. (k. 62). Terminy realizacji wezwań upływały zatem odpowiednio: 9 czerwca 2026 r. i 12 czerwca 2026 r. W dniu 9 czerwca 2026 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym), za pismem opatrzonym tą samą datą i zawierającym wskazanie, że stanowi ono odpowiedź na wezwanie z 15 maja 2026 r., do Sądu nadesłano uwierzytelnioną kopię pełnomocnictwa z 19 marca 2026 r. oraz udzielone w dniu 9 czerwca 2026 r. aplikantowi radcowskiemu B. W. przez radcę prawnego R. Z. upoważnienie o treści: "na podstawie art. 351 pkt 1 Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych niniejszym upoważniam aplikanta radcowskiego B. W. [...] do zastępowania mnie w sprawie I SAB/Sz 126/26 prowadzonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z prawem do występowania, podpisywania wszelkich skarg, zażaleń, pism oraz zastępowania. Jednocześnie potwierdzam uprawnienie aplikanta do podpisywania uprzednich pism w tej sprawie". Termin do realizacji drugiego wezwania upłynął zaś bezskutecznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2026.143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z przepisu tego wynika zasada wolnego wyboru sposobu działania przed sądem administracyjnym, polegająca na tym, że strony same decydują o tym, czy w postępowaniu sądowoadministracyjnym będą występowały osobiście czy przez pełnomocnika (zob. np. postanowienie NSA z 5 kwietnia 2018 r., II FZ 143/18, LEX nr 2473310). Stosownie do art. 36 p.p.s.a., pełnomocnictwo może być: 1) ogólne - do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi; 2) do prowadzenia poszczególnych spraw; 3) do niektórych tylko czynności w postępowaniu. W myśl art. 35 § 1 p.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Jak zaś stanowi art. 351 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, po sześciu miesiącach aplikacji radcowskiej aplikant radcowski może zastępować radcę prawnego przed sądami, organami ścigania, organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami, z wyjątkiem Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Przy czym, zgodnie z art. 351 ust. 4 tej ustawy, aplikant radcowski może sporządzać i podpisywać pisma procesowe związane z występowaniem radcy prawnego przed sądami, organami ścigania i organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami – z wyraźnego upoważnienia radcy prawnego, z wyłączeniem apelacji, skargi kasacyjnej i skargi konstytucyjnej. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo kierowane do sądu administracyjnego powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. W przypadku składania pisma przez pełnomocnika, zgodnie z art. 46 § 3 p.p.s.a., do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa, pełnomocnik obowiązany jest złożyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej (art. 37 § 1 p.p.s.a.). Braki w zakresie pisemnego dokumentu potwierdzającego istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 p.p.s.a., który przewiduje, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). W odniesieniu do skargi przepisy przewidują rygor jej odrzucenia – w razie nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych (art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Natomiast skarga poprawiona lub uzupełniona w terminie wywołuje skutki od dnia jej wniesienia (art. 49 § 3 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skargę podpisał aplikant radcowski, legitymujący się upoważnieniem do zastępowania radcy prawnego R. Z.. Tak złożona skarga dotknięta była brakiem formalnym, albowiem do skargi nie dołączono pełnomocnictwa upoważniającego radcę prawnego R. Z. do reprezentowania skarżącego przed sądem administracyjnym, a przedłożone "Upoważnienie Aplikanta do zastępstwa Radcy Prawnego" z 19 marca 2026 r. nie zawierało wyraźnego upoważnienia dla B. W. do sporządzania i podpisywania pism procesowych związanych z występowaniem radcy prawnego R. Z. przed tutejszym Sądem. Pełnomocnik skarżącego został zatem zobowiązany do przedstawienia odpowiednich dokumentów, które: po pierwsze – potwierdzałyby umocowanie radcy prawnego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; po drugie – zawierałyby wyraźne upoważnienie dla zastępującego go aplikanta do sporządzania i podpisywania pism w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na wezwania Sądu, w dniu 9 czerwca 2026 r. przedłożono jedynie upoważnienie dla aplikanta radcowskiego, sporządzone zgodnie z wymogami art. 351 ust. 4 ustawy o radcach prawnych. W wyznaczonym terminie nie złożono natomiast dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynikałoby uprawnienie radcy prawnego R. Z. do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. To zaś oznacza, że skarga z 25 marca 2026 r. dotknięta jest brakiem, który uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu. Z tych względów Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 w związku z art. 46 § 3, art. 36 i art. 37 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kwoty [...]zł Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.