I SAB/Sz 13/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-09-09
Skład orzekający: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej zwrotu nadpłaty z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej zwrotu nadpłaty z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym dotyczące zwrotu nadpłat, stanowią sprawy cywilne, dla których właściwe są sądy powszechne, a nie sądy administracyjne.Stan faktyczny
Skarżący B. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej zwrotu nadpłaty z tytułu składek. ZUS wniósł o oddalenie skargi. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA – Zygmunt Chorzępa po rozpoznaniu w dniu 9 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym skargi B. C. na bezczynność Z.U. S. w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej zwrotu nadpłaty z tytułu składek p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] r. skarżący B. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na bezczynność Z. U. S. w przedmiocie decyzji dotyczącej zwrotu nadpłaty z tytułu składek.
Z. U. S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, orzekając w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne,
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz terenowych organów administracji rządowej,
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,
8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach ( art. 3 § 3 p.p.s.a).
Na mocy Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia
28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, P. Z. U. S. oraz P. K. R. U. S. (Dz. U. z 2008 r. Nr 163, poz.1016), przekazano wojewódzkim sądom administracyjnym rozpoznawanie spraw z zakresu działania m.in. P. Z. U. S. dotyczących:
- umorzenia należności z tytułu składek,
- odroczenia terminu płatności lub rozłożenia na raty należności z tytułu składek, o których mowa w art. 28-29 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
W tych sprawach od decyzji P. ZUS nie przysługuje odwołanie do właściwego sądu powszechnego w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego, lecz strona niezadowolona z decyzji ma prawo do wniesienia wniosku do P. ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra, zaś do takiego wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Od decyzji, wydanej na skutek ponownego rozpoznania sprawy, przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Ustawą regulującą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych jest ustawa z dnia 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych ( t.j. Dz. U. z 2009, Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Z art. 83 ust. 1 i 2 tej ustawy wynika, że od decyzji wydanych przez zakład w sprawach zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru ustalania wymiaru składek na F. E. P. i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych przysługuje prawo wniesienia odwołania według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Odwołanie do sądu przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia (art. 83 ust. 3 ustawy).
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych stanowią sprawy cywilne w znaczeniu formalnoprawnym, dla których przepisy Kodeksu postępowania cywilnego wskazują drogę postępowania sądowego ( Tytuł VII, Dział III, Rozdział 1 i 3 ). Do rozpoznania takich spraw właściwe są sądy powszechne.
W sprawie rozpoznawanej na skutek skargi B. C. przedmiotem skargi jest bezczynność Z. U. S. w przedmiocie niewydania decyzji dotyczącej zwrotu nadpłaty z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Przedmiot skargi przesądza zatem o niedopuszczalności poddania zaskarżonej decyzji kontroli w toku postępowania sądowoadministracyjnego bowiem, nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło