I SAB/Sz 14/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie pozostawienia bez biegu i rozpatrzenia wniosku z dnia 6 września 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w S. postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 30 września 2010 r., J.C. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie pozostawienia bez biegu i rozpatrzenia wniosku z dnia 6 września 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w S. (t.j. decyzji nr [...]). Pismem z dnia 18 listopada 2010 r. (doręczonym 22 listopada 2010 r.) Sąd wezwał Skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),dalej: p.p.s.a., t.j. czy na podstawie art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm. ) wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy z wniosku skarżącego z dnia 6 września 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji SKO w S. w sprawie [...] oraz czy wydane zostało rozstrzygnięcie w sprawie tego ponaglenia. Skarżącego pouczono w w/w wezwaniu, że nieudzielanie odpowiedzi w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. W piśmie z dnia 22 listopada 2010 r. J.C. oświadczył, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. i Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. nie odpowiadają na pisma, monity i ponaglenia, co, jak wskazał, miało miejsce w tej sprawie, powołując jako dowód "akta sprawy WSA 91/10". Natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. nie udzieliło odpowiedzi na pismo Sądu z 18 listopada 2010 r. zawierającego prośbę o informację czy J.C. – przed złożeniem ww. skargi z 30 września 2010 r. wniósł do SKO w S. ponaglenie w trybie art. 141 ustawy Ordynacja podatkowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej bądź przepisami innego aktu szczególnego terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Z kolei z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa przewidują środek wymuszający, określany jako ponaglenie, który przysługuje do organu podatkowego wyższego stopnia (art. 141 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Ponaglenie na niezałatwienie sprawy jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, albowiem przysługuje na bezczynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała formę milczenia. Pomimo pewnych wątpliwości, w piśmiennictwie przyjmuje się, że ponaglenie należy traktować jako środek zaskarżenia (por.: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX Wrocław 2003 r., s. 522). Jego konsekwencją jest bowiem konieczność zajęcia przez organ wyższej instancji stanowiska w sprawie bezczynności. W razie uznania ponaglenia za uzasadnione, organ podatkowy wyznacza dodatkowy termin do załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej). W przypadku zaś, gdy organ uznaje ponaglenie za nieuzasadnione, wówczas winien w formie postanowienia rozstrzygnąć o jego nieuwzględnieniu. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (zob. R. Hauser (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 452). Podobne stanowisko w powyższej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2006 r. (sygn. akt I FSK 588/05, LEX nr 193106), zgodnie z którym skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, a ponaglenie to winno być załatwione niezwłocznie (art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej), nie później jednak niż w terminie 30 dni od daty jego wniesienia. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby skarżący wyczerpał tryb przewidziany w powyższych przepisach. Skarżący nie przedstawił dowodu na złożenie ponaglenia w sprawie. Akta sprawy, na które powołuje się skarżący, a które miały zawierać dowód na złożone ponaglenie w sprawie ( sygn. akt I SA/Sz 91/10) dotyczą skargi innego podmiotu. Nadto zaznaczyć należy, że decyzja SKO w S. z dnia [...] nr [...] odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji SKO w S. utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Ł. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r.) została doręczona skarżącemu 6 września 2010 r., tego samego dnia skarżący sporządził wniosek o stwierdzenie jej nieważności (wpływ do SKO w S. w dniu 8 września 2010 r.), a już 30 września 2010 r., a więc przed upływem terminu do załatwienia sprawy przez ten organ, skarżący złożył do Sądu skargę na bezczynność SKO w S. w przedmiocie rozpoznania owego wniosku z 6 września 2010 r. Uregulowany w art. 141 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej środek prawny w postaci ponaglenia organów administracji publicznej przez organ wyższego stopnia jest bowiem instrumentem koniecznym do zwalczania bezczynności organu, z którego strona musi skorzystać. Dopiero nieskuteczność takiego ponaglenia daje stronie prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, który pozostaje w bezczynności. Przedmiotem kontroli sądowej nie jest wówczas określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak – brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działalnie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na tzw. milczenie władzy jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. W tym stanie sprawy stwierdzić należało, iż skarżący uchybił wymogowi określonemu w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a, co czyni jego skargę przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Dlatego też postanowiono orzec jak w sentencji postanowienia.