I SAB/Sz 149/25
PostanowienieWSA w Szczecinie2025-11-07
Skład orzekający: Joanna Świerzko-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stowarzyszenie zwykłe, reprezentowane przez pełnomocnika, prawidłowo wykazało swoje umocowanie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, jeśli przedłożona lista członków i pełnomocnictwo dotyczą innego podmiotu, a regulamin jest niepełny?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik skarżącego stowarzyszenia zwykłego nie wykazał prawidłowego umocowania do jego reprezentacji. Przedłożona lista członków i pełnomocnictwo dotyczyły innego podmiotu, a regulamin był niepełny. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, wymagającą wykazania umocowania przez przedstawiciela stowarzyszenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie zwykłe wniosło skargę na bezczynność Prezesa Koła Łowieckiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Pełnomocnik stowarzyszenia złożył dokumenty, które wzbudziły wątpliwości co do prawidłowego umocowania, w tym listę członków i pełnomocnictwo dotyczące innego podmiotu oraz niepełny regulamin. Sąd wezwał do uzupełnienia braków formalnych, jednak pełnomocnik nie przedstawił wymaganych dokumentów, co doprowadziło do odrzucenia skargi.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. na bezczynność Prezesa Koła Łowieckiego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1/ odrzucić skargę, 2/ zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie [...] (słownie: [...]) złotych.
[...] z siedzibą w W. przy ul. [...] (dalej "skarżący", "Stowarzyszenie", [...] - N. ") reprezentowane przez radcę prawnego B. B. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezesa Koła Łowieckiego "[...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek złożony w dniu 12 lipca 2025 r.
W dniu 11 września 2025 r. pełnomocnik złożył do Sądu:
- kopię zaświadczenia z 26 lipca 2023 r., wydanego przez Prezydenta W., że w dniu 23 maja 2019 r. w trybie art.40a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261; dalej "u.p.s."), stowarzyszenie zwykłe pn. [...] zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Prezydenta W. pod numerem [...];
- regulamin stowarzyszenia zwykłego [...] (dwie strony, regulamin niepełny);
- kopię listy członków [...] (aktualizacja) z 5 czerwca 2013 r., mającego siedzibę w W. przy Al. [...] (dalej "[...] - Al. [...]" );
- kopię pełnomocnictwa dla radcy prawnego B. B., mającego siedzibę Kancelarii w W. Al. [...] z podpisami trzech członków stowarzyszenia, widniejących na liście członków, tj. L. W., J. K., K. K. (bez daty).
W dniu 24 września 2025 r. został uiszczony wpis sądowy od skargi.
Zarządzeniem z 6 października 2025 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał pełnomocnika Stowarzyszenia do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi przez złożenie:
- aktualnej listy członków skarżącego Stowarzyszenia,
- aktualnego odpisu z ewidencji stowarzyszeń prowadzonej przez organ nadzorujący,
- odpisu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z dowodem potwierdzającym złożenie wniosku Kołu Łowieckiemu "[...]
Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w trybie doręczenia zastępczego w dniu 25 października 2025 r.
W piśmie z 17 października 2025 r. pełnomocnik oświadczył, że aktualna lista członków stowarzyszenia została dołączona do wniosku o udostępnienie akt w systemie PASSA, co pozwala w razie potrzeby zweryfikować tożsamość i legitymację procesową Stowarzyszenia. To samo dotyczy aktualnego regulaminu Stowarzyszenia. Dalej podał, że pełnomocnictwo na podstawie, którego działa w niniejszym postępowaniu zostało udzielone w sposób ważny przez wszystkich członków Stowarzyszenia przed wniesieniem skargi i nie zostało cofnięte, ani uchylone do chwili obecnej. Reprezentacja [...] w niniejszym postępowaniu jest zatem prawidłowa. W ocenie pełnomocnika, złożone do Sądu dokumenty są wystarczające do wykazania zdolności sądowej strony i prawidłowości jej reprezentacji w postępowaniu.
Do pisma dołączył ponownie dokumenty złożone wcześniej, tj. kopię zaświadczenia z 26 lipca 2023 r., wydanego przez Prezydenta W. dotyczącą wpisania [...] do ewidencji stowarzyszeń zwykłych, prowadzonej przez Prezydenta W. pod nr [...] w dniu 23 maja 2019 r.; dwie strony z regulaminu [...]; kopię listy członków [...] (aktualizacja) z 5 czerwca 2013 r., mającego siedzibę w W. przy Al. [...]; kopię pełnomocnictwa dla radcy prawnego B. B., mającego siedzibę Kancelarii w W. Al. [...] z podpisami trzech członków stowarzyszenia, widniejących na liście członków.
W dniu 5 listopada 2025 r. pełnomocnik złożył do Sądu niepodpisane pismo w którym oświadczył, że skarga podlega odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że z dniem 5 listopada 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 września 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2025 r. poz. 1427), która w art. 2 stanowi, że do postępowań prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe, z tym że do zażaleń uwzględnionych od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 232 § 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Postępowanie wywołane skargą zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej, a tym samym oceny dopuszczalność skargi oraz formalnej poprawność jej wniesienia, należy dokonać w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 listopada 2025 r.
W niniejszej sprawie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej złożyło Stowarzyszenie [...] - N. , reprezentowane przez pełnomocnika. Ze skargi i odpowiedzi na skargę bezspornie wynika, iż w dniu 13 lipca 2025 r. Stowarzyszenie wystąpiło do organu do udzielenie informacji publicznej. Bezspornie [...] - N. prawo dostępu do informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902).
Stowarzyszenie [...] - N. posiada zatem zdolność sądową w rozumieniu art. 25 § 3 p.p.s.a. oraz zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesowa) na podstawie art. 26 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu.
Przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.).
Strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników(art. 34 p.p.s.a.).
Pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie (art. 37 § 1 p.p.s.a.).
Stowarzyszenie [...] - N. jest stowarzyszeniem zwykłym, nieposiadającym osobowości prawnej, działającym na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach.
Osoby w liczbie co najmniej trzech, zamierzające założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określający w szczególności nazwę stowarzyszenia zwykłego, cel lub cele, teren i środki działania, siedzibę, przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd, zasady dokonywania zmian regulaminu działalności, sposób nabycia i utraty członkostwa, a także sposób rozwiązania stowarzyszenia zwykłego (art.40 ust. 2 u.p.s.).
Stowarzyszenie zwykłe, które zamierza posiadać zarząd, określa w regulaminie działalności tryb jego wyboru oraz uzupełniania składu, kompetencje, warunki ważności jego uchwał oraz sposób reprezentowania stowarzyszenia zwykłego, w szczególności zaciągania zobowiązań majątkowych (art. 40 ust. 3 u.p.s.).
Stowarzyszenie zwykłe powstaje i może rozpocząć działalność z chwilą wpisu do ewidencji (art. 40a ust. 2 u.p.s.).
Stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd (art. 41a ust. 1 u.p.s.).
Przy czym w myśl art. 41a ust. 2 u.p.s.. podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności.
Należy zwrócić uwagę, że ustawodawca w art. 41a ust. 3 pkt 1-5 u.p.s. jedynie przykładowo wymienił czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, a świadczy o tym użycie w przepisie sformułowania "w szczególności".
Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu należy uznać wniesienie skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 sierpnia 2024 r., sygn. akt II OZ 390/24).
Z akt sprawy wynika, że Stowarzyszenie [...] - N. zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych przez Prezydenta W. pod numerem [...] w dniu 23 maja 2019 r. na podstawie art. 40a ust. 2 pkt 1 u.p.s.
W ocenie Sądu, złożenie skargi do sądu administracyjnego jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, zatem konieczne stało się zbadanie czy pełnomocnik występujący w imieniu Stowarzyszenia [...] - N. jest właściwie umocowany.
Pełnomocnik przedłożył listę członków Stowarzyszenia [...] - Al. [...] na dzień 5 czerwca 2013 r. oraz kopię pełnomocnictwa udzielonego przez członków [...] - Al. [...] (bez daty), a także 2 strony z regulaminu Stowarzyszenia.
Powyższe wzbudziło wątpliwości, co do prawidłowego umocowania pełnomocnika do działania w imieniu [...] - N. z uwagi na wpis w wykazie stowarzyszeń zwykłych rozwiązanych z mocy prawa z dniem 21 maja 2018 r. na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1923) sporządzonym przez Prezydenta W. (https://bip.warszawa.pl/web/biuro-administracji-i-spraw-obywatelskich/-/wydzial-spraw-obywatelskich).
Z wpisu pod poz. [...] w ww. wykazie (str. 17) wynika, że [...] - Al. [...] nr ewidencyjny [...] (data rejestracji 29.11.2012 r.) zostało rozwiązane z mocy prawa, co było skutkiem wejścia w życie zmiany przepisów u.p.s.
Na podstawie art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1923), w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stowarzyszenia zwykłe działające na podstawie przepisów dotychczasowych są obowiązane dokonać wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 40 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1. Brak wpisu skutkuje rozwiązaniem stowarzyszenia zwykłego z mocy prawa. Do dnia dokonania wpisu do ewidencji, o którym mowa w ust. 1, stowarzyszenia zwykłe działają na podstawie przepisów dotychczasowych.
Z powyższego wynika, że [...] - Al. [...] i [...] - N. są odrębnymi podmiotami, mimo zbieżności nazwy, tj. [...].
[...] - N. rozpoczęło swój byt z momentem wpisu do rejestru w dniu 23 maja 2019 r., po ponad roku od rozwiązania [...] - Al. [...], tj. 21 maja 2018 r.
Pełnomocnik nie przedstawił listy członków [...] - N. , ani pełnomocnictwa pochodzącego od członków [...]-N. zaś niepełny regulamin nie pozwala ustalić czy dotyczy on [...] - N. , czy też [...] - Al. [...].
Wątpliwości budzi również dostarczone do Sądu pełnomocnictwo, albowiem nie zawiera daty jego sporządzenia. Wprawdzie brak daty pełnomocnictwa nie jest zasadniczo jego wadą istotną, jednakże na gruncie niniejszej sprawy nieopatrzenie pełnomocnictwa datą uniemożliwia stwierdzenie, czy zostało udzielone w imieniu członków poprzednio, czy też obecnie istniejącego stowarzyszenia. Nadto, pomimo wystosowanego wezwania nie przedłożono również pełnej treści regulaminu stowarzyszenia. Dwukrotnie przedstawiono wyłącznie tylko część (2 kartki) tego dokumentu organizacyjnego.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należy przyjąć, że Stowarzyszenie nie uzupełniło braków formalnych skargi, co uniemożliwia nadanie jej dalszego biegu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło