I SAB/Sz 154/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel,, Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi R.S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Aresztu Śledczego w S. do rozpatrzenia wniosku R.S. z dnia 8 sierpnia 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałej części; IV. zasądza od Dyrektora Aresztu Śledczego w S. na rzecz R.S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. S. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") pismem z 8 sierpnia 2024 r. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego (dalej: Organ) o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nr [...] na przebudowę parowej kotłowni gazowej w AŚ w S. oraz zawartej umowy w ramach tego postępowania. Odpowiadając na ww. wniosek, Organ pismem z [...] sierpnia 2024 r. poinformował Stronę, że w związku z dotychczasową, prowadzoną z nią korespondencją (kierowaną w odpowiedzi na złożone przez Stronę w okresie od [...] do [...] sierpnia 2024 r. 51 wniosków o udostępnienie informacji publicznej) uznać należy, że w sprawie nie mogą znaleźć zastosowania przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 j.t.; dalej: u.d.i.p.). Zdaniem Organu treść nadsyłanych wniosków, a w szczególności ich uzasadnienie wskazywało, że w istocie wnioskodawca domaga się przedstawienia szeregu dokumentów i informacji w związku z inicjowanymi, bądź już prowadzonymi z udziałem wnioskodawcy postępowaniami skargowymi, nie zaś, jak wskazuje w swoich uzasadnieniach - zbieraniem dokumentacji do artykułu naukowego. Dalej Organ wskazał, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej polega na próbie korzystania z tej instytucji dla osiągnięcia celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. W ocenie Organu wnioskodawca nadużywa swojego prawa dostępu do informacji publicznej, zakłóca bowiem funkcjonowanie Aresztu Śledczego w S. i zmniejsza efektywność jego działania w zakresie wykonywania powierzonych mu ustawowych zadań. Model działania wnioskodawcy oraz liczba, seryjność i treść złożonych wniosków o udostępnienie informacji publicznej, a także ich częstotliwość, odmowa odbioru korespondencji, żądanie przesyłania jej przez operatora pocztowego, akcentowanie żądania udzielenia informacji o konkretnych osobach, nie świadczą o zamiarze uzyskania informacji publicznej w celu jej wykorzystania dla dobra wspólnego, lecz mają na celu wywołanie dolegliwości u adresata i utrudnienie jego funkcjonowania. Na koniec Organ nadmienił, że w świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego domaganie się informacji w sprawie indywidualnej jest niezgodne z celem ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dostęp do informacji publicznej nie powinien służyć celom możliwym do osiągnięcia innym sposobem. W konsekwencji czego domaganie się informacji publicznej w sprawie indywidualnej, w której możliwe jest uzyskanie danych w innym trybie, jest niezgodne z celem ustawy o dostępie do informacji publicznej (wyr. NSA z dnia 24 lutego 2022 r., III OSK 4236/21). Jak wskazał Organ wniosek Strony nie ma na celu uzyskania informacji służącej obiektywnie jakiemukolwiek dobru powszechnemu, lecz zmierza wyłącznie do realizacji indywidualnego interesu, który to cel nie jest przewidziany do realizacji w trybie u.d.i.p. Pismem z [...] sierpnia 2024 r. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rażącą bezczynność Organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wnosząc o: 1) zobowiązanie Organu do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej; 2) uznanie bezczynności Organu za rażące naruszenie prawa; 3) w sytuacji niezwolnienia Skarżącego z kosztów postępowania, zasądzenie od Organu zwrotu kosztów postępowania; 4) przyznanie od Organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a."); 5) w sytuacji nieprzyznania Skarżącemu ww. sumy pieniężnej zasądzenie od Organu grzywny w wysokości 5 000 zł. Uzasadniając złożoną skargę, Strona wskazała, że żądany protokół jak i żądana umowa dotyczące wskazanego powyżej zamówienia publicznego stanowią informację publiczną. Organ jest jednostką finansowaną ze środków publicznych, stąd wnioskowana informacja jest informacją publiczną zgodnie z ustawą. Następnie Skarżący zarzucił, że Organ nie zachował 14-dniowego terminu na udzielenie mu odpowiedzi a pismo informacyjne Organu z [...] sierpnia 2024 r. nie ma mocy prawnej, ponieważ odmowa udzielenia informacji publicznej winna nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem Skarżącego jest to 15 naruszenie prawa w zakresie udostępnienia informacji publicznej i w związku z tym należy uznać je za rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi w całości, o zasądzenie od Skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania oraz o oddalenie wniosku Skarżącego o zwolnienie z kosztów postępowania. Uznając zarzuty Skarżącego za bezzasadne, Organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w piśmie z [...] sierpnia 2024 r. i wskazał, że odpowiadając na wniosek, szczegółowo wyjaśnił przyczyny braku udzielenia Skarżącemu wnioskowanej informacji, jednoczenie stwierdzając, iż Skarżący nadużywa prawa dostępu do informacji publicznej. W ocenie organu wniosek o udostępnienie informacji, który stanowi nadużycie prawa do informacji formalnie nie podpada pod przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Celem ustawy nie jest bowiem zaspokajanie prywatnych potrzeb w postaci uzyskiwania informacji co prawda publicznych, ale przeznaczonych dla celów handlowych, edukacyjnych, zawodowych czy też na potrzeby toczących się postępowań. Ustawa ma służyć interesowi publicznemu. O udostępnieniu informacji decyduje wyłącznie treść wniosku, a nie intencje wnioskodawcy. Organ dodał, że w sprawie Skarżący intensywnie korzysta ze swojego prawa. W okresie od [...] do [...] sierpnia 2024 r. złożył 51 wniosków oraz codziennie składa pisma do jednostki. W ocenie Organu Skarżący nie wykorzystuje uzyskanych informacji w celach związanych z upowszechnieniem danych lub w celu zbadania prawidłowości działania Organu. Składając w krótkim czasie, taką ilość wniosków Skarżący generuje dodatkowe dla Organu obciążenie związane z koniecznością przygotowywania żądanych informacji. Zachowanie Skarżącego nosi cechy nadużycia prawa do informacji publicznej w celu zakłócenia funkcjonowania Organu. Zarzut Skarżącego dotyczący bezczynności Organ uznał za bezzasadny. W sprawie Skarżący został poinformowany, że w stosunku do wnioskowanej przez niego informacji nie mają zastosowania przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na zachowanie Skarżącego noszące cechy nadużycia prawa. Zdaniem Organu nie można też zarzucić Organowi rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza bowiem wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi przede wszystkim w razie oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie, może być jednak również pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Takiego zachowania nie można przypisać Organowi w zakresie załatwianych przez niego wniosków skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267 t.j.) sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym na podstawie § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. Stosownie do art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Jeżeli natomiast sąd dojdzie do przekonania, że skarga jest bezzasadna – oddala ją na nasadzie art. 151 P.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna. W świetle przytoczonej regulacji prawnej nie budzi wątpliwości, że wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Pojęcie bezczynności wiąże się z sytuacją, gdy organ będąc właściwym i zobowiązanym do załatwienia sprawy, nie czyni tego w terminie określonym przepisami prawa. W rozpoznawanej sprawie Skarżący domagał się udostępnienia informacji, powołując się na ustawę o dostępie do informacji publicznej. Wymieniony akt prawny reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak też procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej. Sąd wskazuje, że w przypadku złożenia skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej obowiązkiem sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot, do którego zwrócił się skarżący, był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz że żądana przez skarżącego informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Bezsprzecznie Skarżący jest podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Innymi słowy na podstawie art. 2 ust. 1 u.d.i.p. przysługuje mu prawo dostępu do informacji publicznej. W rozpoznawanej sprawie nie budzi również wątpliwości, że Dyrektor Aresztu Śledczego będąc organem Służby Więziennej, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 4 u.d.i.p. obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej. W uzupełnieniu warto dostrzec przepisy art. 1, art. 7 pkt 3, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz.U.2023.1683 ze zm.). Sporną kwestią jest natomiast m.in. charakter informacji, o której udostępnienie wystąpił Skarżący. Wobec powyższego Sąd wskazuje, że prawo do informacji publicznej, o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, którą stanowi - najogólniej rzecz biorąc - każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), a więc również informacja o funkcjonowaniu zakładu karnego i jego mieniu. Sąd wskazuje ponadto, że w myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (lit. a) oraz sposobach przyjmowania i rozstrzygania spraw jak i stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (lit. d i e). Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 pkt 2 i 5 lit a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych. Wykonywanie zadań władzy publicznej połączone zostało w Konstytucji z jednoczesnym gospodarowaniem mieniem komunalnym lub Skarbu Państwa. Natomiast wykonywanie zadań publicznych, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. dotyczyć będzie także zadań o charakterze nie władczym i nie łączących się z koniecznością dysponowania majątkiem publicznym. Użycie spójnika "lub" oznacza, że wykonywanie zadań publicznych przez osoby i jednostki organizacyjne może, ale nie musi być związane z dysponowaniem majątkiem publicznym. Zadania publiczne, to zadania, które służą zaspokajaniu potrzeb zbiorowych, przypisane państwu oraz szeroko rozumianym podmiotom władzy publicznej, które ponoszą w świetle prawa odpowiedzialność za ich zrealizowanie (przykładowo por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Zakamycze 2005; St. Biernat, Prywatyzacja zadań publicznych, Problematyka prawna. PWN Warszawa 1994). Mając na uwadze powyższe uwagi odnoszące się do pojęcia informacji publicznej uznać należy, że "Informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa" (vide: uchwała NSA z 9 grudnia 2013 r., I OPS 8/13). A zatem "informację publiczną stanowią dokumenty, których treść jest związana z działaniami organów władzy publicznej. (...) zawarty w art. 6 u.d.i.p. katalog dokumentów stanowiących informację publiczną jest katalogiem otwartym i wymienia jedynie przykładowo kategorie danych, które są informacją publiczną. Fakt, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, nie oznacza jednocześnie, że informacją publiczną są wyłącznie dokumenty urzędowe, w znaczeniu określonym w powołanych wyżej przepisach. Pojęcie to obejmuje również inne kategorie dokumentów" (wyrok NSA z 14 października 2016 r., I OSK 1800/16, Lex 2177189). Zatem informacja objęta wnioskiem Skarżącego, tj. "protokołu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nr [...] na przebudowę parowej kotłowni gazowej w AŚ w S. oraz zawartej umowy w ramach tego postępowania" posiada walor informacji publicznej. Niewątpliwie dotyczy gospodarowania mieniem publicznym oraz stanowi informację o działalności podmiotu publicznego, w tym sposobie realizacji przez niego zadań publicznych oraz dotyczy sfery faktów. Przechodząc zatem do oceny zasadności stanowiska Organu, Sąd w tym miejscu przypomina, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego Organ zaprezentował w istocie stanowisko dwojakiego rodzaju. Organ uznał, że żądana informacja stanowi w istocie informację publiczną, jednak ze względu na cel jej pozyskania i indywidualny (prywatny) charakter sprawy, traci ona ów przymiot, a co za tym idzie nie powinna korzystać z ochrony przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej oraz być udostępniana na zasadach w niej określonych. Ponadto z odpowiedzi Organu wynika, że Organ stwierdził, iż okoliczności analizowanej sprawy świadczą, że wniosek Skarżącego realizuje jego interes prywatny, nie zaś dobro ogółu, dobro publiczne. Organ powołał się także na nadużycie przez Skarżącego prawa do informacji publicznej ze względu na dużą ilość złożonych przez Skarżącego wniosków o udostępnienie informacji publicznej oraz częstotliwość ich składania. Wskazać zatem należy, że prawo dostępu do informacji publicznej wyrażone zostało w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sposób realizacji prawa do informacji publicznej określa ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Określa ona m.in., że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie (art. 1 ust. 1), a nadto określa podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej (art. 4), jak też katalog informacji (otwarty) mieszczących się w zakresie przedmiotowym prawa do informacji publicznej (art. 6). Rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wymaga ustalenia następujących kwestii: czy adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji, czy przedmiot wniosku dotyczy informacji publicznej, czy żądana informacja publiczna znajduje się lub może się znajdować w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy jest to informacja prosta czy przetworzona, czy udostępnienie żądanych informacji nie podlega ograniczeniu ze względu na wartości prawnie chronione, czy organ posiada środki techniczne umożliwiające udostępnienie informacji w sposób wskazany przez wnioskodawcę. Jeśli zatem przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja publiczna w rozumieniu u.d.i.p., a organ będący adresatem wniosku taką informację posiada, udostępnia informację publiczną na zasadzie przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. z zastrzeżeniem dotyczącym braku możliwości udostępniona w terminie i koniecznością zmiany terminu (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) oraz koniecznością uregulowania opłaty związanej ze sposobem udostępnienia lub przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku (art. 15 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie z tą regulacją udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W związku z powyższym udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Jeśli natomiast udostępnienie informacji publicznej jest niedopuszczalne z przyczyn określonych w ustawie, organ powinien odmówić udostępnienia informacji publicznej, co wymaga podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Podstawy do wydania takiej decyzji zachodzą na przykład w sytuacji, gdy żądana informacja, pomimo posiadania walorów informacji publicznej, jest informacją chronioną na zasadach przewidzianych w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 u.d.i.p. Nie wydaje się natomiast decyzji odmownej w sytuacji, w której żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej lub gdy adresat wniosku nie posiada żądanej informacji publicznej, a także gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych, w stosunku do których dostęp odbywa się na odrębnych zasadach. Obowiązkiem organu jest wówczas zawiadomić wnioskodawcę o przyczynie, która uniemożliwia zrealizowanie wniosku. Podkreślić należy, że zakres przedmiotowy prawa dostępu do informacji publicznej obejmuje wyłącznie dostęp do informacji mającej walor informacji publicznej, a nie publiczny dostęp do wszelkich informacji. Nie każdy rodzaj informacji, w posiadaniu, której jest władza publiczna, automatycznie stanowi informację publiczną. Nie zawsze bowiem mogą być traktowane jako publiczne wszystkie informacje posiadane przez organy publiczne. A tym samym prawo dostępu do informacji publicznej nie może być narzędziem służącym do występowania z wnioskiem o udzielenie każdej informacji. Istotne zatem znaczenie ma pojęcie informacji publicznej. W konsekwencji bezczynność w zakresie dostępu do informacji publicznej występuje wyłącznie wtedy, gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia. Ma ona miejsce wówczas, gdy we wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminie zobowiązany podmiot nie udzieli żądanej informacji lub nie podejmie nakazanych prawem czynności zmierzających do powiadomienia o przyczynach zwłoki i o dodatkowym terminie, albo podejmując te czynności, nie udzieli informacji w maksymalnym 2 miesięcznym terminie, albo wreszcie nie wyda na zasadach przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowany akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86). Sąd ponownie w tym miejscu wskazuje, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje na to, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie tego pojęcia, związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, akcentuje się w piśmiennictwie (por. H. Izdebski, Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Przy definiowaniu pojęcia "sprawa publiczna" nie można też pominąć art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (wyżej opisywany). Prawo do informacji publicznej to zatem prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP. Warto jednak wskazać, że konstytucyjny zapis zawarty w art. 61 Konstytucji RP określa nie tylko zakres podmiotowy, lecz także przedmiotowy pojęcia "informacja publiczna". Przedmiotem informacji publicznej w przypadku organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne jest ich działalność. Co do innych podmiotów wymienionych w tym przepisie – prawo uzyskiwania informacji dotyczy tylko ich działalności w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z 25 marca 2003 r., II SA 4059/02, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Przy czym informacja może dotyczyć sprawy publicznej nie tylko wtedy, gdy została wytworzona przez wskazane wyżej podmioty, ale również wtedy, gdy odnosi się do nich w zakresie, o jakim była wcześniej mowa. Tym samym o uznaniu, czy określona informacja ma walor informacji publicznej decyduje wyłącznie kryterium rzeczowe, to jest treść i charakter tej informacji. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym dominuje szerokie ujęcie informacji publicznej, nawiązujące do art. 61 Konstytucji RP. Wobec tego stwierdzić należy, że w przypadku udostępniania informacji publicznej mamy do czynienia z zasadą powszechności przedmiotowej, przejawiającą się w szerokim ujęciu sprawy publicznej, dotyczącej podmiotów zobowiązanych do każdej informacji związanej z "życiem publicznym" i mieniem publicznym a także bezinteresowności wyrażającej się rezygnacją z obowiązku wykazania przez podmiot informacyjnie zainteresowany istnienia po jego stronie interesu prawnego lub faktycznego, co wprost wynika z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. (por. M. Bernaczyk , M. Jabłoński , K. Wygoda, Biuletyn Informacji Publicznej, Informatyzacja administracji , Wrocław 2015 , s.42 ). Przemawia za tym również zasada równego dostępu do informacji publicznej, rozumiana z jednej strony jako uprawnienie, z którego każdy może skorzystać na określonych w ustawie zasadach, przy jednoczesnym braku wymogu wykazywania przez każdy podmiot informacyjnie zainteresowany istnienia po jego stronie interesu prawnego lub faktycznego (art. 2 ust.2 u.d.i.p.), co oznacza, że ma być podstawowym narzędziem uzyskiwania informacji i nie ma uzasadnionych podstaw do zawężania katalogu podmiotów uprawnionych do jej uzyskania. Przeciwnie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej przyznają jednakowo szeroki dostęp do informacji dla wszystkich zainteresowanych, bez wyodrębnienia szczególnych uprawnień dla określonej kategorii podmiotów. Stosownie zaś do art. 2 ust. 1 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej. Zatem wniosek "każdego" o udostępnienie informacji publicznej jest wnioskiem podmiotu - publicznego prawa podmiotowego do udostępnienia informacji publicznej, a zatem z istoty swojej skierowany jest na realizację tego prawa, a więc i będącego jego istotnym elementem interesu prawnego, który jako właśnie interes prawny jest obiektywnym interesem indywidualnym. Natomiast przyjęcie interpretacji zaprezentowanej przez Organ prowadzi do konkluzji, zgodnie z którą - wbrew normatywnie określonemu zakresowi podmiotowemu - publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej - prawo to nie służy "każdemu", a kwalifikacja określonej informacji jako informacji publicznej będącej przedmiotem tego prawa zależy od tego, kto występuje z wnioskiem o tę informację. Oznacza to, że ta sama informacja raz może mieć charakter informacji publicznej (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot spoza "sprawy własnej"/"sprawy indywidualnej"), a innym razem nie (gdy o jej udostępnienie wystąpi podmiot w "sprawie własnej"/"sprawie indywidualnej"). Pogląd, zgodnie z którym nie jest możliwe uzyskanie w trybie u.d.i.p. informacji w swojej własnej sprawie (sprawie indywidualnej), prowadziłby zatem do absurdalnego wniosku, że informacja o podejmowanej w takiej sprawie działalności bezpośrednio ukierunkowanej na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych byłaby dostępna dla "każdego", z wyjątkiem osoby, której ta działalność dotyczy. W związku z tym, jak wskazano wyżej, w realiach tej konkretnej sprawy ocena charakteru żądanej informacji jako informacji publicznej nie może odbywać się poprzez pryzmat "sprawy własnej"/"sprawy indywidualnej" wnioskodawcy (por. wyroki NSA z: 8 maja 2024 r., III OSK 1119/23; 3 kwietnia 2024 r., III OSK 447/22). Poglądy te ugruntowują w przekonaniu, że kategoria "sprawy własnej"/"sprawy indywidualnej" nie jest wyznacznikiem kwalifikowania określonych informacji jako informacji publicznych (por. wyrok NSA z 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21). Reasumując powyższe Sąd wskazuje, że przedstawione powyżej oceny prawne w całości podziela i przyjmuje za własne. Tym samym, w ocenie Sądu, zakres przedmiotowy wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2024 r., niewątpliwie może być kwalifikowany jako informacja publiczna i brak jest podstaw do przyjęcia tezy Organu w zakresie uznania, że z treści u.d.i.p. wynika, że cel prywatny stanowi przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej w trybie jej przepisów. Odnosząc się z kolei do twierdzeń Organu w zakresie nadużycia prawa do informacji publicznej Sąd wskazuje, że co do zasady Organ trafnie przyjmuje, że nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej może stanowić podstawę do odmowy jej udostępnienia. Sąd podziela stanowisko, że taka ocena wniosku o informację publiczną jest uprawniona, gdy żądanie dostępu do informacji publicznej zgłaszane jest dla rozrywki, z nudów, w celu zakłócenia funkcjonowania podmiotu od którego domaga się takiej informacji, czy też pobudek czysto osobistych (np. z chęci zysku). Należy podzielić pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12, zgodnie z którym zakres obowiązku informacyjnego państwa powinien być ukształtowany w taki sposób, aby zapewnić równowagę między korzyściami wynikającymi z zapewnienia dostępu do informacji, a szeroko rozumianymi kosztami, jakie muszą ponieść w celu jego realizacji podmioty zobowiązane. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu (por. Nadużywane prawa do informacji publicznej - Uwagi De Lege Lata i De Lege Ferenda, Agnieszka Piskorz - Ryń, Kontrola Państwowa nr 6/2008 oraz przykładowo sprawa sygn. III OSK 939/22). Zjawisko ewentualnego nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej może być zatem brane pod uwagę nie na etapie dokonywania wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czyli na etapie odkodowywania normy prawnej wraz z jej percepcją dla ustalenia przedmiotowych granic prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, lecz na etapie późniejszym, tj. po stwierdzeniu, że wnioskowana informacja odpowiada ustawowemu pojęciu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, a zatem na etapie oceny prawidłowości korzystania z publicznego prawa dostępu do takiej informacji. Dopiero sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa. Sąd podkreśla ponadto, że nadużycie prawa dostępu do informacji publicznej oznacza próbę korzystania z jego instytucji dla osiągnięcia innego celu niż troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, kontroli przestrzegania prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów. Powyższe oznacza, że w sytuacji uznania przez organ, że motywem działania wnioskodawcy nie jest dbałość o interes publiczny, ale jeden z ww. opisanych celów, to wyjątkowo mogą zajść podstawy do stwierdzenia nadużycia prawa do informacji publicznej, o czym jednak Organ zobowiązany będzie orzec w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Skierowanie w takim przypadku zwykłego pisma do wnioskodawcy jest niewątpliwie niewystarczające (wyrok NSA z 18 października 2023 r., III OSK 1848/22). Zatem choć w takiej sytuacji informacja nie mogłaby być udostępniona, to pozostaje informacją publiczną, a podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej powinien wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 25 września 2024 r., II SAB/Łd 90/24). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wymogi u.d.i.p. zostały naruszone i Organ nie zakończył postępowania ani poprzez podjęcie stosownej czynności, tj. udostępnienia informacji, ani wydanie w terminie decyzji o odmowie jej udostępnienia. Jak bowiem powyżej wskazano, skoro wnioskowana przez Skarżącego informacja stanowi informację publiczną a Organ nie wskazał, że nie jest w jej posiadaniu, to co do zasady powinien ją udostępnić w terminach wynikających z u.d.i.p., albowiem z treści u.d.i.p. nie wynika, aby cel prywatny/indywidualny mógł stanowić przesłankę ograniczającą dostęp do informacji publicznej. Jeśli natomiast Organ uważa, że nie może udostępnić informacji, uznając wniosek za nadużycie prawa do informacji publicznej, to powinien wydać decyzję administracyjną. W tym miejscu Sąd ponownie wskazuje, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wtedy, gdy w prawnie ustalonym terminie organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej ani nie podejmuje takiej czynności, ani nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wobec nieuczynienia zadość temu obowiązkowi Sąd uznał, że Organ dopuścił się bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku Skarżącego z [...] sierpnia 2024 r. i zobowiązał Organ do jego rozpoznania. W powyższym zakresie orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. (pkt 1 i 2 sentencji wyroku). Na mocy zaś art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd stwierdził równocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji wyroku). Zgodnie bowiem ze wskazanym przepisem, rażące naruszenie prawa odnosi się do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego i zawinionego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, czy też oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 18 stycznia 2019 r., Il OSK 1557/18; 5 września 2018 r., Il OSK 272/18; 24 maja 2018 r., Il OSK 381/18). Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa i odniesienie tego stanu do zaistniałej bezczynności prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wymaga jednak zaistnienia szczególnych okoliczności, które z punktu widzenia celów ochrony zapewnianej stronie, powinny być powszechnie uznawane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (por. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., I OSK 1831/17), zaś uchybienie terminu musi być widziane jako niezwykłe i znaczące. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Oceniając tę kwestię Sąd miał na uwadze okoliczności niniejszej sprawy i powody, dla których Organ zastosował przepisy u.d.i.p. w taki, a nie inny sposób, które zostały określone w piśmie z [...] sierpnia 2024 r. Okoliczności te nie pozwalają przypisać Organowi złej woli w rozpatrzeniu wniosku z [...] sierpnia 2024 r. Sposób rozumienia przez Organ przepisów u.d.i.p. nie stanowi podstawy przypisania bezczynności Organu w niniejszej sprawie charakteru rażącego naruszenia prawa. W sprawie mamy bowiem do czynienia z wadliwą interpretacją, a nie lekceważącym traktowaniem przez Organ swych obowiązków. Pomimo bowiem oczywistego błędu Organu co do ciążących na nim obowiązków, Organowi nie można zarzucić działania uporczywego bądź złośliwego, co kwalifikowałoby takie zachowanie do kategorii rażącego. Dodatkowo Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do wymierzenia Organowi grzywny lub zasądzenia na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej (pkt 3 sentencji wyroku). Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 156 § 6 P.p.s.a. Użycie przez ustawodawcę w powołanym wyżej przepisie zwrotu "sąd (...) może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie grzywny lub przyznania od organu sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Grzywna jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach, wskazujących, że bez tej dodatkowej sankcji (dolegliwości finansowej) organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej, biorąc pod uwagę argumentację Organu, brak jest podstaw do przyjęcia, że zastosowanie tego środka byłoby celowe. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., orzekł w punkcie 4 sentencji wyroku o zwrocie kosztów postępowania sądowego. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy w wysokości [...] zł. Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.