I SAB/Sz 16/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2014 r. wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na bezczynność Burmistrza L. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 10 czerwca 2013 r. o uchylenie decyzji wymierzających podatek od nieruchomości za lata 2001-2012 p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego. 1. E. sp. z o.o. (dalej przywoływana jako "Skarżąca"), złożyła skargę do tut. Sądu na bezczynność Burmistrza L., zaś Sąd postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. (sygn. akt I SAB/Sz 16/14), skargę odrzucił. 2. W dniu 19 września 2014 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, z uwagi na bardzo złą sytuację finansową Spółki. 3. Wezwaniem z dnia 2 października 2014 r. Sąd zobowiązał Skarżącą do złożenia dokumentów potwierdzających trudną sytuację finansową Spółki 4. Na wezwanie Sądu Skarżąca w zakreślonym terminie złożyła dwa oświadczenia wraz z kopią decyzji w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku rolnym za 2014 r., kopię wypisu z rejestru gruntów oraz kopię odpisu z księgi wieczystej ze źródła internetowego. Uzasadniając wniosek Skarżąca wskazała, że od lat nie prowadzi ksiąg finansowych i nie składa żadnych bilansów i zeznań do urzędu skarbowego. Spółka nie posiada żadnych kont bankowych i nie posiada żadnych środków pieniężnych. Podniesiono, że jedyny udziałowiec Skarżącej przed laty wyjechał do swego kraju pochodzenia i nie ma on możliwości dofinansowania Spółki. Podniesiono także, że bank Spółki, w którym przed laty Skarżąca miała rachunek bankowy już nie istnieje, w związku z tym nie ma możliwości uzyskania zaświadczenia o likwidacji tego rachunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: 5. Celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom fizycznym i prawnym, znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej faktycznej realizacji konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Skutki przyznania prawa pomocy znajdą bowiem odzwierciedlenie zarówno po stronie dochodowej, jak i wydatkowej budżetu, ze względu na możliwe zmniejszenie dochodów z uwagi na zwolnienie od opłat sądowych, jak i na zwiększenie wydatków ze względu na konieczność pokrycia za stronę należnego od niej zwrotu wydatków oraz kosztów wynagrodzenia przyznanego jej zawodowego pełnomocnika. Dlatego w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonywania wyboru pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków a odstąpieniem od zasady powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (art. 84 Konstytucji RP), czego wyrazem na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego jest regulacja zawarta w art. 199 i 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." (zob. M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 243 p.p.s.a., w B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013; H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PPP 2007, nr 4, s. 28 i n.; P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" (w:) Polski model sądownictwa administracyjnego, red. J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz, Lublin 2003, s. 115 i n.; A. Trela, M. Grzymisławska-Cybulska, Rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy osobom fizycznym w praktyce sądów administracyjnych, ATDP 2006, nr 3, s. 81; P. Zaborniak, Wybrane kwestie stosowania prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ZNSA 2006, nr 4–5, s. 20–37). 6. Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy stanowi instytucję wyjątkową i dlatego może być stosowane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych poniesienia kosztów postępowania, lub posiada środki bardzo ograniczone. 7. W ocenie Sądu Skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, ponieważ jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna; Skarżąca od lat nie prowadzi ksiąg finansowych i nie składa żadnych dokumentów, w tym bilansów i zeznań do urzędu skarbowego. Spółka nie posiada też żadnych kont bankowych i nie posiada żadnych środków pieniężnych, zaś jedyny udziałowiec Skarżącej nie ma możliwości dofinansowania Spółki. 8. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.