I SAB/Sz 17/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym skargi J.C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie pozostawienia bez odpowiedzi wniosku z dnia 14 października 2010 r. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 5 października 2010 r. p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. Pismem z dnia 21 października 2010 r., J.C. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie pozostawienia bez odpowiedzi wniosku z dnia 14 października 2010 r. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...]. Pismem z dnia 14 marca 2011 r. (doręczonym 16 marca 2011 r.) Sąd wezwał skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wyczerpał tryb, o którym mowa w art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),dalej: p.p.s.a., t.j. czy na podstawie art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm. ) wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy z wniosku skarżącego z dnia 14 października 2010 r. o wznowienie postępowania w sprawie decyzji ww. SKO w S. oraz czy zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie tego ponaglenia. Skarżącego pouczono w ww. wezwaniu, że nieudzielanie odpowiedzi w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, skutkować będzie odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 16 marca 2011 r. podniósł, iż SKO w S. wraz z jego prezesem tworzą fikcyjne i fałszywe akta sprawy począwszy od 1 stycznia 2008 r. Oświadczył także, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. i Prezes Samorządowego Kolegium Odwoławcze w S. nie odpowiadają na pisma, monity i ponaglenia (z dnia 12 lutego 2011 r. dotyczące decyzji SKO z dnia [...] nr [...], z 12 marca 2011 r. dotyczące sprawy nr [...] oraz z [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i wskazało, iż przed złożeniem skargi skarżący nie wnosił o ponaglenie w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej w związku z jego wnioskiem z dnia 14 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej bądź przepisami innego aktu szczególnego terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Z kolei z treści art. 52 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa przewidują środek wymuszający, określany jako ponaglenie, który przysługuje do organu podatkowego wyższego stopnia (art. 141 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Ponaglenie na niezałatwienie sprawy jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, albowiem przysługuje na bezczynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała formę milczenia. Pomimo pewnych wątpliwości, w piśmiennictwie przyjmuje się, że ponaglenie należy traktować jako środek zaskarżenia (por.: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX Wrocław 2003 r., s. 522). Jego konsekwencją jest bowiem konieczność zajęcia przez organ wyższej instancji stanowiska w sprawie bezczynności. W razie uznania ponaglenia za uzasadnione, organ podatkowy wyznacza dodatkowy termin do załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej). W przypadku zaś, gdy organ uznaje ponaglenie za nieuzasadnione, wówczas winien w formie postanowienia rozstrzygnąć o jego nieuwzględnieniu. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (zob. R. Hauser (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 452). Podobne stanowisko w powyższej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2006 r. (sygn. akt I FSK 588/05, LEX nr 193106), zgodnie z którym skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, a ponaglenie to winno być załatwione niezwłocznie (art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej), nie później jednak niż w terminie 30 dni od daty jego wniesienia. Z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby skarżący wyczerpał tryb przewidziany w powyższych przepisach. Skarżący nie przedstawił dowodu na złożenie ponaglenia w sprawie. W swoim piśmie skarżący powołuje się na wezwania do usunięcia naruszenia prawa składane w lutym i marcu 2011 r. a więc już po wniesieniu skargi na bezczynność w przedmiotowej sprawie a ponadto dotyczących decyzji SKO z dnia [...]. Uregulowany w art. 141 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej środek prawny w postaci ponaglenia organów administracji publicznej przez organ wyższego stopnia jest bowiem instrumentem koniecznym do zwalczania bezczynności organu, z którego strona musi skorzystać. Dopiero nieskuteczność takiego ponaglenia daje stronie prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, który pozostaje w bezczynności. Przedmiotem kontroli sądowej nie jest wówczas określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak – brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działalnie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na tzw. milczenie władzy jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. Nadto zaznaczyć należy, że decyzja SKO w S. z dnia [...] odmawiająca skarżącemu stwierdzenia nieważności decyzji SKO w S. z dnia [...] nr [...] została mu doręczona w dniu 12 października 2010 r. zaś w dniu 14 października 2010 r. wniósł o wznowienie postępowania, zakończonego wydaniem ww. decyzji z [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, 3 i 4 kpa i następnie 21 października 2010 r. wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność w tym przedmiocie. Tak jak to zatem trafnie wskazał organ decyzja z dnia [...] była decyzją nieostateczną w momencie złożenia przez sakrżacego jego wniosku o wznowienie postępowania, która to instytucja dotyczy jedynie postępowań zakończonych ostatecznymi decyzjami. W tym stanie sprawy stwierdzić należało, iż skarżący uchybił wymogowi określonemu w art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a, co czyni jego skargę przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Dlatego też postanowiono orzec jak w sentencji postanowienia.