I SAB/Sz 174/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędzia WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Pełczycach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Pełczycach dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Pełczycach nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Pełczycach do rozpoznania wniosku skarżącego P. D. z dnia 28 lipca 2025 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; IV. zasądza od Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Pełczycach na rzecz strony skarżącej P. D. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 28 lipca 2025 r. P. D. (dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący"), wystąpił do Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Pełczycach (dalej: "MGOK") z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci "procedury opiniowania i treści opinii regulaminu organizacyjnego MGOK: - stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 3/2025 Dyrektora MGOK z dnia 16 czerwca 2025 r. w sprawie wprowadzenia nowego Regulaminu Organizacyjnego MGOK, - wprowadzonego Zarządzeniem Dyrektora nr 3/2015 z dnia 2 stycznia 2015 r." Wniósł też o udostępnienie Zrządzenia Nr 3/2015 Kolejnym pismem, z dnia 12 sierpnia 2025 r. Wnioskodawca, wystosował ponaglenie wskazując, iż nie otrzymał żądanej informacji ani powiadomienia o przedłużeniu terminu oraz wezwał organ do udostępnienia żądanej informacji w terminie 3 dni. W odpowiedzi na powyższe pismo, pismem z 14 sierpnia 2025 r., pracownik MGOK poinformował Wnioskodawcę, że ze względu na trwający urlop wypoczynkowy Dyrektora MGOK, odpowiedź na pisma, które wpłynęły w dniach: 28 lipca oraz 13 sierpnia 2025 r., zostanie udzielona do dnia 31 sierpnia 2025 r. Pismem z 25 sierpnia 2025 r. Wnioskodawca wniósł skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił organowi naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 2) art. 10 ust 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o stwierdzenie bezczynności Dyrektora MGOK w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą wystąpił w dniu 28 lipca 2025 r. oraz o nakazanie organowi niezwłocznego udostępnienia żądanej informacji publicznej, a także o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powyższego stanowiska skarżący wskazał, że działanie organu stanowi bezczynność, gdyż przepisy ustawy o dostępie do formacji publicznej nie przewidują przedłużenia terminu udostępnienia informacji z powodu urlopu osoby zarządzającej instytucją. Organ jest zobowiązany zapewnić realizację prawa do informacji publicznej w ustawowych terminach, a powoływanie się na urlop nie jest okolicznością uzasadniającą opóźnienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej wyjaśniając, że dnia 28 lipca 2025 r. wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sprawie procedury opiniowania i treści opinii dotyczącej regulaminu organizacyjnego MGOK i kolejno 13 sierpnia 2025 r. ponaglenie w sprawie udostępnienia informacji publicznej. Pismem z 14 sierpnia 2025 r. poinformowano skarżącego, że udzielenie odpowiedzi nastąpi w terminie późniejszym, z uwagi na czasową nieobecność Dyrektora (urlop) tzn. do 31 sierpnia 2025 r., co stanowiło realizację obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dnia 25 sierpnia 2025 r. Skarżący - nie czekając na odpowiedź - złożył skargę na bezczynność Dyrektora MGOK, która została przesłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Z tego powodu Dyrektor zaprzestał udzielania odpowiedzi Skarżącemu, czekając na uzyskanie opinii od organu prowadzącego, której do dnia dzisiejszego nie otrzymał (wniosek do Burmistrza Pełczyc został złożony 26 sierpnia 2025 r.). W świetle powyższego, zdaniem organu, nie sposób uznać, iż doszło do jego bezczynności, gdyż wcześniejsze poinformowanie Wnioskodawcy o przedłużeniu terminu nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy. Ewentualne braki w zakresie opiniowania dokumentu przez Burmistrza nie mogą być utożsamiane z brakiem realizacji obowiązku informacyjnego wobec Wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – przywoływanej dalej jako: p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stan taki miał miejsce w rozpoznawanej sprawie i stąd orzeczenie zapadło na posiedzeniu niejawnym (art. 120 p.p.s.a.). Właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udzielenie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 przywoływanej dalej jako: u.d.i.p.) stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii formalnych, wskazać należy, że stosownie do treści art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one Skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie jest jednak konieczne uprzednie wzywanie do usunięcia naruszenia prawa lub obecnie wniesienie ponaglenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1991/12 i z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 oraz postanowienie z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 646/10). Wobec powyższego skarga była dopuszczalna i podlegała merytorycznemu rozpoznaniu. W rozpatrywanej sprawie nie jest sporne, iż Skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, a w odpowiedzi na ten wniosek organ wystosował do Skarżącego pismo o opisanej na wstępie treści. Sporne pomiędzy organem oraz Skarżącym jest to, czy doszło do przewidzianego w art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wydłużenia terminu na udostępnienie żądanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Natomiast w myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Przepis art. 13 u.d.i.p. ustala szczególne, krótsze terminy udzielenia odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w porównaniu do terminów załatwienia spraw w postępowaniu administracyjnym ogólnym. Celem takiego rozwiązania jest takie uregulowanie trybu udzielania informacji publicznej przez organ administracji publicznej, aby było to postępowanie jak najbardziej odformalizowane oraz toczące się bez zbędnej zwłoki. Skoro udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, 14-dniowy termin powinien być traktowany nie tylko jako termin ustawowy, lecz także jako termin podstawowy, domyślny, dotyczący wszystkich tych przypadków, gdy nie jest możliwe udzielenie informacji niezwłocznie (natychmiast), a jednocześnie nie zachodzą opóźnienia wymagające wyznaczenia nowego terminu udostępnienia informacji publicznej zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ani dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku stosownie do treści art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Termin 14-dniowy jest terminem maksymalnym, co oznacza, że w każdym przypadku zastosowania art. 13 ust. 1 u.d.i.p. podmiot zobowiązany powinien działać zgodnie z zasadą szybkości postępowania, udostępniając informację tak szybko, jak to możliwe, bez zbędnej zwłoki, w tym przed upływem terminu 14-dniowego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej ma odpowiedzieć na wniosek tak szybko, jak to jest możliwe. Sprawa powinna być załatwiona od ręki, co wynika z istoty dostępu do informacji publicznej. Jedynie w przypadku obiektywnej niemożności dotrzymania wskazanego wyżej terminu 14-dniowego informacja publiczna może być udostępniona w terminie wyznaczonym przez podmiot zobowiązany, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku, stosownie do treści art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W powyższym przepisie nie określono przesłanek uzasadniających opóźnienie w udostępnieniu informacji publicznej w terminie podstawowym. Uregulowano jedynie obowiązek powiadomienia w terminie 14 dni od złożenia wniosku o powodach opóźnienia wraz z wyznaczeniem terminu, w jakim informacja zostanie udostępniona. Oznacza to, iż sam fakt niemożności dochowania terminu 14-dniowego wymaga powiadomienia wnioskodawcy, niezależnie od tego, jaki charakter mają powody opóźnienia – czy wynikają z winy podmiotu zobowiązanego, czy z przyczyn od niego niezależnych. Powiadomienie o przyczynach opóźnienia udostępnienia informacji publicznej oraz o terminie jej udostępnienia stanowi "formę działania rzeczowego o charakterze informacyjno-komunikacyjnym, mające charakter prostej czynności faktycznej materialno-technicznej o charakterze zewnętrznym, polegającej na prowadzeniu działalności informacyjnej wyjaśniającej i stanowiącej oświadczenie wiedzy podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej o określonym stanie faktycznym, powodującym brak możliwości udostępnienia informacji publicznej w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p." (tak np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2351/16). W powiadomieniu należy wskazać, jakie są te konkretne powody opóźnienia w udostępnieniu żądanej we wniosku informacji publicznej. W orzecznictwie podnosi się, że "podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2351/16), a "brak uzasadnionych powodów przedłużenia terminu do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie daje podstawy do przyjęcia, że powiadomienie o wydłużeniu rozpoznania sprawy jest skuteczne i zwalnia organ z zarzutu bezczynności" (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2022 r., sygn. akt III OSK 2293/21). Wobec powyższego przyjąć należy, że podmiot zobowiązany nie może w sposób dowolny uzasadniać niedotrzymania terminu załatwienia żądania. W grę mogą wchodzić jedynie takie powody, które są bezpośrednio związane z opóźnieniem w udostępnieniu konkretnej informacji publicznej a podmiot powinien podać je konkretnie i unikać lakonicznych stwierdzeń. Powiadomienie organu powinno zawierać przekonywujące uzasadnienie przedłużenia terminu załatwienia sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania w sprawie art. 13 ust. 1 u.d.i.p. i przewidzianego w nim 14-dniowego terminu na udostępnienie informacji publicznej. W realiach badanej sprawy organ poprzestał na lakonicznym wskazaniu, iż powodem opóźnienia jest urlop Dyrektora MGIK, przy czym ani w zawiadomieniu ani nawet w odpowiedzi na skargę organ nie wskazał, kiedy ów urlop się rozpoczął, kiedy ma się zakończyć i z jakiej przyczyny żądana informacja mnie może być udzielona przez inną osobę. W tym miejscu warto zauważyć, że udzielanie informacji publicznej ma charakter czynności materialno-technicznej a zatem do podjęcia działań w tym zakresie nie są wymagane te same uprawnienia (umocowania) co w przypadku wydawania aktów administracyjnych (np. decyzji administracyjnych). Wobec powyższego należało uznać, iż zawiadomienie o przedłużenia terminu załatwienia wniosku było nie tylko spóźnione (nastąpiło bowiem już po upływie terminu, w którym wnioskowana informacja powinna była zostać udostępniona) a dodatkowo nie zostało należycie uzasadnione (tj. w poddający się kontroli sposób, uzasadniający wydłużenie terminu). Zatem wbrew tezie odpowiedzi na skargę, takie zawiadomienie nie daje się zakwalifikować jako stanowiące realizację obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 2 u.d.i.p. W konsekwencji brak jest też podstaw do przyjęcia, iż w rozpatrywanym przypadku doszło do skutecznego przedłużenia terminu na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Stąd na uwzględnienie zasługiwał zarzut bezczynności organu, przy czym w ocenie Sądu brak było podstaw do uznania, iż bezczynność Dyrektora MGOK miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast wobec braku poinformowania Sądu o ewentualnym udostępnianiu Skarżącemu żądanych danych lub innego zakończenia sprawy w sposób przewidziany przepisami u.d.i.p. przed rozpatrzeniem skargi, Sąd postanowił zobowiązać Dyrektora MGOK do rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia 28 lipca 2025 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. Jeśli chodzi natomiast o wniosek Skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, to został on uwzględniony przez Sąd na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Przywołane w uzasadnieniu wyroki dostępne są na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl.