I SAB/Sz 175/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Elżbieta Dziel po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. J. na bezczynność P. S. R. w D. P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W piśmie z 13 października 2024 r. D. J. (zwany dalej: skarżącym) złożył skargę na bezczynność P. S. R. w D. P. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Uzasadniając wniesienie tego pisma procesowego, wyjaśnił, że zwrócił się o udzielenie informacji i wyjaśnień dotyczących pisma z 30 września 2024 r. adresowanego do Prokuratura Rejonowa w D. P., w którym autor pisma stronę postępowania określił terminem "sprawca", w kontekście art. 42 Konstytucji RP. W związku z powyższym "wniesiono skargę o naruszenie praw konstytucyjnych/ wniosek o interwencję RPO". Wniesiono także o podjęcie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia powodów naruszenia zasady domniemania niewinności i praw konstytucyjnych wynikających z art 42 Konstytucji RP w ww. piśmie. Oświadczono jednocześnie, że wniosek o wypowiedzenie stosunku obrończego, co stanowi temat pisma, został złożony do sądu przed wnioskiem obrońcy (bez wywołania skutku). Na koniec skarżący dodał, że ponaglono o udzielenie informacji publicznej i jawnej. W związku ze zobowiązaniem do złożenia odpowiedzi na ww. skargę, P. S. R. w D. P. wyjaśnił, że zarzut podniesiony w skardze jest całkowicie bezpodstawny. Skarżący jest stroną postępowania karnego, które toczy się przed Sądem Rejonowym w D. P. pod sygn. akt II K [...]. Jest on oskarżony o czyn z art. 226 § 1 kk. W toku postępowania karnego, w dniu 30 września 2024 r., sędzia rozpoznający sprawę wydał zarządzenie o cofnięciu oskarżonemu obrońcy i wyznaczeniu nowego obrońcy z urzędu. O treści zarządzenia zawiadomiono strony postępowania, w tym Prokuraturę Rejonową w D. P.. W dniu 4 października 2024 r. oskarżony D. J. drogą e-mailową przysłał na skrzynkę wydziału karnego i oddziału administracyjnego wniosek o wyjaśnienie dotyczące pisma z 30 września 2024 r. do Prokuratury Rejonowej w D. P., w którym użyto słowa "sprawca". Wniosek oskarżonego, jako dotyczący bezpośrednio sprawy karnej o sygn. akt II K [...], przedłożono z aktami sędziemu sprawozdawcy. W dniu 9 października 2024 r. sędzia sprawozdawca wydał zarządzenie o udzieleniu oskarżonemu odpowiedzi. Zarządzenie to zostało wykonane przez starszego sekretarza sądowego w dniu 15 października 2024 r. Stosowną informację przesłano oskarżonemu na jego adres e-mailowy. Dzień wcześniej, a więc 14 października 2024 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność P. S. R. w D. P.. Z powyższego wynika, że oskarżony złożył skargę na bezczynność po 10 dniach od złożenia wniosku, zanim jeszcze sąd zdążył przesłać mu odpowiedź na jego wniosek, co nastąpiło jedenastego dnia od wpływu wniosku. Ponadto całkowicie chybione jest formułowanie zarzutu bezczynności wobec P. S. R. w D. P., skoro D. J. nie kierował wniosku do P. S. R. w D. P., a do Wydziału Karnego tego Sądu, co wprost wynika z nagłówka jego wniosku. W związku z powyższym w sądzie nie istnieją akta administracyjne dotyczące sprawy D. J., gdyż jego korespondencja, jako związana z konkretnym postępowaniem karnym, załączana jest do akt sprawy karnej o sygn. II K [...], w której wyznaczono termin rozprawy na 6 listopada 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu przez Sąd. Na wstępie wskazać należy, że merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedza badanie dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - zwanej dalej: "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na mocy art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zakres kognicji sądu administracyjnego ustawodawca określił w art. 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ustawodawca określił również na jakie akty i czynności służy skarga do sądu, stanowiąc w art. 3 § 2 p.p.s.a., że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność w takim zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Odnosząc treść przywołanych przepisów do zagadnienia objętego niniejszą skargą, należy przyjąć, że nie mieści się ono w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Skarżący bowiem przedmiotem skargi uczynił bezczynność P. S. R. w D. P. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w związku z postępowaniem karnym, w którym jest stroną. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący zarzucił bezczynność P. S. R. w D. P. z powodu nieudzielenia mu informacji dotyczącej pisma z 30 września 2024 r. skierowanego do Prokuratury Rejonowej w D. P., w którym użyto wyrazu "sprawca". Wniosek, który złożył D. J. dotyczy sprawy karnej o sygn. akt II K [...]. Pismo to przedłożono z aktami sędziemu sprawozdawcy, który 9 października 2024 r. wydał zarządzenie o udzieleniu oskarżonemu odpowiedzi. Następnie stosowną informację przesłano oskarżonemu za pomocą poczty elektronicznej. Podkreślić należy, że skarżący jest stroną postępowania karnego, które toczy się przed Sądem Rejonowym w D. P.. Przedmiotem skargi nie jest zatem zaniechanie czy bezczynność powstałe w ramach realizacji zadań organu administracji publicznej i nie dotyczy czynności z zakresu administracji publicznej, a dotyczy kwestii merytorycznych i proceduralnych w sprawie prowadzonej na podstawie przepisów postępowania karnego. Jednocześnie wskazać należy, że sądy administracyjne nie sprawują zewnętrznego nadzoru nad działalnością sądów powszechnych, bowiem takiej kompetencji nie przewidują przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga okazała się tym samym niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należało, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie podlega właściwości sądu administracyjnego, co obligowało sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.