I SAB/Sz 19/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku o umorzenie należności za postój samochodu 1. umarza postępowanie sądowe w sprawie zobowiązania Prezydenta Miasta [...] do wydania decyzji, 2. stwierdza że bezczynność Prezydenta Miasta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierza Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych, 4. zasądza od Prezydenta Miasta [...] na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 24.07.2014 r. M. K. – dalej: "Skarżący" wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta ,zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej "k.p.a." poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy o umorzenie należności wynikających z upomnienia nr Up 284.126. Skarżący wniósł o: – stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, polegającego na niewykonaniu pkt. 1 postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11.06.2014 r. nr[...] , – stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, polegającego na przekroczeniu terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu, – zobowiązanie Prezydenta Miasta do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, – wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta, – zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że w dniu 28.02.2014 r. złożył w Urzędzie Miasta skierowany do Prezydenta Miasta wniosek z dnia 24.02.2014 r. o umorzenie należności w kwocie [...] zł za postój samochodu [...] na ulicach publicznych miasta, wymienionych w upomnieniu nr [...] z dnia 13.06.2013 r. Następnie w dniu 24.04.2014 r. na podstawie art. 37 §1 k.p.a. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Prezydenta Miasta. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 11.06.2014 r. uznało zażalenie za uzasadnione i nakazało rozpoznanie wniosku w terminie miesiąca oraz zobowiązał do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz przesłania informacji do strony oraz organu odwoławczego w terminie dwóch tygodni. W dniu 10.07.2014 r. doręczono Skarżącemu pismo z dnia 18.06.2014 r. zawierające informację, że wyjaśnione zostały przyczyny stanowiące podstawę wydania ww. postanowienia organu odwoławczego i ustalono odpowiedzialnych za ich zaistnienie oraz pismo z dnia 23.06.2014 r., w którym poinformowano o negatywnym rozpatrzeniu wniosku. Skarżący wskazał, że nie został wydany stosowny akt administracyjny w przedmiocie wniosku o umorzenie należności. W związku z powyższym zdaniem Skarżącego doszło do naruszenia art. 35 § 5 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 § 1 k.p.a., art. 5 kc w zw. z art. 6 k.p.a. Na tej podstawie uzasadniony, zdaniem Skarżącego jest wniosek o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta za niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a. oraz nie wykonania nakazu wynikającego z postanowienia organu odwoławczego z dnia 11.06.2014 r. Na poparcie przedstawionej argumentacji Skarżący przywołał wyrok NSA z dnia 19.04.2012 r. sygn. akt II OSK 321/12, uchwałę NSA z dnia 26.11.2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012r. sygn. akt II OSK 1031/12. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż skarga nie jest uzasadniona. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w dniu 18.06.2014 r. w wykonaniu nałożonego na niego zobowiązania przez organ odwoławczy, udzielił stosownych informacji zarówno Skarżącemu, jak i organowi odwoławczemu. Prezydent Miasta skierował do Skarżącego pismo z informacją o sposobie załatwienia wniosku i odniesieniem się do merytorycznych zarzutów wniosku oraz o przekazaniu wniosku o umorzenie do rozpoznania właściwemu wydziałowi Urzędu Miasta. Dalej wskazał, że dniu 24.07.2014 r. Prezydent Miasta celem wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, skierował do Skarżącego wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku, poprzez udzielenie informacji o wysokości dochodów, dostarczenie dokumentów poświadczających wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego oraz innych mogących mieć wpływ na rozpatrzenie sprawy. Prezydent Miasta poinformował, że do chwili wniesienia przez niego odpowiedzi na skargę Skarżący nie odpowiedział na wezwanie. W dniu 15.12.2014 r. wpłynęło do WSA w Szczecinie pismo Skarżącego z dnia 12.12.2014 r., w którym cofnął wniosek o zobowiązanie Prezydenta Miasta do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego, bowiem wniosek stał się bezprzedmiotowy. Skarżący wyjaśnił, że w dniu 20.10.2014 r. doręczono mu decyzję Prezydenta Miasta z dnia 30.09.2014 r. Przedmiotową decyzją odmówiono Skarżącemu umorzenia należności. Skarżący nie wniósł od ww. decyzji odwołania. Ponadto w nawiązaniu do odpowiedzi na skargę Skarżący podtrzymał pozostałe wnioski, zarzuty i twierdzenia. Do pisma Skarżący załączył kopię decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15.10.2014 r. nr [...] dot. należności objętych upomnieniem nr [...] oraz kopię postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11.06.2014 r. nr [...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a., a więc gdy organy administracji nie podejmują nakazanych prawem decyzji, postanowień, aktów i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa bądź pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy wynika, że na dzień wniesienia skargi przez Skarżącego, tj. w dniu 25.07.2014 r. (zgodnie z prezentatą), Prezydent Miasta pozostawał w stanie bezczynności wobec wniosku o umorzenie należności w kwocie [...] zł za postój samochodu [...] na ulicach publicznych miasta [...] , wymienionych w upomnieniu nr [...] z dnia 13.06.2013 r. Wniosek Skarżącego z dnia 24.02.2014 r. zgodnie z prezentatą Urzędu Miasta został złożony w dniu 28.02.2014 r. Skarżący w piśmie z dnia 12.12.2014 r. poinformował Sąd, iż Prezydent Miasta wydał w dniu 30.09.2014 r. decyzję odmawiającą umorzenia należności, doręczoną 20.10.2014 r. Na tej podstawie oświadczył, że cofa skargę w zakresie wniosku o zobowiązanie Prezydenta Miasta do wydania aktu administracyjnego. W związku z tym zaistniała przesłanka z art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zgodnie z którą Sąd umorzy postępowanie sądowe jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. Wydanie, w toku postępowania sądowego, po wniesieniu skargi, przez organ administracyjny decyzji nie zwalnia wojewódzkiego sądu administracyjnego z obowiązku rozpoznania skargi wniesionej na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a.) oraz w zakresie wymierzenia organowi grzywny z tego tytułu (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Przesłanki, których jednoczesne zaistnienie warunkuje powstanie stanu bezczynności w toku postępowania administracyjnego to po pierwsze brak działania organu, przyjmujący postać "niezałatwienia sprawy" będącej przedmiotem postępowania oraz, po drugie, upływ terminu do załatwienia sprawy. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Sąd nie bada natomiast, w postępowaniu o bezczynność prawidłowości rozstrzygnięć wydawanych przez organy. W niniejszej sprawie kluczowym zatem było dokonanie oceny, czy w sprawie zaistniała, zarzucana w skardze, bezczynność organu, a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący. Oceniając powyższe trzeba wyjść od stwierdzenia, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Rozwijając tę zasadę ogólną, art. 35 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Jednakże do terminów określonych w powołanych wyżej przepisach nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W tym miejscu należy podkreślić, że datą wszczęcia postępowania przed Prezydentem Miasta jest data otrzymania pisma Skarżącego tj. 28.02.2014 r. (art. 61 § 3 k.p.a.), co wynika z nadesłanych akt administracyjnych - pismo M. K. z dnia 24.02.2014 r. wpłynęło do Prezydenta Miasta w dniu 28.02.2014 r. (prezentata organu na piśmie). Zatem miesięczny termin do rozpoznania wniosku upływał z dniem 28.03.2014 r. Organ nie skorzystał z możliwości, jakie daje organowi art. 36 § 1 k.p.a. - który pozwala na wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy, po zawiadomieniu o tym strony i podaniu przyczyn zwłoki. Prezydent nie dochował także terminu rozpoznania wniosku wyznaczonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 11.06.2014 r. (doręczone organowi 12.06.2014 r.). Bezspornie pismo z dnia 23.06.2014 r. (a nie jak wskazał Prezydent 18.06.2014 r.) nie jest załatwieniem wniosku Skarżącego o czym sam organ przesądził wzywając Skarżącego 24.07.2014r. do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (brak w aktach dowodu doręczenia Skarżącemu), po czym 30.09.2014 r. decyzją odmówił wnioskowanego umorzenia należności. Na marginesie wskazać należy, że treść wezwania z dnia 24.07.2014 r. zawarta w tym piśmie a wskazana w odpowiedzi na skargę jest odmienna. Wobec powyższego należy stwierdzić, że Prezydent Miasta dopuścił się w niniejszej sprawie bezczynności - rozumianej ogólnie jako niezałatwienie sprawy w przepisanym terminie - który to stan istniał jeszcze w dniu wniesienia skargi, ale ustał przed wydaniem wyroku przez Sąd. Skoro zaś organ administracji pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi (a więc skarga była wówczas zasadna), lecz następnie przestał być bezczynny, to należy uznać, że przestała istnieć sprawa sądowoadministracyjna - rozumiana tu jako ustalenie, czy istnieje potrzeba zobowiązania organu do podjęcia nakazanych prawem aktów lub czynności - a co za tym idzie, postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. W takim przypadku już samo wniesienie skargi na bezczynność wywołało pożądany skutek w postaci likwidacji bezczynności organu. Jednocześnie oceniając zaistniałą w sprawie bezczynność Sąd uznał, że miała ona charakter rażącego. Orzekając w tym zakresie Sąd miał na uwadze, że od daty wpływu wniosku tj. od 28.02.2014 r. do dnia podjęcia czynności procesowej w sprawie (wezwanie z dnia 24.07.2014 r. – brak w aktach potwierdzenia odbioru w tym daty doręczenia) a w ostateczności wydania decyzji (30.09.2014 r.) upłynęło ponad 5 miesięcy do podjęcia czynności procesowej a ponad 7 miesięcy do wydania decyzji, a więc nastąpiło znaczne przekroczenie terminu załatwienia sprawy. Niewątpliwie terminy przewidziane na załatwienie sprawy, wynikające z art. 35 k.p.a. w niniejszej sprawie bezskutecznie upłynęły. Bezczynność organu miała miejsce w okresie między 28.02.2014r. (data złożenia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego), a 24.07.2014 r. (data wezwania do usunięcia braków). Mając na uwadze, że bezczynność ta przyczyniła się do wydania decyzji przez Prezydenta Miasta w dniu 30.09.2014 r. tj. dopiero po upływie siedmiu miesięcy od dnia wpłynięcia wniosku, należało ją uznać za rażącą, bowiem w nieuzasadniony sposób wydłużyła czas niezbędny do rozpoznania wniosku. Bezczynność organu we wskazanym okresie doprowadziła w ostateczności do przewlekłości postępowania. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji wyroku. Konsekwencją orzeczenia zawartego w pkt. 2 sentencji wyroku jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości 500 zł (pkt 3 sentencji wyroku). Przy ustalaniu wysokości grzywny sąd uwzględnił fakt, że Prezydent Miasta pomimo uchybienia terminu, ostatecznie wydał decyzję w przedmiocie wniosku Skarżącego, a zatem orzeczona grzywna jest adekwatna do stopnia naruszenia przez organ przepisów postępowania. Ponadto organ nie powołał przyczyny "usprawiedliwiającej" stan bezczynności. O kosztach postępowania w pkt 4 sentencji rozstrzygnięto na podstawie art. 200w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.