I SAB/Sz 19/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , , po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. T. i M. T. o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt I SAB/Sz 19/15 sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w osobach: J. K., K. M., M. K., N.K.-G., E. W., E. W., P. J. S., A. W., K. G.-M., A. S., J. W., G. J., B. G., D. S.-K., E. M., S. K., M. M., M. I., A. P. p o s t a n a w i a oddalić wniosek. C. T. i M. T. (zwani dalej "Skarżącymi") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. w zakresie wydania dokumentów egzekucyjnych i rozstrzygnięć w tej sprawie. Sprawa zainicjowana tą skargą została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Sz 19/15. Pismem z dnia 23 listopada 2015 r. Skarżący wnieśli o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od rozpoznania powyższej sprawy. Kolejnymi pismami z dnia 22 grudnia 2015 r. Skarżący sprecyzowali, że zgłaszają wniosek o wyłączenie dziewiętnastu sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w osobach: J. K., K. M., M. K., N.K.-G., E. W., E. W., P. J. S., A. W., K. G.-M., A. S., J. W., G. J., B. G., D. S.-K., E. M., S. K., M. M., M. I., A. P. , oraz domagają się (cyt.) "napisania oświadczeń przez wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecnie, że nie znają się z żadnym ze skarżonych urzędników Urzędu Skarbowego w P. i Izby Skarbowej w Sz. (obecnymi i byłymi)". Skarżący podnieśli, że wskazani sędziowie nie pozwalają im skarżyć (cyt.) "wykonanych nam bezprawnie egzekucji", są oszustami, kłamcami i fałszują procesy. Wobec powyższego objęci wnioskiem sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie złożyli pisemne oświadczenia, że nie pozostają ze Skarżącymi w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą żadne okoliczności z powodu których zachodziłyby uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności przy orzekaniu w sprawie I SAB/Sz 19/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Wniosek okazał się niezasadny. Przepisy regulujące problematykę wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym zamieszczone zostały w rozdziale 5 działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."), obejmującym artykuły od 18 do 24. Przepis art. 18 § 1 p.p.s.a. zawiera wyliczenie przypadków wyłączenia sędziego z mocy prawa. Zgodnie z tym przepisem sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowo-administracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.). Niezależnie od powyższych przyczyn, zgodnie z art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Jak wynika z art. 22 § 2 p.p.s.a., postanowienie w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego powinno być poprzedzone złożeniem wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Charakter instytucji wyłączenia sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogłyby skutkować pojawieniem się jakichkolwiek wątpliwości, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego przy rozpoznawaniu konkretnej sprawy. W tym zakresie istota wyłączenia sędziego w oparciu o przesłanki bezwzględne, wymienione enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., jak też w oparciu o przesłanki względne z art. 19 p.p.s.a., jest taka sama. Ma ona zapewnić jak najpełniejszą realizację zagwarantowanego, między innymi na gruncie Konstytucji RP, prawa do sądu, poprzez stworzenie warunków umożliwiających każdemu rozpatrzenia jego sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., SK 19/02, OTK-A 2004/7/67). Wskazuje się jednak, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne przekonanie strony. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 p.p.s.a., czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności powołanych we wniosku strony skarżącej wskazać należy, że nie pozostają one w związku z żadną z ustawowych przyczyn wyłączenia wskazanych w treści art. 18 p.p.s.a. Z powyższych względów należało dokonać analizy wniosku z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 19 p.p.s.a. Zgodnie z jego treścią przesłanką wyłączenia sędziego mogą być wszelkie obiektywne okoliczności, dające podstawę do podniesienia uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego przy rozstrzyganiu danej sprawy. Mogą to być zatem wszelkie okoliczności, zarówno wewnętrzne jak i zewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia na w pełni zobiektywizowanych przesłankach. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma bowiem zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FZ 60/08, ONSAiWSA 2008 nr 6, poz. 97 z glosą aprobującą A. Gomułowicza, OSP 2008 z. 11, s. 916 i nast.). Samo przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo, nie jest przesłanką żądania jego wyłączenia. Strona może bowiem zwalczać nieprawidłowe jej zdaniem orzeczenie wydane przez Sąd I instancji wykorzystując przysługujące jej środki odwoławcze (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2009 r., sygn. akt II OZ 648/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie argumentacja przytoczona przez Skarżących, uzasadniająca ich zdaniem wyłączenie objętych wnioskiem sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie od rozpoznania sprawy, nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżący zarzucili bowiem sędziom uniemożliwianie skarżenia przez nich (cyt.) "wykonanych nam bezprawnie egzekucji", bycie oszustami, kłamcami oraz fałszowanie procesów. Jednocześnie Skarżący nie uprawdopodobnili, aby zachodziły jakiekolwiek okoliczności wzbudzające wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z sędziów objętych żądaniem wyłączenia. W szczególności za takie uprawdopodobnienie nie mogą zostać uznane zawarte w uzasadnieniu pism z dnia 22 grudnia 2015 r. twierdzenia na temat sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Fakt, że Skarżący nie akceptują rozstrzygnięć procesowych Sądu, zarządzeń wydawanych w toku postępowania, czy też pozostaje w subiektywnym przeświadczeniu o stronniczości bądź złej woli sędziego rozpatrującego jej sprawę czy też wszystkich sędziów danego Sądu, nie może stanowić podstawy do wyłączenia sędziego. Należy również mieć na uwadze fakt, że sędziowie ci złożyli w oparciu o treść art. 22 § 2 p.p.s.a. pisemne oświadczenia, z których wynika, że nie jest im znana jakakolwiek okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie. Takie oświadczenia są wystarczające i nie zachodzi konieczność uzupełniania ich o odnoszenie się szczegółowo do nieskonkretyzowanych zarzutów co do znajomości z osobami, które brały udział w wydaniu zaskarżonego aktu. Stwierdzenie bowiem braku okoliczności mogących uzasadniać ich wyłączenie zawiera również wypowiedź negatywną co do tych kwestii, a Skarżący nie uprawdopodobnili w żaden sposób tezy przeciwnej. W świetle powyższych okoliczności wniosek Skarżących należało uznać za niezasadny i pozbawiony podstaw, w związku z czym, na podstawie art. 19 oraz art. 22 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.