I SAB/Sz 219/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z 16 października 2024 r. D. J. (dalej: "strona", "skarżąca") zwróciła się do Burmistrza Wolina (dalej: "Burmistrz", "organ") z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej. W piśmie tym strona przywołała fragment publikacji z Głosu Szczecińskiego pt. "Dawać i prosić, aby wzięli, to grzech. Spór o żwirownię w Wolinie", wskazała na podjęcie przez Radę Miejską w Wolinie w dniu 26 czerwca 2020 r. uchwały Nr XXVIII 269/20 w sprawie wyrażenia zgody na zbycie działki nr 24/5 o powierzchni 0,9992 ha, położonej w obrębie ewidencyjnym 0005 Wolin, oraz wniosła o udostępnienie informacji o rozstrzygnięciu przetargu na tę działkę. Pismem z 30 października 2024 r., nr RG.1431.61.2024.MK, Burmistrz poinformował stronę, że nie ogłoszono przetargu na zbycie powyższej nieruchomości. Pismem z 8 listopada 2024 r., odwołując się do ww. pism, skarżąca wystąpiła do Burmistrza z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, czy z działki oznaczonej nr ewidencyjnym 24/5 zostały wywiezione prawdopodobnie składowane tam odpady różnego pochodzenia oraz o udostępnienie dokumentacji i faktur z tym związanych. Pismem z 19 listopada 2024 r., nr OAS.1431.73.2024.KG, organ udzielił stronie informacji, że na wskazanej działce nie stwierdzono jakichkolwiek odpadów mogących stanowić stare wysypisko śmieci i nie była wydawana decyzja na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Pismem z 22 listopada 2024 r. strona złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Burmistrza (cyt.) "w zakresie odmowy przekazania informacji - czy zostały usunięte śmieci ze starego nieczynnego już wyrobiska eksploatacyjnego żwiru na działce nr ewidencyjny 24/5 obręb geodezyjny 0005 Wolin?", wnosząc o: 1) zobowiązanie Burmistrza do rozpoznania wniosku z 16 października 2024 r. oraz wniosku z 8 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że zwróciła się z wnioskiem z 16 października 2024 r. (cyt.) "o udostępnienie informacji publicznej w postaci przesłania informacji w sprawie opisanej w petitum skargi", oraz że otrzymane przez nią pismo Burmistrza z 30 października 2024 r. odpowiedzi na zadane pytanie, dotyczące śmieci, nie zawiera. Skarżąca ponownie zwróciła się w tej sprawie z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z 8 listopada 2024 r. Kolejne, doręczone skarżącej pismo Burmistrza z 19 listopada 2024 r. również nie zawiera odpowiedzi na zadane pytanie dotyczące śmieci. O tym, że na ww. działce istniało nielegalne wysypisko śmieci dodatkowo zaświadcza zaś artykuł prasowy pt. "Kompendium wiedzy o żwirowni i spółce [...]." oraz uzasadnienie uchwały Nr XXVIII/269/20 Rady Miejskiej w Wolinie z 26 czerwca 2020 r. w sprawie wyrażenia zgody na zbycie działki nr 24/5 o powierzchni 0,9992 ha, położonej w obrębie ewidencyjnym 0005 Wolina. Do skargi skarżąca załączyła kopie ww. pism i uchwały oraz opatrzony datą 27 maja 2011 r. wydruk z forum internetowego o ww. tytule. Pismem procesowym z 27 listopada 2024 r. organ udzielił odpowiedzi na skargę, wnosząc o oddalenie skargi w całości, z uwagi na fakt, że w ustawowym terminie skarżącej udzielono odpowiedzi na jej wnioski z 16 października 2024 r. oraz 8 listopada 2024 r. Pismem z 27 grudnia 2024 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę, podnosząc kwestię istnienia na ww. działce nieuprzątniętego wysypiska śmieci oraz wskazując, że aktualnie przed RDOŚ w Szczecinie, na skutek wniosku z 8 listopada 2024 r., toczy się postępowanie w sprawie "przedmiotowych śmieci" i stamtąd, a nie od Burmistrza, oczekiwana jest decyzja w trybie art. 26 ust. 3 ustawy o odpadach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2024.1267) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne – na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U.2024.935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") – obejmuje również bezczynność organów. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma bowiem na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sprawa, której przedmiotem jest bezczynność organu, może być, w myśl art. 119 pkt 4 w zw. z art.120 p.p.s.a., rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd orzeka w sposób określony w art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddala. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono bezczynność Burmistrza Wolina w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na pytanie: czy zostały usunięte śmieci ze starego nieczynnego już wyrobiska eksploatacyjnego żwiru na działce nr ewidencyjny 24/5 obręb geodezyjny 0005 Wolin? Skarżąca podniosła, że pytanie w tym zakresie sformułowała we wnioskach z 16 października 2024 r. i 8 listopada 2024 r., organ zaś w przesłanych do strony pismach z 30 października 2024 r. i 19 listopada 2024 r. wnioskowanej odpowiedzi nie udzielił. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2022.902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), która stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., jest zaś udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Wniosek wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej, a także jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p., według którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. organy władzy publicznej. Bezczynność na tle komentowanej ustawy może być więc oceniana wyłącznie wtedy, kiedy spełniony jest zakres przedmiotowy oraz podmiotowy ustawy, czyli żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej, natomiast adresat wniosku jest w świetle przepisów u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym. W rozpoznawanej sprawie skarżąca uczyniła adresatem swoich pism Burmistrza, a więc podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a wnioskowane informacje stanowią informację publiczną w zakresie, w jakim dotyczą przedmiotu działalności i kompetencji organu. Organ winien był zatem załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Wynika z nich bowiem, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach, załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż w piśmie z 16 października 2024 r. skarżąca nie zadała pytania wskazanego w skardze, lecz – odwołując się do artykułu prasowego z 1 grudnia 2013 r. [data publikacji pozyskana przez Sąd z Internetu] – zwróciła się z do organu z wnioskiem o treści (cyt.): "proszę o udostępnienie informacji o rozstrzygnięciu przetargu na tą działkę, aby można było podjąć wspólne działania wobec aktualnego właściciela tej działki, aby w swej nadzwyczajnej łaskawości zechciał posprzątać te śmieci". Pytanie o to, czy zostały usunięte śmieci z działki o nr ewidencyjnym 24/5 obręb geodezyjny 0005 Wolin, zwierało dopiero drugie pismo skarżącej – z 8 listopada 2024 r. Z akt sprawy wynika także, że organ udzielił odpowiedzi na oba pisma skarżącej, tj. pismem z 30 października 2024 r. poinformował skarżącą, że nie ogłoszono przetargu na zbycie powyższej nieruchomości, a w piśmie z 19 listopada 2024 r. podał, że na wskazanej działce nie stwierdzono jakichkolwiek odpadów mogących stanowić stare wysypisko śmieci. Zdaniem Sądu, powyższe dowodzi, że udzielenie odpowiedzi na pisma skarżącej nastąpiło z zachowaniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a treść pism organu była adekwatna do pytań sformułowanych przez skarżącą. Organowi nie sposób zatem przypisać bezczynności w zakresie wskazywanym przez skarżącą. W tym miejscu ponownego podkreślenia wymaga, że bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niezgodnej z wnioskiem czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Jak wynika z opisanego powyżej przebiegu zdarzeń – przeanalizowanego przez Sąd w świetle zarzutów skargi popartych załączonymi materiałami (w tym opatrzonego datą 27 maja 2011 r. wydruku z forum internetowego pt. "Kompendium wiedzy o żwirowni i spółce [...].") – żadna z opisanych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z kolei, okoliczność, że reakcja organu na pisma skarżącej nie spełniła jej oczekiwań nie może stanowić podstawy do uznania bezczynności organu. Zauważyć bowiem należy, że samodzielnie formułując pisma kierowane do organu, a w nich konkretyzując pytania, skarżąca zdeterminowała treść odpowiedzi udzielonych przez organ w pismach z 30 października 2024 r. i 19 listopada 2024 r. Ponadto przedstawione przez skarżącą materiały, w tym przede wszystkim pochodzące sprzed kilkunastu lat publikacje, w żaden sposób nie dowodzą, że informacje zawarte w ww. pismach organu były niewiarygodne. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., Sąd uznał skargę za niezasadną i orzekł o jej oddaleniu.