I SAB/Sz 22/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi R. P. na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie wniosku o przyznanie pomocy p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. R. P. (dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, pismem datowanym na 5 września 2023 r. skargę na decyzję z dnia 4 sierpnia 2023 r., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS, nr [...] (dalej: "Zakład", "organ") w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek. Skarga wpłynęła do organu w dniu 15 września 2023 r. W skardze Skarżący wniósł o: 1. stwierdzenie rażącej bezczynności Zakładu w stosunku do postulatów złożonych we wniosku o przyznanie pomocy de mini mis na podstawie art. 145a § 3 p.p.s.a.; 2. stwierdzenie zasadności roszczenia uzyskaniu pomocy de minimis na podstawie 145a § 3 p.p.s.a. poprzez wydanie orzeczenia "stwierdzającego istnienie uprawnienia" do żądania wyrażonego we wniosku i wysokości wnioskowanej kwoty; 3. stwierdzenie uniemożliwienia wglądu w akta sprawy, poprzez utrudnianie czynności, okazywanie akt niekompletnych, fragmentarycznych bez spisu/wykazu treści (karty przeglądowej akt sprawy); 4. ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia wniosków 1, 2 lub 3 wniósł o unieważnienie decyzji 1710/2023. Skarżący zarzucił decyzji i procedurze : - naruszenie przez organ administracji - art. 6 K.p.a. i art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywatela; - naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 107 K.p.a. i 80 K.p.a. poprzez niebadanie i nie wyjaśnienie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, zebranie materiału dowodowego w sposób zbyt pobieżny; - nierozpatrzenie w formie decyzji administracyjnej złożonego wniosku w zakresie przyznania pomocy de minimis na kwotę [...]zł, o którą to pomoc wnioskował na stronie 14 wniosku z dnia 4 listopada 2022 r. (powinno być 4 listopada 2021 r.). Skarżący dalej w treści zarzucił, że Zakład w zakresie wniosku obejmującego pomoc de mninims nie rozpatrzył wniosku w pierwszej, drugiej instancji, ani "w trzeciej instancji"; nie wydał decyzji lub postanowienia w tym zakresie, nie wyodrębnił wniosku do osobnego postępowania; nie przekazał do innego organu właściwego na podstawie 65 § 1 K.p.a.; nie zareagował na ponaglenie; nie zastosował się do orzeczenia WSA w Szczecinie z dnia 2 lutego 2023 r. sygn. akt I SA/Sz 632/22. Skarżący wskazał, że wnioskuje o potwierdzenie przyznania pomocy de minimis. Wskazał również, że od dnia złożenia wniosku do dnia sporządzenia kolejnej skargi upłynęło 632 dni. W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego, dotyczącego jego wniosku o umorzenie należności z tytułu składek zainicjowanego wnioskiem z dnia 4 listopada 2021 r. oraz wskazał, że przedmiotowy wniosek był procedowany 670 dni. Podniósł także, że wniosek z 4 listopada 2021 r. jest rezultatem fatalnego procedowania pierwotnie złożonego wniosku z dnia 8 lipca 2019 r. o rozłożenie na raty zaległości - wniosek ten nigdy nie został rozpatrzony przez ZUS a w sprawie zapadło orzeczenie WSA w Szczecinie. Skarżący jest niezadowolony z działania organu, zarzuca niezastosowanie art. 12 § 1 i 2 K.p.a., oraz zarzuca prowadzenie sprawy w sposób skomplikowany i przewlekły, wbrew przepisom. Zarzucił dalej, że Zakład nie prowadzi żadnej analizy dokumentów lub nie bada okoliczności, a także, że pomimo odwołania do drugiej instancji nie rozpatrzono wniosku o przyznanie pomocy de minimis, w decyzji mowa jest wyłącznie o umorzeniu zaległości. Skarżący nadto wskazał, że Zakład, po wyroku z dnia 2 lutego 2023 r. sygnatura I SA/Sz 632/22, pomimo że miał 7 miesięcy na ponowne zbadanie sprawy i wydanie trzeciej decyzji, wyrok WSA wykonał w zakresie tylko częściowym. W ocenie Skarżącego, decyzja nr 1710/2023 nie zawiera kluczowej i podstawowej informacji dla wnioskodawcy w zakresie, czy Zakład przychylił się do wniosku o przyznanie pomocy de minimis w kwocie [...]zł. Zakład w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi i wszystkich żądań w niej zawartych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że decyzja z 4 sierpnia 2023 r. stanowi przedmiot wywiedzionej przez Skarżącego skargi (pismo z 5 września 2023 r., wpływ do organu 15 września 2023 r.) i została zarejestrowana przez tut. Sąd pod sygn. akt I SA/Sz 556/23. Skarga ta będzie podlegała rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Natomiast wyodrębniona z pisma Skarżącego skarga na bezczynność organu, jako odrębna skarga została zarejestrowana pod sygn. akt I SAB/Sz 22/23 podlega rozpoznaniu w niniejszym postępowaniu. Skarga na bezczynność organu podlega jednakże odrzuceniu. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określonych w pkt 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Analiza treści skargi na bezczynność prowadzi do wniosku, że Skarżący jest niezadowolony z procedowania w sprawie jego wniosków o ulgi, składanych w Zakładzie, w szczególności w zakresie wniosku z dnia 4 listopada 2021 r. Zarzuca przedłużające się terminy załatwiania jego sprawy oraz żąda stwierdzenia rażącej bezczynności w stosunku do postulatów złożonych we wniosku o przyznanie pomocy de minimis w kwocie [...]zł. Z akt administracyjnych nadesłanych Sądowi wynika natomiast, że sprawa odmowy umorzenia należności Strony z tytułu składek prowadzona na podstawie wniosku z dnia 4 listopada 2021 r. została zakończona wydaniem przez organ decyzji z dnia 4 sierpnia 2023 r., a Skarżący nie skorzystał z prawa złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 14 sierpnia 2023 r., co dokumentuje zwrotne potwierdzenie odbioru. Zatem skarga w omawianej sprawie została wniesiona po zakończeniu postępowania przed organem, któremu Skarżący zarzucił bezczynność, gdyż została sporządzona dopiero w dniu 5 września 2023 r., a wpłynęła do organu 15 września 2023 r. Także z samej treści skargi i sformułowanych w niej żądań wynika, że została ona sporządzona już po wydaniu i doręczeniu Stronie decyzji organu z dnia 4 sierpnia 2023 r. W dacie zatem wniesienia skargi, organ nie mógł pozostawać w stanie bezczynności, gdyż stan ten nawet o ile by zaistniał, ustałby najpóźniej z chwilą załatwienia sprawy. Sąd wyjaśnia, że w kwestii dotyczącej skutków wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy administracyjne, już po ostatecznym zakończeniu postępowania administracyjnego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny. W tym zakresie podjął dwie uchwały, uznając w nich, że skargi takie są niedopuszczalne. W uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 NSA przesądził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. NSA wskazał również, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności, natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w celu odszkodowawczym, a zatem za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego. Natomiast w uchwale z 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 NSA wyjaśnił, że "skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". Sąd zwraca uwagę, że na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a., jest związany powyższymi uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tym stanie rzeczy, skoro Skarżący złożył skargę na bezczynność po wydaniu decyzji ostatecznej przez organ (czyli po zakończeniu postępowania), należało uznać, że stanowi to przeszkodę do stwierdzenia bezczynności na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego skargę na bezczynność jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.