I SAB/Sz 222/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi P. N. na bezczynność Dyrektora Szkoły w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. P. N. (dalej określany jako: "Skarżący"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej [...] w G. (dalej określany jako: "Organ", "Dyrektor"), w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w związku z brakiem odpowiedzi na wniosek Skarżącego z [...] listopada 2024 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 10 ust. 1 w zw. art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej jako: " u.d.i.p.") poprzez brak udostępnienia pomimo upływu terminu ustawowego oraz brak poinformowania o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej w określonym ustawowo terminie ze wskazaniem powodów opóźnienia oraz nowego terminu udostępnienia informacji. Skarżący wniósł o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku; 3) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym; 4) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że [...] listopada 2024 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres e-mail Organu znajdujący się w Rejestrze Szkół i Placówek Oświatowych (rspo.gov.pl), tj. [...], skierował do Organu wniosek o dostęp do informacji publicznej o następującej treści: "Na podstawie art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wnoszę o przesłanie kopii ostatniej faktury za zakup papieru toaletowego. Proszę o przesłanie odpowiedzi w formacie PDF na mój adres email. Z wyrazami szacunku". W ocenie Skarżącego, przedmiotem wniosku jest informacja publiczna, bowiem dotyczy dysponowania mieniem publicznym, jakim jest mienie należące do Organu. Ponadto, Organ jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej. Pomimo upływu terminów ustawowych, Organ w żaden sposób nie ustosunkował się do wniosku Skarżącego, jak również nie poinformował Skarżącego o przyczynach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznych, nie wskazał też nowego terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie i wskazał, że na skrzynkę e-mailową szkoły: "[...]" [...] listopada 2024 r. nie wpłynął e-mail o załączonej do skargi treści z adresu – [...] Po zweryfikowaniu poczty przychodzącej ustalono, że nie wpłynęła żadna wiadomość, w której żądano udostępnienia faktury za zakup papieru toaletowego. Skrzynka mailowa szkoły nie zawiera folderu, do którego mogą wpływać wiadomości uznawane przez system za wiadomości SPAM. Ponadto, sieć internetowa szkoły jest zabezpieczona przed wpływaniem wiadomości z niepożądanych, uznawanych za spamowe adresów mailowych. W związku z tym, nie posiadając wiedzy o zawartej w wiadomości prośbie, Organ nie miał możliwości odpowiedzieć na nią. Dyrektor wskazał również, że z uwagi na fakt, że nie otrzymał ww. e-maila nie miał również możliwości poinformowania Skarżącego o braku możliwości udostępnienia informacji publicznej, o powodach opóźnienia oraz o nowym terminie udostępnienia tej informacji. Organ wskazał, że w związku z faktem, że po raz pierwszy zapoznał się z przedmiotowym wnioskiem w formie dokumentu załączonego do wniesionej skargi, Skarżącemu udzielono w ustawowym terminie stosownej odpowiedzi udostępniając skan wnioskowanej faktury na dowód czego przedłożono w załączeniu wydruk wiadomości e-mail z [...] grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. rozpatrywanie skarg na bezczynność organów. W takich przypadkach, kontroli poddany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu. Natomiast, o bezczynności organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mówimy wtedy, gdy organ zobligowany był udostępnić informację publiczną na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a tego nie uczynił i jednocześnie nie wydał stosownej decyzji o odmowie udostępnienia takiej informacji. Zatem w pierwszej kolejności należy ustalić, czy żądana informacja jest informacją publiczną, a jeżeli tak, to czy podlega udostępnieniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie należy jednoznacznie przesądzić, czy podmiot, do którego skierowany został wniosek o udostępnienie informacji publicznej taką informacją dysponuje i czy ciąży na nim ustawowy obowiązek jej udostępnienia. Przedmiotem niniejszej kontroli sądowej była bezczynność dyrektora szkoły podstawowej w udostępnieniu skarżącemu informacji określonych we wniosku wysłanym pocztą elektroniczną na adres [...] w zakresie dotyczącym kopii ostatniej faktury za zakup papieru toaletowego. Zauważyć należy, że między stronami nie zaistniał spór co do waloru wnioskowanej informacji jako informacji publicznej. W związku powyższym potwierdzić należy jedynie, iż wnioskowana informacja dotycząca faktury na zakup papieru toaletowego jest informacją o wydatkach podmiotu publicznego, zatem stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach zawartych w tej ustawie. W sprawie nie budzi wątpliwości również, że dyrektor szkoły jest podmiotem obowiązanym do udostępniania posiadanych danych mających charakter informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Sporną w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, czy wniosek o udostępnienie informacji publicznej został przez Skarżącego skutecznie złożony. Stosownie do treści art. 10 u.d.i.p. co do udostępnienia informacji publicznej, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub w centralnym repozytorium przewidziano tryb wnioskowy, forma wniosku jest dowolna. Może być zarówno pisemna jak i ustna, a także elektroniczna. Na organie władzy publicznej lub innym podmiocie spoczywa wówczas obowiązek rozpatrzenia takiego wniosku na podstawie ustawowych przesłanek regulujących dostęp do informacji publicznej i w terminie wskazanym w ustawie. Pisemny wniosek składany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie musi odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wniosku nie trzeba uzasadniać, bowiem art. 2 ust. 2 tej ustawy zwalnia osobę wykonującą prawo do informacji publicznej z obowiązku wykazania interesu prawnego lub faktycznego (wyjątek dotyczy jedynie uzyskania informacji przetworzonej – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Niemniej minimalne wymogi odnośnie takiego wniosku muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej, niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej. Wola podmiotu korzystającego z prawa dostępu do informacji publicznej w tym przedmiocie musi być jednoznacznie wyrażona. Tylko bowiem wówczas organ, do którego skierowano wniosek ma obowiązek jego rozpatrzenia w trybie i na warunkach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wniosek musi dotrzeć do adresata. Jak wynika z akt sprawy, Skarżący złożył wniosek o udostępnienie przedmiotowej informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej [...] listopada 2024 r., który, w jego ocenie, pozostawiony został bez rozpoznania. Okoliczność ta uzasadnia stwierdzenie, że Organ był w sprawie bezczynny. Z kolei Organ - odpowiadając na wniesioną skargę - wskazał, że przedmiotowego wniosku w ogóle nie otrzymał, albowiem analiza zawartości skrzynki poczty elektronicznej Organu nie wykazała, by wniosek na tę skrzynkę kiedykolwiek wpłynął z adresu: "[...].". Przy tym Dyrektor zaznaczył, że skrzynka mailowa szkoły nie zawiera folderu, do którego mogą wpływać wiadomości uznawane przez system za wiadomości SPAM, a także, że sieć internetowa szkoły jest zabezpieczona przed wpływaniem wiadomości z niepożądanych, uznawanych za spamowe adresów mailowych. Rację w przedmiotowym sporze przyznać przyjdzie Organowi. Przypomnieć należy, że bezczynność organu zachodzi tylko wówczas, gdy organ nie wydał decyzji lub nie podjął czynności w sytuacji, gdy miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Obowiązek ten powstaje z chwilą otrzymania przez organ administracji publicznej wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wyraźnie nieracjonalne byłoby stanowisko, iż brak świadomości organu o skierowanym do niego wniosku nie uwalnia go od obowiązku udostępnienia informacji publicznej. Zatem skoro Organ twierdzi, że wniosku nie otrzymał, to w takiej sytuacji ciężar wykazania, że wniosek złożony został skutecznie obciąża Skarżącego. Trudno bowiem wymagać, by to Organ wykazywał, że nie otrzymał wniosku. Skarżąca, decydując się na złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej, winna zabezpieczyć potwierdzenie odbioru takiego wniosku. Za skuteczne złożenie wniosku nie może być uznane jedynie jego wysłanie/nadanie. Skuteczne złożenie wniosku wiąże się z jego skutecznym doręczeniem, dostarczeniem do właściwego organu. W ocenie Sądu, twierdzeniu Organu, że przedmiotowy wniosek nie dotarł do niego należy dać wiarę, gdyż nie ma żadnych przesłanek je podważających. Skarżący nie wykazał, by dochował należytej staranności w dostarczeniu przedmiotowego wniosku do Organu. W szczególności Skarżący nie wyjaśnił, dlaczego nie zastosował dostępnej w skrzynkach poczty elektronicznej opcji potwierdzenia odbioru korespondencji przez adresata, dlaczego w sytuacji, gdy nie otrzymał odpowiedzi na wniosek, nie ponawiał korespondencji z Organem, a w szczególności, dlaczego nie zastosował innej formy doręczenia, jak np. elektronicznej skrzynki podawczej e-PUAP (jeśli szkoła takową posiada) lub drogi pocztowej ze szczególnym uwzględnieniem zastosowania zwrotnego poświadczenia odbioru. W ocenie składu orzekającego w sprawie, to w interesie Skarżącego leżało skuteczne doręczenie wniosku Organowi. Wybór sposobu doręczenia wniosku organowi należy do wnioskodawcy, który ponosi konsekwencje tego wyboru. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, uznać należy, że do dnia złożenia skargi na bezczynność, Dyrektor nie dysponował faktycznie wnioskiem Skarżącego, a zatem nie mógł ustosunkować się do treści żądania i podjąć stosownych czynności przewidzianych ustawowo dla trybu udostępnienia informacji publicznej, a co a tym idzie Organ nie mógł pozostawać w bezczynności. Przy tym, zaznaczyć należy, że przedmiotowa informacja, o której Organ dowiedział się ze skargi, została Skarżącemu udzielona w żądanym zakresie i formie 15 grudnia 2024 r. na wskazany adres e-mailowy. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że wniesiona przez Skarżącego skarga na bezczynność jest niezasadna. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność organu administracji publicznej.