I SAB/Sz 225/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi D. J. na bezczynność Burmistrza Miasta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z 2 grudnia 2024 r. D. J. (dalej "Strona" lub "Skarżąca") zaskarżyła bezczynność Burmistrza Wolina (dalej "organ") w zakresie odmowy przekazania informacji - kto i kiedy posprzątał działkę nr 22 i 23 obręb geodezyjny 0005 Wolin z niebezpiecznych materiałów chemicznych, azbestu, starych akumulatorów, okien, beczek po różnych odpadach, etc., a jeśli nie, dlaczego nie została jeszcze wydana administracyjna decyzja w trybie 26 ust. 2 ustawy o odpadach wobec właściciela tych działek, na których co najmniej od trzech lat funkcjonuje kopalnia żwiru. Skarżąca wniosła o: zobowiązanie Burmistrza Wolina do rozpoznania wniosku z 8 października 2024 r., wezwania z 25 października 2024 r. oraz uzupełnienia wniosku z 15 listopada 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych. Ponadto Skarżąca wskazała, że istotnymi dowodami w sprawie są dołączone do skargi wydruki publikacji "Kompendium wiedzy o żwirowni i spółce S. S.A." i publikacji "Dawać i prosić, aby wzięli, to grzech. Spór o żwirownię w Wolinie" oraz informacja z przeprowadzonego 27 listopada 2020 r. przetargu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i przedstawił przebieg sprawy. 8 października 2024 r. Skarżąca, powołując się na fragmenty z artykułu "Dawać i prosić, aby wzięli, to grzech. Spór o żwirownię w Wolinie" opublikowanego w Głosie Szczecińskim 1 grudnia 2013 r., wystąpiła z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "Kto, kiedy i w jaki sposób oczyścił teren żwirowni z odpadów oraz skażenia. Przed rozpoczęciem wydobycia żwiru, oraz udostępnienie posiadanej dokumentacji w tej sprawie". Pismem z 21 października 2024 r. znak OAS. 1431.54.2024.KG, Skarżąca została poinformowana, iż w zakresie uporządkowania i oczyszczenia działek 22 i 23 obr. Wolin 5, nabywca oświadczył przy zakupie działki, że znany jest mu stan faktyczny nieruchomości i przyjął go bez zastrzeżeń. W związku z powyższym organ nie posiada informacji, kto oczyścił teren nieruchomości. 25 października 2024 r. Skarżąca ponownie zwróciła się z wezwaniem o udostępnienie informacji publicznej w sprawie lub o wydanie decyzji odmownej. Jej zdaniem pismo z 21 października 2024 r. stanowi odpowiedź wymijającą i wręcz nieprawdziwą, ponieważ różni się od informacji uzyskanej 2 lata wcześniej, tj. 10 sierpnia 2022 r. W odpowiedzi, pismem z 5 listopada 2024 r. znak: OAS.1431.54.2024 r. organ poinformował Skarżącą, że na wniosek z 8 października 2024 r. odpowiedział już w sposób wyczerpujący, a udzielona odpowiedź nie stoi w sprzeczności z informacjami zawartymi w piśmie z 10 sierpnia 2022 r. Pismem z 15 listopada 2024 r. Skarżąca wskazała, że w udzielonych jej odpowiedziach brakuje informacji, czy w omawianej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne i wydana decyzja w trybie art 26 ustawy o odpadach. Skarżąca wniosła o udostepnienie jej takiej decyzji. Pismem z 19 listopada 2024 r. znak: OAS.1431.73.2024.KG organ (wskazując iż odpowiada m.in. na pismo z 15 listopada 2024 r.) poinformował, że na działce 24/5 obr. Wolin 5 nie stwierdzono jakichkolwiek odpadów mogących stanowić stare wysypisko śmieci, w związku z czym nie została wydawana decyzja na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Pismem z dnia 14 stycznia 2025 r. Strona dodatkowo rozwinęła dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej: "p.p.s.a") obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność jest zatem zwalczanie braku działania organu, polegającego na niezałatwianiu w terminie sprawy, do której dany organ był zobowiązany. Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą albo wreszcie poinformowanie wnioskującego, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Wyjaśnić nadto należy, że sprawa, której przedmiotem jest bezczynność organu, może być, w myśl art. 119 pkt 4 w zw. z art.120 p.p.s.a., rozpoznana przez sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przy czym, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność, sąd orzeka w sposób określony w art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddala. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie uczyniono bezczynność Burmistrza Wolina w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, polegającą na nieudzieleniu odpowiedzi na pytanie: "kto i kiedy posprzątał działkę nr 22 i 23 obręb geodezyjny 0005 Wolin z niebezpiecznych materiałów chemicznych, azbestu, starych akumulatorów, okien, beczek po różnych odpadach, etc,, a jeśli nie, dlaczego nie została jeszcze wydana administracyjna decyzja w trybie 26 ust. 2 ustawy o odpadach wobec właściciela tych działek, na których co najmniej od trzech lat funkcjonuje kopalnia żwiru". Skarżąca podniosła, że pytanie w tym zakresie sformułowała we wnioskach z 8 października 2024 r. i wezwaniach 25 października 2024 r. oraz uzupełnieniu wniosku z dnia 15 listopada 2024 r. organ zaś w przesłanych do Strony pismach z 21 października 2024 r. i 5 listopada 2024 r. wnioskowanej odpowiedzi nie udzielił. Zasady i tryb udostępniania informacji publicznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2022.902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), która stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., jest zaś udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Wniosek wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Według art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, pojęcie informacji publicznej ma szeroki charakter i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy wiadomość ta nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich (por. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28). Prawo do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej, a także jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa jest prawem konstytucyjnym obywateli, przewidzianym w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP. Realizację omawianego prawa stanowi art. 4 ust. 1 pkt 1-5 u.d.i.p., według którego obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. organy władzy publicznej. Bezczynność na tle komentowanej ustawy może być więc oceniana wyłącznie wtedy, kiedy spełniony jest zakres przedmiotowy oraz podmiotowy ustawy, czyli żądana informacja posiada przymiot informacji publicznej, natomiast adresat wniosku jest w świetle przepisów u.d.i.p. podmiotem zobowiązanym. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca uczyniła adresatem swoich pism Burmistrza Wolina, a więc podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, zaś wnioskowane informacje stanowią informację publiczną w zakresie, w jakim dotyczą przedmiotu działalności i kompetencji organu. Organ winien był zatem załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Wskazać należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), z wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p., oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Te ostatnie przepisy określają prawną formę działania organów, przy czym mają zastosowanie w ściśle określonych sytuacjach. Wynika z nich bowiem, że decyzja wydawana jest, gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej oraz że umorzenie postępowania dotyczyć może jedynie sytuacji opisanej w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. W pozostałych przypadkach, załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż w piśmie z 8 października 2024 r. Skarżąca nie zadała pytania wskazanego w skardze, lecz – odwołując się do artykułu prasowego z 1 grudnia 2013 r. – zwróciła się z do organu z wnioskiem o treści (cyt.): "proszę o podanie informacji kto, kiedy i w jaki sposób oczyścił teren żwirowni z odpadów oraz skażenia. Przed rozpoczęciem wydobywania żwiru, oraz udostępnienie odnośnej dokumentacji tej sprawie". Organ odpowiedział na powyższe zapytanie w ustawowym 14-dniowym terminie tj. 21 października 2024 r., co potwierdza znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru (załącznik do k. 2). Organ odpowiedział Stronie, iż w zakresie uporządkowania i oczyszczenia działek 22 i 23 obr. Wolin 5 nabywca oświadczył przy zakupie działki, że znany jest mu stan faktyczny nieruchomości i przyjął go bez zastrzeżeń. Organ wyjaśnił, że w związku z powyższym nie posiada informacji, kto oczyścił teren nieruchomości. Odpowiedź doręczono Stronie 24 października 2024 r. Kolejnym pismem z 25 października 2024 r. Strona zwróciła się z wezwaniem o udostępnienie informacji publicznej w sprawie lub o wydanie decyzji odmownej. Jej zdaniem pismo z 21 października 2024 r. stanowi odpowiedź wymijającą i wręcz nieprawdziwą, ponieważ różni się od informacji uzyskanej 2 lata wcześniej, tj. 10 sierpnia 2022 r. Jednak kolejnym pismem z 5 listopada 2024 r. znak: OAS.1431.54.2024 r. organ poinformował Skarżącą, że na wniosek z 8 października 2024 r. odpowiedział już w sposób wyczerpujący, a udzielona odpowiedź nie stoi w sprzeczności z informacjami zawartymi w piśmie z 10 sierpnia 2022 r. Zatem i powyższa odpowiedź został udzielona w terminie 14 dni. Natomiast dopiero kolejnym pismem z 15 listopada 2024 r. Skarżąca wskazała, że w udzielonych jej odpowiedziach brakuje informacji, czy w omawianej sprawie zostało wszczęte postępowanie administracyjne i wydana decyzja w trybie art 26 ustawy o odpadach. Skarżąca wniosła o udostępnienie jej takiej decyzji. W odpowiedzi na powyższe pismem z 19 listopada 2024 r. znak: OAS.1431.73.2024.KG organ (wskazując, iż odpowiada m.in. na pismo z 15 listopada 2024 r.) poinformował, że na działce 24/5 obr. Wolin 5 nie stwierdzono jakichkolwiek odpadów mogących stanowić stare wysypisko śmieci, w związku z czym nie została wydawana decyzja na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach. Powyższe pismo doręczono Stronie w dniu 20 listopada 2024 r. Zdaniem Sądu, powyższe dowodzi, że udzielenie odpowiedzi na pisma Skarżącej nastąpiło z zachowaniem 14-dniowego terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a treść pism organu była adekwatna do pytań sformułowanych przez Skarżącą. Organowi nie sposób zatem przypisać bezczynności w zakresie wskazywanym przez Skarżącą. W tym miejscu ponownego podkreślenia wymaga, że bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niezgodnej z wnioskiem, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji. Jak wynika z opisanego powyżej przebiegu zdarzeń – przeanalizowanego przez Sąd, w świetle zarzutów skargi popartych załączonymi materiałami (w tym opatrzonego datą 27 maja 2011 r. wydruku z forum internetowego pt. "Kompendium wiedzy o żwirowni i spółce S. S.A.") – żadna z opisanych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Z kolei, okoliczność, że reakcja organu na pisma Skarżącej nie spełniła jej oczekiwań nie może stanowić podstawy do uznania bezczynności organu. Zauważyć bowiem należy, że samodzielnie formułując pisma kierowane do organu, a w nich konkretyzując i modyfikując pytania, Skarżąca zdeterminowała treść odpowiedzi udzielonych przez organ w pismach z 21 października 2024 r. i 5 listopada 2024 r. i 19 listopada 2024 r. Pytanie o wydanie decyzji administracyjnej pojawiło się dopiero w piśmie z 15 listopada 2024 r. Nie było go w pierwotnym wniosku z 8 października 2024 r. ani w wezwaniu z dnia 25 października 2025 r. Pytanie zaś tak szczegółowe jak formułuje je Strona w skardze nie pojawiło się w żadnym z jej pism. Ponadto przedstawione przez Skarżącą materiały, w tym przede wszystkim pochodzące sprzed kilkunastu lat publikacje, w żaden sposób nie dowodzą, że informacje zawarte w ww. pismach organu były niewiarygodne. Zarzuty Strony w przekonaniu Sądu należało zatem uznać za nieuzasadnione, a postępowanie organu, który w ustawowym terminie udzielił Stronie odpowiedzi na wniosek i odpowiedź ta zawierała się w zakresie zadanego pytania, ocenić trzeba jako prawidłowe i nie sposób przyjąć aby organ w tej sytuacji pozostawał w bezczynności. Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).