I SAB/Sz 24/23

Sygn. [...] I SAB/Sz 24/23 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] stycznia 2024 r. sprawy ze skargi E. M. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie udzielenia informacji publicznej oddala skargę. E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. (dalej: "skarżąca"), pismem z dnia 3 października 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej również: "organ") w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 14 września 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Treść wniosku o udostępnienie informacji publicznej była następująca: "czy [...] Urząd Skarbowy w [...] jest urzędem skarbowym państwa polskiego oraz jakie jest jego umocowanie w prawie państwa polskiego do stosowania polskiego prawa w szczególności ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie kontroli oraz czynności sprawdzających oraz przekazanie posiadanych przez [...] Urząd Skarbowy w Szczecinie dokumentów potwierdzających jego status jako urzędu, skarbowego państwa polskiego". Skarżąca we wniesionej skardze zarzuciła organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. 2176, dalej u.d.i.p.) w zw. z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że pismem z dnia 14 września 2023 r. wystąpiła do organu z wnioskiem w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Na powyższy wniosek Naczelnik Urzędu Skarbowego odpowiedział pismem z dnia 29 września 2023 r., w którym nie udzielił ww. żądanych informacji, w szczególności nie udzielił informacji, czy [...] Urząd Skarbowy w S. jest urzędem skarbowym Rzeczypospolitej Polskiej, ani też nie przekazał dokumentów potwierdzających status Z. Urzędu Skarbowego w S. jako urzędu skarbowego Rzeczypospolitej Polskiej, uznając wniosek skarżącej za wniosek o udzielenie porady prawnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że pismem z 29 września 2023r. udzielił skarżącej odpowiedzi na jej pismo. W treści pisma wskazano, że tak sformułowane żądanie nie wypełnia przesłanki przedmiotowej do udzielenia odpowiedzi w trybie dostępu do informacji publicznej. Jednocześnie w związku z uprzednio wnoszonymi przez skarżącą pismami, kwestionującymi legalność działania organu podatkowego, w odpowiedzi wskazano skarżącej podstawy prawne, w oparciu, o które funkcjonuje [...] Urząd Skarbowy w S.. Nadto poinformowano skarżącą o dostępnym powszechnie w BIP Regulaminie organizacyjnym Z. Urzędu Skarbowego w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 119 pkt 4 i 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., szczególne uregulowanie w zakresie właściwości sądów administracyjnych wynika z art. 21 u.d.i.p. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wskazanymi przez stronę skarżącą zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu, sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia skargi na bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że wniesiona przez skarżącą skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej wynika, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 tej ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej, stanowiąc realizację zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jednego z praw - prawa do informacji o sprawach publicznych. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności. Istotne jest przy tym wskazanie, że na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i w terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku jakiejkolwiek reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami u.d.i.p., jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie u.d.i.p. W niniejszej sprawie skarżąca zarzuciła bezczynność w udzieleniu informacji publicznej na jej wniosek z dnia 14 września 2023 r. wobec nie udzielenia żądanej w tym wniosku informacji. Poza sporem jest, że organ, do którego został skierowany powyższy wniosek - Naczelnik Urzędu Skarbowego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym podmiotami zobowiązanymi do udostępnienia informacji są m.in. władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: polityce wewnętrznej i zagranicznej; podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5, majątku, którym dysponują); zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych, trybie działania państwowych osób prawnych i osób prawnych samorządu terytorialnego w zakresie wykonywania zadań publicznych i ich działalności w ramach gospodarki budżetowej i pozabudżetowej, sposobach stanowienia aktów publicznoprawnych, sposobach przyjmowania i załatwiania spraw, stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania, prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych, naborze kandydatów do zatrudnienia na wolne stanowiska, w zakresie określonym w przepisach odrębnych); danych publicznych (treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu; stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej, i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego; treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej; informacja o stanie państwa, samorządów i ich jednostek organizacyjnych); majątku publicznym. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. odnosi się w pierwszym rzędzie do informacji publicznej dotyczącej sfery faktów. Zgodnie z ugruntowanymi poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Należy mieć na względzie, że pojęcie informacji publicznej, o którym mowa w art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p., odnosi się do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym, czyli mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organu, tj. tego, że dotyczą realizacji zadań publicznych. Prawo do informacji publicznej co do zasady dotyczy sfery faktów, a więc informacji, która realnie istnieje w dniu składania wniosku. Chodzi tutaj o obiektywne dane, fakty, wiadomości, czy wydarzenia (por. wyrok NSA z 7 października 2022 r. III OSK 1479/21), przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Oznacza to, że nie wszystko to, o co wnioskodawcy zwracają się do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Informacji publicznej nie będzie więc dotyczyło m.in. zapytanie o opinię, czy stanowisko organu co do konstytucyjności obowiązujących przepisów prawa, zwracanie się do organu o dokonywanie wykładni przepisów, w tym wnioski stanowiące w istocie prośbę o udzielenie porady prawnej. W swoim wniosku skarżąca żądała udzielenia informacji czy [...] Urząd Skarbowy w S. jest urzędem skarbowym państwa polskiego oraz jakie jest jego umocowanie w prawie państwa polskiego do stosowania polskiego prawa w szczególności ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie kontroli oraz czynności sprawdzających. Pismem z dnia 29 września 2023 r. (odebranym 3 października 2023 r.) organ udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącej, zasadnie wskazując w zakresie umocowania do stosowania prawa i Ordynacji podatkowej, że informacje takie nie wypełniają przesłanki przedmiotowej do udzielenia odpowiedzi w trybie dostępu do informacji publicznej, skoro dotyczą wyjaśnienia podstawy prawnej, charakteru i istoty przepisów prawa, nie zaś sfery faktów. W zakresie żądania dokumentów potwierdzających status organu prawidłowo wskazano skarżącej podstawy prawne dotyczące właściwości miejscowej, rzeczowej oraz organizacji działania organu. Ponadto w treści pisma organ wskazał, że wnioskowane informacje dotyczące jego statusu są ogólnodostępne i znajdują się w BIP w dokumencie pn. Regulamin organizacyjnym Z. Urzędu Skarbowego w S., podając adres do strony internetowej. Przypomnieć należy, że w ramach regulacji zwartej w art. 7 ust. 1 u.d.i.p. ustawodawca określił sposoby udostępnienia informacji publicznej, wśród których wyszczególnił m.in. udostępnienie w formie ogłoszenia informacji publicznych w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1) oraz udostępnienie na wniosek, o którym mowa w art. 10 u.d.i.p. (pkt 2). Tryb wnioskowy jest przewidziany dla informacji, których nie zamieszczono w BIP. Stanowi o tym wprost przepis art. 10 ust 1 u.d.i.p. określając, że informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium jest udostępniana na wniosek. A zatem art. 10 ust. 1 wprowadza tzw. negatywną klauzulę wnioskowego trybu udzielania informacji. Oznacza to, że adresat wniosku zwolniony jest z obowiązku udostępnienia informacji, jeżeli została ona ujawniona w BIP lub centralnym repozytorium. W przypadku zatem złożenia w takiej sytuacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podmiot zobowiązany zawiadamia wnioskodawcę o braku stosowania trybu wnioskowego w związku z ujawnieniem żądanej informacji w BIP wraz z podaniem precyzyjnego adresu internetowego, pod którym się ona znajduje, co też organ w niniejszej sprawie uczynił. Żądanie udostępnienia informacji publicznej zamieszczonej w BIP lub centralnym repozytorium jest więc bezprzedmiotowe, a organ powinien ograniczyć się jedynie do pisemnego poinformowania wnioskodawcy o tej okoliczności (patrz. Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz Lex, wyd. III). W ocenie Sądu skarga jest zatem niezasadna bowiem organ nie dopuścił się bezczynności, gdyż wniosek skarżącej został rozpatrzony przez organ, jeszcze przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji na gruncie u.d.i.p. w kontrolowanej sprawie nie można uznać, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności, skoro udzielił odpowiedzi na wniosek we właściwej formie. Niezadowolenie skarżącej z treści udzielonej odpowiedzi nie dowodzi zaś tego, że organ pozostaje w bezczynności. W tym stanie rzeczy, uznając że nie zaistniały podstawy do stwierdzenia bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w udostępnieniu informacji publicznej, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił wniesioną w sprawie skargę.