I SAB/Sz 3/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-04-01
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli strona została już zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nawet jeśli została już zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, jeśli zostało już prawomocnie rozstrzygnięte.Stan faktyczny
Skarżący C T zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej został już zwolniony od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem. Skarżący wykazał trudną sytuację materialną i rodzinną, utrzymując się z niskiego świadczenia społecznego i opiekując się niepełnosprawną córką.Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C T o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na bezczynność Wójta Gminy K w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi p o s t a n a w i a: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata.
Referendarz sądowy tut. Sądu prawomocnym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2014 r., sygn. akt I SAB/Sz 3/14 zwolnił C T od kosztów sądowych w całości.
Wyrokiem z dnia 9 września 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Szczecinie, sygn. akt I SAB/Sz 3/14 oddalił skargę C T na bezczynność Wójta Gminy K w przedmiocie określenia wzoru deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Orzeczenie doręczono Skarżącemu w dniu 6 listopada 2015 r.
W piśmie z dnia 9 listopada 2015 r. C T zwrócił się o przyznanie adwokata do wniesienia skargi kasacyjnej.
Następnie akta sprawy zostały przekazane do Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z zażaleniem na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 7 września 2015 r. o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego, a potem także do Prokuratury Okręgowej w Szczecinie.
W dniu 8 marca 2016 r., po otrzymaniu akt sprawy, referendarz sądowy wezwał Skarżącego do nadesłania urzędowego formularza PPF, w związku z wnioskiem o ustanowienie adwokata zawartym w piśmie z dnia 9 listopada 2015 r., gdyż wniosek ten nie został złożony na wymaganym druku formularza, zatem konieczne stało się uzupełnienie braków formalnych wniosku. Wyjaśnić bowiem należy, że każdy wniosek o przyznanie prawa pomocy, nawet ponawiany w jednej sprawie, aby podlegał merytorycznemu rozpoznaniu musi być złożony na druku urzędowego formularza PPF, co wynika z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.".
W dniu 29 marca 2016 r. Skarżący złożył wypełniony urzędowy formularz PPF, wnosząc o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] M T, [...] T T i [...] M T. Posiada jedynie drewniany dom mieszkalny o pow. [...] m2 wraz z przynależną działką o pow. [...] m2. Nie wykazał żadnego innego majątku w postaci nieruchomości i wartościowych rzeczy ruchomych o wartości powyżej 3 000 euro ani oszczędności. Rodzina utrzymuje się z dochodów Skarżącego określonych jako świadczenie społeczne w kwocie 2.284 zł netto miesięcznie.
Skarżący podał, że spłaca raty kredytu konsolidacyjnego w kwocie [...] zł miesięcznie; ponosi wydatki na energię elektryczną w kwocie ok. [...] zł; na opał ok. [...] zł miesięcznie; na dojazdy ok. [...] zł miesięcznie; na lekarstwa potrzebuje ok. [...] zł ale wydaje ok. [...] zł miesięcznie; na telefony ok. [...] zł miesięcznie; na wodę ok. [...] zł miesięcznie. Skarżący wskazał również, że ma na utrzymaniu studiującą [...], niepełnosprawną [...].[...], który studiuje, nie jest na utrzymaniu Skarżącego, Skarżący tylko go wspomaga finansowo.
Do wniosku Skarżący załączył kserokopie następujących dokumentów:
- decyzji PUP w P z dnia 11 stycznia 2011 r., orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej przez M T;
- orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 28 stycznia 2015 r., postanawiającego zaliczyć M T do stopnia niepełnosprawności umiarkowanego do dnia 31 stycznia 2016 r.;
- zaświadczenia z Uniwersytetu [...] z dnia 3 lutego 2016 r. potwierdzającego, że [...] T T jest studentem 1 roku studiów stacjonarnych II stopnia;
- faktury VAT obrazujące wydatki na opłaty za gaz, opał, wodę, zakup leków, energię elektryczną;
- wezwanie do zapłaty z dnia 29 lutego 2016 r. zaległości z tytułu opłat za energię elektryczną w kwocie [...] zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje.
Zgodnie z regulacją z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to może być przyznane w zakresie częściowym lub całkowitym (art. 245 § 1 p.p.s.a.).
Oczywistym zatem jest, że postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy ma charakter stricte wnioskowy.
Zgodnie jednak z art. 239 pkt 4 p.p.s.a. strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy) w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie takim zwolnieniem Skarżący został objęty. Prawomocnym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2014 r., referendarz sądowy tut. Sądu przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.
Orzeczenie to oznacza, że Skarżący został w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych. Przyznane tym postanowieniem prawo pomocy nie zostało dotychczas cofnięte ani zmienione, a tym samym Skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów przez cały tok postępowania sądowoadministracyjnego, aż do jego prawomocnego zakończenia.
Z tych względów rozpoznanie wniosku, w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, stało się zbędne, a postępowanie z tego wniosku podlega umorzeniu, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji, działając na podstawie art. 249a p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy merytoryczne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy sprowadzało się do zbadania podstaw ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Jakkolwiek ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego stanowi przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), jednakże z uwagi na przyznane już Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych wniosek jego należy rozpatrywać w oparciu o przesłankę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) W tym natomiast zakresie ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając powyższe na uwadze, w zestawieniu z obecną sytuacją majątkową
i osobistą Skarżącego należało stwierdzić, że wykazał on, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego.
Sytuacja Skarżącego i jego rodziny jest w dalszym ciągu trudna. Rodzina Skarżącego (trzy osoby) utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie ok. [...] zł, z kwoty tej ponoszone są wyłącznie uzasadnione wydatki. Skarżący wspomaga finansowo studiującego [...]. Skarżący jest zatem jedynym żywicielem rodziny, opiekuje się niepełnosprawną [...] i nie jest w stanie ze względu na swój zły stan zdrowia podjąć zatrudnienia aby zapewnić dodatkowe środki na zaspokojenie przede wszystkim podstawowych potrzeb życiowych rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło