I SAB/Sz 3/24

Sygn. [...] I SAB/Sz 3/24 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] marca 2024 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. umarza postępowanie sądowe; II. stwierdza, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącego R. K. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 1.09.2024 r. R. K. (dalej: "skarżący"), wystąpił do Burmistrza P. (dalej: "organ") na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6.09.2021 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej informacji w zakresie w jaki sposób i na podstawie jakich danych oraz źródeł informacji, została oszacowana przedmiotowa kwota kosztów wywozów nieczystości płynnych. Wskazał, że za pośrednictwem Zakładu Usług Komunalnych zawarł z Gminą [...] umowę na wywóz nieczystości płynnych. Jako źródło naliczonych kosztów wskazana została uchwała Rady Gminy. Koszt wywozu nieczystości płynnych w kwocie 45 zł ustalony został uchwałą Rady Gminy podjętej na XXXIV sesji Rady dnia 4.02.2021 r. Skarżący wskazał, że oczekuje odpowiedzi korespondencją zwrotną na wskazany adres domowy. Pismem z dnia 13.12.2023r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność organu w sprawie wniosku z dnia 1.09.2023r. o udostępnienie informacji publicznej, który złożył w Urzędzie Miejskim w P. w dniu 4.09.2023r. Na dzień wniesienia skargi skarżący nie otrzymał żadnej odpowiedzi, nie otrzymał także informacji, że sprawa pisma z 4.09.2023 r. zostanie rozpatrzona w późniejszym terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania, załączając odpis pisma z 15.01.2024 r. wraz z potwierdzeniem odbioru. Z udzielonej informacji wynika, że na podstawie do art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1469) rada gminy ustala w drodze uchwały górne stawki opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych oraz górne stawki opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości, którzy nie są zobowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy. Górne stawki opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transport nieczystości ciekłych, zostały ustalone Uchwałą Nr XXXIV/224/21 Rady Miejskiej w P. z dnia 4 lutego 2021 r. w sprawie ustalenia górnych stawek opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych oraz opróżnianie zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Stawki określone w wskazanej wyżej uchwale są stawkami maksymalnymi, jakie mogą być stosowane przez firmy świadczące usługi na terenie gminy w przedmiotowym zakresie. Przy ustaleniu wysokości górnej stawki opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych wzięto pod uwagę rosnące ceny paliw, wzrost kosztów eksploatacyjnych zaplecza technicznego, oraz wzrastające koszty odbioru ścieków przez oczyszczalnie. Zaznaczyć należy, że wskazana w uchwale stawka jest maksymalną, a nie ściśle obowiązującą. Faktyczna wysokość opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za opróżnienie zbiorników bezodpływowych uzależniona jest od indywidualnej oferty przedsiębiorcy świadczącego usługi opróżniania zbiorników bezodpływowych, co oznacza, że górna stawka jest maksymalna kwotą, jaką może w charakterze ceny ustalić podmiot wykonujący przedmiotową usługę i zarazem jest to maksymalna cena, jaką musi uiścić nabywca tej usługi. Istota górnej stawki opłaty jest tożsama z istotą ceny maksymalnej i służy ochronie nabywcy usługi przed wygórowanymi cenami, których mógłby żądać przedsiębiorca za swoje usługi. Organ wniósł także o uznanie, że bezczynność organu nastąpiła bez rażącego naruszenia prawa wskazując, że w dniu 4.09.2023r. wniosek skarżącego z dnia 1.09.2024r. o udostępnienie informacji publicznej został zarejestrowany w systemie kancelaryjnym Urzędu Miejskiego w P. E-kancelaria w ramach korespondencji przychodzącej. W systemie wniosek ten, został zadekretowany na stanowisko Kierownika Referatu Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami, Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska. W/w wniosek w postaci papierowej został omyłkowo przekazany do jednostki organizacyjnej Gminy P. , tj. do Zakładu Usług Komunalnych w P. z uwagi na opatrzenie pisma przez wnioskodawcę opisem, że sprawa dotyczy umowy na wywóz nieczystości płynnych z dnia 24.07.2023r., którą zawarła i realizuje właśnie w/w jednostka organizacyjna. W tzw. międzyczasie Burmistrz otrzymał od dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w P. informację, że R. K. został poinformowany o sposobie ustalenia ceny, za jaką Zakład Usług Komunalnych w P. świadczył mu usługę wywozu nieczystości płynnych. W tym stanie rzeczy Burmistrz był przekonany, że w/w informacja dyrektora Zakładu Usług Komunalnych w P. była następstwem pisma R. K. jakie otrzymał w wersji papierowej od Urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Sąd wskazuje ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi R. K. jest bezczynność Burmistrza P. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej. Sąd, rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej mamy do czynienia tylko wtedy, kiedy wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który pozostaje w zwłoce. Pojęcie informacji publicznej zostało określone w przepisach art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. a wskazanie podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia w art. 4 tej ustawy. W niniejszej sprawie zarówno to, że mamy do czynienia z informacją publiczną jak i to, że Burmistrz P. jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia oraz, że odpowiedź na wniosek zawarta w piśmie z dnia 15.010.2024 r. pozostaje w ścisłym związku z treścią zadanych pytań nie budzi wątpliwości. Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. "Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku". Stosownie do art. 13 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 ustawy). Udzielenie informacji publicznej na wniosek nie następuje z momentem sporządzenia stosownej odpowiedzi, lecz z chwilą jej skutecznego doręczenia wnioskodawcy, a obowiązek takiego skutecznego doręczenia spoczywa na podmiocie zobowiązanym. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że pismem z dnia 1.09.2023 r. doręczonym organowi 4.09.2023 r. skarżący w ramach wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zadał organowi następujące pytanie : w jaki sposób i na podstawie jakich danych oraz źródeł informacji, została oszacowana przedmiotowa kwota kosztów wywozów nieczystości płynnych. Jak stanowi cytowany wyżej art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. W niniejszej sprawie, organ sprostał temu wymogowi, gdyż odpowiedź na wniosek zawarta w piśmie z dnia 15.01.2024 r. doręczona 18.01.2024 r. pozostaje w ścisłym związku z treścią zadanego pytania i stanowi zrealizowanie prawa do udostępnienia informacji publicznej, w świetle ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zauważyć bowiem należy, że w udzielonej informacji organ wskazał na stosowne przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, na uchwałę Nr XXXIV/224/21 Rady Miejskiej w P. z dnia 4 lutego 2021 ponadto wskazał jakie dane wpływają na ustaleniu wysokości górnej stawki opłat oraz, że wskazana w uchwale stawka jest stawką maksymalną, a nie ściśle obowiązującą. Organ wyjaśnił także, że faktyczna wysokość opłat ponoszonych przez właścicieli nieruchomości za opróżnienie zbiorników bezodpływowych uzależniona jest od indywidualnej oferty przedsiębiorcy świadczącego usługi opróżniania zbiorników bezodpływowych. Ponadto odpowiedź na wniosek zawarta jest w skierowanym do skarżącego piśmie z dnia 15.01.2024 r. przesłanym na adres wskazany we wniosku, co dowodzi zapis w załączonym do odpowiedzi na skargę dowodzie doręczenia. Przechodząc do oceny zachowania terminu do udzielenia informacji o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., wskazać dalej należy, że dla uznania, że organ nie pozostawał w zwłoce i rzeczywiście udzielił odpowiedzi na wniosek skarżącego w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie wystarczy twierdzenie organu -co ma miejsce w niniejszej sprawie, iż doszło do błędnego zadekretowania pisma skarżącego a ponadto przeświadczenie organu, że udzielenie informacji przez inny organ wyczerpuje obowiązek Burmistrza, do którego żądanie o udzielenie informacji zostało skierowane. Należy podkreślić w tym kontekście, że prawidłowo udzielona informacja to informacja publiczna udzielona przez organ do którego została skierowana a ponadto wysłana przez taki organ korespondencja zawierająca odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej doręczona w taki sposób, aby organ mógł wykazać, że dotarła ona do adresata. Stąd dla wykazania skuteczności doręczenia konieczne jest posługiwanie się przez organ dowodem doręczenia – co miało miejsce w niniejszej sprawie dnia 18.01.2024 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma z dnia 15.01.2024 r. Zatem nie ulega wątpliwości, że do udzielenia informacji publicznej, doszło w niniejszej sprawie po upływie terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Jednakże w prowadzonym postępowaniu sądowym, poddając kontroli sądowoadministracyjnej działanie organu w zakresie udzielenia informacji publicznej, sąd zobowiązany jest uwzględnić okoliczności faktyczne sprawy istniejące w czasie orzekania w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, że jak wynika to z akt sprawy organ odniósł się do żądania zawartego w piśmie z dnia 1.09.2023 r. i doręczył udzieloną informację publiczną na wniosek skarżącego, sporządzonej dnia 15.01.2024 r. przy piśmie z dnia 15.010.2024 r. nr Or.I.1431.5.2024, które zostało odebrane dnia 18.01.2024 r. Uznać należy zatem, że z dniem 18.01.2024 r. doszło do udzielenia żądanej informacji publicznej zawartej w złożonym wniosku dnia 4.09.2023 r. Na dzień orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zatem organ nie pozostaje w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej, zatem zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej jest bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Powyższe nie zmienia jednak oceny, że organ w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. tejże informacji nie udzielił. Stąd jednocześnie – w punkcie drugim sentencji wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że organ przez okres 4 i 1/2 miesięcy nie dopatrzył się braków formalnych wniosku, ani też potrzeby uzupełnienia przedłożonych dokumentów (brak wezwania w tym zakresie). W terminie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. organ nie udzielił żądanej informacji publicznej. Do jej udzielenia doszło dnia 18.09.2024 r. Do daty 18.09.2024 r. organ nie podejmował jakichkolwiek czynności. Powyższe dowodzi, że skarga na bezczynność Burmistrza w przedmiocie udzielenia informacji publicznej w jakiej pozostawał do dnia 18.01.2024 r. okazała się w tym zakresie uzasadniona. Zdaniem Sądu - opisany w odpowiedzi na skargę i wynikający z akt administracyjnych sprawy - sposób postępowania organu w sprawie zainicjowanej wnioskiem strony nie jest do zaakceptowania w sytuacji braku potwierdzenia podnoszonych okoliczności. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, w której organ administracji przez okres 4 i ˝ miesięcy nie podejmuje żadnych czynności. W świetle zaistniałych w sprawie okoliczności, Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że organ dopuścił się bezczynności w postępowania w sprawie z wniosku strony skarżącego (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a). Biorąc zaś pod uwagę czas trwania postępowania, jak i opisaną wyżej postawę organu, Sąd uznał, że bezczynność organu w prowadzonym postępowaniu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.) w tym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym – bez żadnej wątpliwości i wahań – można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie zwykłe. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli również terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Poza tym, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach powinno być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na podjęcie czynności nie da się pogodzić z regułami u.d.i.p. oraz demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji. W szczególności, jako kwalifikowane naruszenie art. 13 u.d.i.p. Sąd uznał konieczność przymuszania przez stronę organu do zajęcia się merytorycznie sprawą, poprzez składanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Natomiast mając na uwadze fakt, że w aktach sprawy znajduje się wydana przez organ informacja z 15.01.2024 r. (doręczona 18.01.2024 r.) będąca odpowiedzią na żądanie z dnia 4.09.2023 r. Sąd orzekł w wyroku o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej (pkt I sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku). Na kwotę kosztów składa się kwota wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Orzeczenia sądów administracyjnych przywołanych w sprawie dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl