I SAB/Sz 34/26

Sygn. [...] I SAB/Sz 34/26 P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu [...] marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie rozpoznania zażalenia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] ([...]) zł. M. P. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 28 listopada 2025 r. nr SKO.Ke.481/2969/2025 w sprawie zarzutu zgłoszonego w postepowaniu egzekucyjnym. Z treści skargi wynika, że skarżący zarzuca również rażącą przewlekłość postępowania organom obu instancji i naruszenie art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2025.1691); dalej: "k.p.a.", potwierdzoną brakiem merytorycznego rozpoznania ponaglenia w postanowieniu Kolegium z dnia 26 listopada 2025 r. SKO.Ke.507/3534/2025. Według skarżącego długotrwałe procedowanie w sprawie o nieskomplikowanym stanie faktycznym, uporczywe naruszanie terminów procesowych, ignorowanie wniosków dowodowych i zaniechanie doręczenia decyzji na prawidłowy adres doprowadziły do paraliżu decyzyjnego, naruszenia prawa do obrony i rzetelnego procesu oraz do generowania realnych strat finansowych w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący wniósł o przyznanie od organu sumy pieniężnej w wysokości 9.000 zł - na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." - tytułem rekompensaty za rażąca przewlekłość postępowania oraz uporczywe naruszanie ustawowych terminów udzielania odpowiedzi na pisma. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143); dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe postępowanie organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8-9 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Z kolei, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 przyjęto, że: "Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.". W uzasadnieniu uchwały stwierdzono m.in., że: "skoro po wszczęciu postępowania sądowoadministracyjnego na skutek wniesionej skargi jest wiadome, że udzielenie ochrony jednostce nie jest prawnie możliwe wobec ustania stanu przewlekłości, to prowadzenie w tym przedmiocie postępowania przestaje mieć podstawy prawne ze względu na brak celu jego prowadzenia. Dyscyplinowanie administracji publicznej nakierowane na załatwienie sprawy administracyjnej w rozsądnym terminie nie może bowiem zostać oderwane od źródła w postaci trwającego postępowania administracyjnego oraz prowadzącego je organu, w stosunku do którego środki dyscyplinujące powinny zostać zastosowane.". NSA podkreślił, że: "przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie.". Biorąc pod uwagę wnioski wypływające z ww. uchwały (jak również z uchwały NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji), należy stwierdzić, że wobec wydania przez organ zaskarżonego do tutejszego sądu postanowienia z dnia 28 listopada 2025 r. nr SKO.Ke.481/2969/2025 (skarga zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Sz 41/26) w sprawie zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym, procedowanie skargi dotyczącej przewlekłości postępowania organu odwoławczy jest bezprzedmiotowe. Wskazywane przez skarżącego kwestie braku wymagalności obowiązku oraz inne zarzuty dotyczące zgodności z prawem prowadzonej egzekucji odnoszą się do postępowania zakończonego wymienionym postanowieniem z dnia 28 listopada 2025 r. w sprawie zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym. Skarga w przedmiocie przewlekłości została poprzedzona ponagleniem, które organ rozpoznał postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r. SKO.Ke.507/3534/2023, w którym stwierdził brak przewlekłości prowadzenia postępowania w sprawie zażalenia skarżącego na postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia 29 września 2025 r. nr WEA-I.3160.1.98.2025.IA(6). Okoliczność złożenia ponaglenia przez skarżącego nie ma jednak normatywnego znaczenia w sprawie, skoro okoliczność ta może być przez sąd oceniana dopiero po ustaleniu istnienia przedmiotu skargi. Jeżeli bowiem organ zakończy postępowanie administracyjne stosownym rozstrzygnięciem przed wniesieniem skargi, to w takim wypadku zarzucana w skardze przewlekłość tego postępowania przestaje realnie istnieć - ustaje jako okoliczność faktyczna i tym samym nie może stanowić przedmiotu skargi, jako zdarzenie przeszłe nieistniejące w dniu jej wniesienia. W konsekwencji okoliczność, czy ponaglenie zostało złożone w toku postępowania administracyjnego, czy po jego zakończeniu, a nawet, czy w ogóle zostało złożone, nie podlega już ocenie sądu, skoro sama skarga jest niedopuszczalna z powodu braku przedmiotu zaskarżenia (zob. ww. uchwała o sygn. akt II OPS 1/21). Mając na uwadze powyższe okoliczności, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.