I SAB/Sz 4/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Kazimierz Maczewski po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 13 stycznia 2014 r. o naliczenie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a: 1. przyznać J. C. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. J. C. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi na bezczynność Burmistrza Ł. w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 13 stycznia 2014 r. o naliczenie podatku od nieruchomości, w kwocie [...] złotych, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do wniosku dołączył potwierdzenie przekazu pocztowego z dnia 5 lutego 2014 r. od Z. U. S. – świadczenie (renta) za luty 2014 r. w kwocie [...] zł. Uzasadniając wniosek Skarżący wskazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Ponadto w stosunku do Skarżącego orzeczona została II grupa inwalidzka i jak sam oświadczył cierpi na chorobę psychiczną (niepoczytalność). Dodatkowo Skarżący oświadczył, że posiada status "Pokrzywdzonego" zgodnie z zaświadczeniem IPN, a ponadto w stosunku do niego toczy się postępowanie o ustalenie uprawnień osoby represjonowanej nr [...] Postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r. referendarz sądowy przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W postępowaniu o udzielenie prawa pomocy Skarżący wykazał, ze nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Pismem z dnia 28 marca 2014 r. Skarżący wniósł od postanowienia referendarza sądowego sprzeciw, w którym zażądał ustanowienia pełnomocnika do wniesienia skargi konstytucyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r.,poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza w przedmiocie prawa pomocy ma ten skutek, że postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw w niniejszej sprawie został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki przyznania przez sąd osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym zostały określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i potrzeby finansowe strony i jej rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy, świadczy o tym użyty we wskazanym przepisie zwrot: "...gdy osoba wykaże...". Znajduje to dodatkowe potwierdzenie w treści art. 252 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz, w przypadku wniosku osoby fizycznej, o stanie rodzinnym. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwia sądowi rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny Sądu, rozpoznającego wniosek, należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek należy wskazać na sytuację materialną Skarżącego oraz fakt, że jego jedyny stały dochód stanowi świadczenie rentowe w kwocie [...] z tytułu II grupy inwalidzkiej i nie ma możliwości uzyskiwania dodatkowych środków ze względu na stan zdrowia. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z oświadczeń złożonych przez Skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Zgodnie z treścią oświadczenia zawartego w sprzeciwie Skarżącego "Pokrzywdzony wnosząc sprzeciw żąda aby sąd ustanowił mu adwokata z urzędu jako pełnomocnika do wniesienia tu skargi konstytucyjnej". Na tej podstawie należy przyjąć, że Skarżący cofa wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie. Odnosząc się natomiast do wniosku Skarżącego o ustanowienie pełnomocnika do wniesienia skargi konstytucyjnej podniesionego w sprzeciwie wskazać należy, że zgodnie z art. 253 zdanie pierwsze p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Z treści przedstawionej wyżej regulacji wynika, że kompetencja Sądu ogranicza się jedynie - oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata - do zwrócenia się do okręgowej rady adwokackiej. Następnie to organ samorządu korporacyjnego wyznacza - w zgodzie z właściwymi dla niego regułami - określoną osobę do reprezentowania skarżącej, przy ewentualnym uwzględnieniu wskazania dokonanego przez stronę – w myśl powołanego wyżej art. 244 § 3 p.p.s.a. Pełnomocnik ustanowiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie jest wyznaczony do działania przed tym sądem oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sądowoadministracyjnej. Zakres czynności pełnomocnika ustanowionego na podstawie postanowienia sądu administracyjnego reguluje art. 39 p.p.s.a. Zgodnie z przepisem ww. artykułu pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do: 1) wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem; 2) udzielenia dalszego pełnomocnictwa na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 3) cofnięcia skargi w całości lub w części, jeżeli czynności te nie zostały wyłączone w danym pełnomocnictwie; 4) odbioru kosztów postępowania. Wskazując na powyższe wniosek Skarżącego o ustanowienie pełnomocnika do wniesienia skargi konstytucyjnej jest pozbawiony podstawy prawnej i nie może zostać uwzględniony. Z uwagi na powyższe, orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.