I SAB/Sz 45/23

WyrokWSA w Szczecinie2024-03-27

Skład orzekający: Jolanta Kwiecińska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego świadcząca usługi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, na rzecz mieszkańców gminy, jest zobowiązana do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, to w jakim zakresie?
Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego świadcząca usługi publiczne, takie jak dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, jest podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w zakresie wykonywania tych zadań publicznych. Jednakże, wnioski dotyczące spraw prywatnych, takich jak rozliczenia umowne czy indywidualne zaległości płatnicze, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Sąd oddalił skargę na bezczynność, uznając, że spółka prawidłowo reagowała na wnioski, a zarzuty dotyczące spraw prywatnych nie podlegały udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, dotyczącej m.in. granic odpowiedzialności za przyłącza wodociągowe i zapisów umownych. Spółka wyjaśniła, że jako podmiot prywatny nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej, a wnioskowane informacje dotyczą spraw prywatnych wynikających z umów. Skarżący kwestionował również działania spółki w zakresie rozliczeń i wstrzymania dostaw wody, a także wnosił o wyłączenie pracowników spółki. Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. [...] I SAB/Sz 45/23 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] marca 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na bezczynność [...] z siedzibą w N. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. M. J. (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżący"), złożył do tutejszego Sądu 6 listopada 2023 r. skargę na bezczynność [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N. (dalej: "Spółka") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący dołączył do skargi szereg pism, w tym skierowany do organu na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej: "u.d.i.p.") wniosek z 22 września 2022 r. o udostępnienie informacji dotyczącej "Granicy Stron, Co Wynika Zapewne z podpisanej na Tę Okoliczność Umowy i Warunków Wykonania Przyłącza Wod. do bud. Mieszkalnego zlokalizowanego w [...] 12 gmina N-d z Jednoczesnym Szczegółowym Wskazaniem *Miejsca Lokalizacji Tej Granicy i *Zapisów Wynikających z zawartej na tę okoliczność Umowy i War. wykonania tego – w/w przyłącza". We wniosku wskazał, że jest klientem Spółki posiadającym numer [...]. W odpowiedzi na powyższe Spółka w piśmie z dnia 4 października 2022 r. wyjaśniła, że jest Spółką świadczącą w imieniu Gminy N. na rzecz mieszkańców usługi w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Wskazała, że jako spółka prawa handlowego całkowicie prywatna nie podlega pod reżim u.d.i.p., a powołując się na wiążącą strony (Spółkę i Wnioskodawcę) umowę wskazała, że: a) po stronie przedsiębiorstwa leży obowiązek niezawodnego działania posiadanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych natomiast przedsiębiorstwo odpowiada za ciągłość usług tj. dba o to aby woda była dostarczana o odpowiedniej jakości i ciśnieniu oraz o to aby odbiór ścieków był niezakłócony, b) zgodnie z definicją ustawową urządzenia wodociągowe to: "ujęcia wód powierzchniowych i podziemnych, studnie publiczne, urządzenia służące do magazynowania i uzdatniania wód, sieci wodociągowe, urządzenia regulujące ciśnienie wody", natomiast urządzenia kanalizacyjne to: "sieci kanalizacyjne, wyloty urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi oraz urządzenia podczyszczające i oczyszczające ścieki oraz przepompownie ścieków", c) zgodnie z obowiązującą ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków odbiorca usług odpowiada za niezawodne działanie przyłączy będących w jego posiadaniu, utrzymanie w należytym stanie pomieszczenia przeznaczonego na wodomierz oraz dbanie aby wodomierz nie uległ uszkodzeniu np. w skutek panujących warunków atmosferycznych, natomiast przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne ma obowiązek na własny koszt zakupić i zainstalować wodomierz główny, e) podlicznik jest to wodomierz służący wyłącznie do rozliczenia i tak: podlicznik tzw. ogrodowy służy do rozliczenia wody bezpowrotnie zużytej a podlicznik lokalowy służy do rozliczenia lokalu we wspólnocie. Podlicznik bez względu na cel jego montażu montowany jest na koszt odbiorcy usług. Następnie, w odpowiedzi na kolejną wiadomość e-mailową Skarżącego z 10 października 2022 r. skierowaną do Spółki, w której wskazał on na obowiązki Spółki w zakresie stosowania u.d.i.p., Spółka w piśmie z 11 października 2022 r. udostępniła Skarżącemu informację publiczną dotyczącą granicy odpowiedzialności świadczonych przez nią usług do nieruchomości Skarżącego zlokalizowanych pod adresem ul. [...] w N. oraz w miejscowości [...] [...] i wskazała przy tym, że wniosek dotyczący [...] [...] nie został zarejestrowany. Spółka wskazała w ww. piśmie, co następuje: "-posiada Pan zawarte z naszym przedsiębiorstwem dwie odrębne umowy o świadczenie usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i/lub zbiorowego odprowadzania ścieków tj.: a) umowa z dnia 16 października 2003 r. o zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków z nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w N. (załącznik nr [...]), b) umowa z dnia 15 czerwca 2022 r. o zbiorowe zaopatrzenie w wodę nieruchomości znajdującej się w miejscowości [...] [...] (załącznik nr [...]), - zgodnie z obowiązującą ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków art. 5 ust. 2 mówi, że o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków nie stanowi inaczej, odbiorca usług odpowiada za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie>. Ad a) - umowa dotycząca nieruchomości przy ul. [...] w N., Przyłącze wodociągowe i kanalizacyjne jest Pana własnością. Zawarta umowa nie stanowi inaczej niż ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w art. 5 ust 2 czyli za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie odpowiada Pan jako odbiorca usług. Natomiast przedsiębiorstwo odpowiada za jakość dostarczonej wody pod odpowiednim ciśnieniem do zaworu za wodomierzem głównym. Ad b) - umowa dotycząca nieruchomości w miejscowości [...], Przyłącze wodociągowe jest gminne. Zawarta umowa stanowi odmiennie niż ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków w art. 5 ust 2 czyli za zapewnienie niezawodnego działania posiadanych instalacji i przyłączy wodociągowych lub instalacji i przyłączy kanalizacyjnych z urządzeniem pomiarowym włącznie odpowiada przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Oczywiście przedsiębiorstwo odpowiada również za jakość dostarczonej wody pod odpowiednim ciśnieniem do zaworu za wodomierzem głównym. Reasumując granica odpowiedzialności kształtuje się odmiennie w zależności od tego kto jest właścicielem przyłącza oraz warunków zawartej umowy". W nadesłanej do Sądu dokumentacji znajdują się nadto skierowane do Skarżącego: sporządzone przez Spółkę na podstawie art. 476 Kodeksu cywilnego wezwanie z 11 kwietnia 2023 r. do zapłaty należności oraz informacja Spółki z 11 kwietnia 2023 r. odnośnie do wstrzymania dostawy wody w związku z nieopłaceniem należności za wykonane usługi. Kolejne pisma Spółki i Skarżącego odnoszą się do ustaleń i wyjaśnień w zakresie objętym zawartą przez ww. strony umową o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków (m.in. odczytów wodomierza, stanu zaległości, procedury wstrzymania wody). Skarżący składał nadto w swoich pismach wnioski o wyłączenie pracowników w trybie k.p.a. W kolejnym piśmie z 14 października 2023 r. (k. 30), skierowanym do Spółki drogą mailową, na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 u.d.i.p. Skarżący wskazał, co następuje: "działając w Interesie Prawnym swej osoby tj., "byłego i obecnego klienta Nr [...], oraz wykonanych jednak przez [...] zmianach dotyczących [...], co nastąpiło bez uprzedniego uzgodnienia tej zmiany z moją osobą, proszę zatem, o udostępnienie informacji dotyczących: 1- Przyczyn i powodów zmian dotyczących danych osobowych nabywców/nabywcy, dokonanych przez [...] a w szczególności podstawy prawnej upoważniającej i umożliwiającej w/w [...] na dokonanie tych zmian, co nastąpiło bez uprzedniego uzgodnienia tej zmiany z mą osobą, tzn. w sprawie, w której mimo wielokrotnie podejmowanych wcześniej w tym celu czynności [...] N. odmawiał mi sukcesywnie, argumentując przy tym że [...]!!!??? 2. Niewykonania przez Prezesa [...] N., wnioskowanych do niego czynności, wynikających z @ zapisów z dn. *12.07.23r g. 10:14 i *06.10.23r, g. 00;55 (zał.: 27, 27), co Cytuję:: ‘[...].Działając zatem na podstawie zapisów wynikających z Art. 24. Ustawy Kpa Wnoszę o bezwzględne wyłączenie Pani [...] z wszelkiego jej udziału w czynnościach związanych i dotyczących Interesu Prawnego mej osoby, oraz Zwracam się zatem z uprzejmą Prośbą i Wnioskiem, o bezwzględne Wyłączenie z Tej/Tych Spraw Panią [...] [...]" a w szczególności *zezwolenia i zgody na czynności dalej jednak wykonywane w tej-mej sprawie przez tą w/w Panią [...]., wynikające bowiem z wielokrotnie sporządzanych przez nią pisemnych wezwań!? 3. Terminu wykonania przez Prezesa [...] wnioskowanych do niego czynności, wynikających z @ zapisów z dn. *12.07.23r g. 10:14 i *06.10.23r, g. 00;55 (zał.: 27,27), 4. Zdarzeń i okoliczności powodujących i skutkujących iż w/w Pani [...] zaleciła i podjęła czynności mające na celu wszczęcie procedury wstrzymania wody do zamieszkiwanej przeze mnie nieruchomości co potwierdzają informacje wynikające z pism z dnia *11.08. i **11.10.23 r. (zał.: 10,27)." W odpowiedzi na powyższe, Spółka poinformowała Skarżącego w piśmie z 16 listopada 2023 r., że "w ostatnim roku w naszym systemie nie nastąpiły żadne zmiany dotyczące danych Pana osoby. Z przykrością informujemy niezadowolenie Pana jako Odbiorcy naszych usług. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości prosimy o bezpośredni kontakt pod nr telefonu (...)". W skierowanej do Sądu skardze z 6 listopada 2023 r., Skarżący zawnioskował o wykonanie przez Spółkę skutecznych czynności mających w szczególności na celu udostępnienie wnioskowanych informacji, w tym informacji wyszczególnionych w pkt. 1-4 wniosku z dnia 14 października 2023 r. (zał. 27,27), wyraził swoje niezadowolenie z działania Spółki; zarzucił, że pomimo wielokrotnego kierowania do Spółki różnych pism i wniosków, "były i dalej są jednak zbywane przez ten podmiot gospodarczy lekceważący bowiem obowiązujące w tym zakresie w naszym kraju przepisy". W odpowiedzi na skargę Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Spółka wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą między innymi w zakresie świadczenia usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie gminy N.. Wskazała, że zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 5 u.d.i.p. jest zobowiązana do udzielenia informacji publicznej w zakresie w jakim dysponuje majątkiem publicznym. Przedstawiając chronologicznie ułożone akta sprawy wskazała na zawarte ze Skarżącym umowy na świadczenie usług, tj.: - w zakresie zbiorowego zaopatrzenie w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków nr [...] z dnia 16 października 2004 r. dotyczącą nieruchomości znajdującej się w miejscowości N. przy ulicy [...] (załącznik nr [...]) - w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę nr [...] dotyczącą nieruchomości znajdującej się w miejscowości Ż. [...] gmina N. (załącznik nr [...]). W ocenie Spółki, Skarżący w swoich wystąpieniach powoływał się na u.d.i.p., wnioskując przy tym o informacje dotyczące stanu prawnego i faktycznego wyłącznie swoich nieruchomości. Odwołała się Spółka do przywołanych wyżej pism/e-maili skarżącego z 22 września 2022 r., 10 października 2022 r. oraz udzielonych odpowiedzi – pisma Spółki z 5 października 2022 r. i 11 października 2022 r. (dołączone do odpowiedzi na skargę). Spółka podniosła, że kierowane do niej pisma oraz wnioski Skarżącego są wysoce niezrozumiałe co do treści oraz intencji. Pracownicy Spółki podejmowali próby odpowiedzi na pisma oraz wnioski, które nigdy nie zadowalały Skarżącego. Swoją niechęć do przyjęcia stanowiska Spółki Skarżący wyrażał w próbach wyłączenia, na podstawie art. 24 k.p.a., pracowników odpowiadających na Jego wnioski czy pisma. Wyjaśniła dalej Spółka, że pracownicy Działu Sprzedaży, z racji wykonywania swoich obowiązków służbowych, zobowiązani są do sporządzenia pisma "wezwanie do zapłaty" gdy odbiorca usług zalega z płatnościami za "wyświadczone" usługi, a w sytuacji gdy zostaną spełnione przesłanki z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2023 r. poz. 537), wszcząć procedurę odcięcia dostaw wody lub zamknięcia przyłącza kanalizacyjnego. Spółka podniosła, że Skarżący powołując się na art. 24 k.p.a. wnosił o bezwzględne wyłączenie pracownika, ówczesnego Kierownika Działu Sprzedaży, [...] odpowiedzialną za monitorowanie płatności za "wyświadczone" usługi, wnioskując przy tym aby to pracownik płacił za niego faktury. Spółka podniosła, że podstawą lub jedyną przesłanką uzasadniającą złożenie wniosku o wyłączenia pracownika organu od rozpatrywania sprawy nie może być wyłącznie nieakceptowanie treści jego wystąpienia. Wskazała dalej, że w związku z tym, iż Skarżący zalegał z płatnościami, za "wyświadczone" na jego rzecz usługi, był wzywany do uregulowania zaległości. W pierwszej kolejności pismem: "wezwanie do zapłaty" a w kolejnym kroku pismem: "procedura wstrzymania dostaw wody", podpisanymi przez uprawnioną do tego osobę. Spółka wskazała na wydruk z programu wezwania do zapłaty nr [...], wydruk z programu procedury wstrzymania dostaw wody nr [...], kopię uchwały nr [...] z 10 maja 2020 r. – pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki. Dalej wskazała w odpowiedzi na skargę na skierowane do niej przez Skarżącego w dniu 26 czerwca 2023 r. drogą e-mailową pismo, w którym podniósł zarzut błędnego rozliczenia zużycia wody na jego nieruchomości, wskazując na nieprawidłowe działanie wodomierza. Spółka stwierdziła, że jej pracownik sprawdził poprawność rozliczenia oraz przeprowadził ze skarżącym rozmowę telefoniczną pod kątem potwierdzenia stanów wodomierzy (kopia odpowiedzi na maila z 10 lipca 2023 r. ). Z kolei Skarżący w mailu z 12 lipca 2023 r. ponownie wskazywał na rażące nieprawidłowości tak w rozliczeniu jak i działaniu wodomierzy oraz kolejny raz wnosił o wyłączenie ze wszystkich spraw Kierownika Działu Sprzedaży odpowiedzialnego za kompleksowe rozliczanie odbiorców usług w zakresie świadczonych usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Również w odpowiedzi na to pismo pracownik Spółki poinformował Skarżącego, że stanowisko w sprawie nie uległo zmianie oraz, że na koncie rozrachunkowym istnieje zaległość, którą należy uregulować. Spółka wyjaśniła dalej w odpowiedzi na skargę, że "z uwagi na konfliktowy charakter odbiorcy usług", pismo zostało wysłane wyłącznie z podpisem pracownika podległego Kierownikowi Działu Sprzedaży. Kopię ww. pisma z 25 lipca 2023 r. dołączyła również do odpowiedzi na skargę jako załącznik nr 14. W związku z tym, że Skarżący nie uregulował zaległości za "wyświadczone" usługi pracownicy Spółki ponowili pisma "wezwanie do zapłaty" oraz "procedurę wstrzymania dostaw wody" w dniu 11 sierpnia 2023 r. Następnie, 16 października 2023 r. wpłynęło do Spółki kolejne pismo, przedstawione wyżej, potraktowane przez Spółkę jako kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Kolejny raz, w jej ocenie niezrozumiałe i budzący wątpliwości co do intencji wnioskodawcy. Spółka dołączyła do odpowiedzi na skargę kopię wniosku z 16 października 2023 r. (załącznik nr 17) oraz wyjaśniła, że w odpowiedzi na powyższe jej pracownik wyjaśnił Skarżącemu w kolejnym piśmie, iż żadne zmiany w danych osobowych wnioskującego nie miały miejsca. W ocenie Spółki, składane przez Skarżącego wnioski mają głównie na celu uchylanie się od płatności za "wyświadczone" usługi oraz uniknięcie odcięcia dostaw wody do zamieszkiwanej przez Skarżącego nieruchomości. Wszystkie działania podjęte przez pracowników Spółki są podejmowane w sposób prawidłowy i niebudzący wątpliwości. Spółka podniosła dalej w odpowiedzi na skargę, że prowadzenie korespondencji z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym za pomocą "wniosku o udostępnienie informacji publicznej" na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, mające na celu uzyskanie informacji o wiążącej strony umowie czy sposobie rozliczenia, jest nadużyciem prawa do informacji publicznej ponieważ, wystąpienia skarżącego zawsze miały na celu uzyskanie informacji o sprawie prywatnej. Dalej Spółka przywołała w odpowiedzi na skargę pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego w wyroku z 20 września 2018 r., I OSK 1359/18, w którym stwierdził, że "pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą, nie mają waloru informacji publicznej. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie u.d.i.p. Podobnie nie można przy pomocy u.d.i.p. starać się o uzyskanie informacji w swojej własnej sprawie. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Z żądania udostępnienia informacji publicznej musi wynikać interes obiektywny a nie subiektywny". Wyjaśniono nadto w odpowiedzi na skargę, że od 1 listopada 2023 r. pracownik Spółki - [...], po zdanym egzaminie radcowskim i wpisaniu na listę radców prawnych, została zatrudniona na umowę o pracę na stanowisku radcy prawnego. W uzupełnieniu skargi, po otrzymaniu odpisu odpowiedzi na skargę, Skarżący po raz kolejny wyraził w piśmie z 31 stycznia 2024 r. swoje niezadowolenie z czynności podjętych w sprawie przez [...], wskazując na niezałatwienie wniosków o jej wyłączenie. Dodatkowo stwierdził Skarżący, że wybiórczo przekazane przez Spółkę dokumenty i informacje nie stanowią pełnego zobrazowania zdarzeń i okoliczności, jakie faktycznie zaistniały w tej sprawie. Wyjaśnił, że w związku z powyższym przekazuje w załączeniu dodatkowe dokumenty (zał. 27, 27, 27, 27, 27, 27, 27a, 27, 27, 27a, 27b, 27, 27b, 27b, 27b, 27b, 27), które w sposób obiektywny obrazują zdarzenia i okoliczności jakie faktycznie wystąpiły w tej/tych sprawach i umożliwiając podjęcie stosownej decyzji. Skarżący dołączył do pisma 18 załączników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 j.t. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 i ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Oceniając na wstępie dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca w sprawie zastosowanie ustawa o dostępie do informacji publicznej, która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do tej informacji, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b P.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie K.p.a. Stosownie zaś do art. 16 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p. do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio. Wskazać też należy, że Skarżący składał skutecznie drogą mailową wnioski o udostępnienie informacji publicznej (z dnia 22 września 2022 r., 10 października 2022 r., .14 października 2023 r.). Na gruncie przepisów u.d.i.p. brak jest jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku o udzielenie informacji publicznej, poza utrwaleniem go w formie pisemnej. Przy czym za wniosek pisemny uznaje się również zapytanie przesłane pocztą elektroniczną. Wniosek nie stanowi również podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., gdyż do udostępniania informacji publicznej, co następuje w drodze czynności materialno-technicznej, nie stosuje się przepisów k.p.a. Ograniczenie zastosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oznacza, że postępowanie o udostępnienie informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym. Kodeks postępowania administracyjnego ma natomiast zastosowanie w przypadku, w którym organ lub podmiot niebędący organem władzy publicznej zmierza do wydania decyzji. Wówczas jego przepisy znajdą zastosowanie także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Treść art. 16 ust. 2 u.d.i.p., z którego wynika, że do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania stosuje się przepisy k.p.a., należy odczytywać przyjmując, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Zatem jedynie w przypadku wydawania decyzji odmownej organ jest związany przepisami k.p.a., co wynika z art. 16 ust. 1 i art. 13 ustawy z 6 września 2001 r. - por. wyroki NSA z: 4 lutego 2016 r., I OSK 873/15; 26 maja 2017 r., I OSK 2534/16; 27 września 2017 r., I OSK 7/17; 12 października 2017 r., I OSK 430/17; 18 stycznia 2018 r., I OSK 758/16; 22 czerwca 2018 r., I OSK 2957/17; 23 września 2022 r., III OSK 2024/21; 29 marca 2023 r., III OSK 7594/21. Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne lub dysponujące majątkiem publicznym. Skonkretyzowanie prawa do informacji ma miejsce w u.d.i.p. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa określa również podmioty obowiązane do udostępnienia informacji publicznej wskazując, że należą do nich władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Poza sporem w sprawie jest to, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5) u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności m.in. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Jak wynika z odpisu KRS [...] spółki z o.o. z siedzibą w N., jest ona podmiotem świadczącym usługi w zakresie poboru, uzdatniania i dostarczania wody, odprowadzania i oczyszczania ścieków (KRS Spółki k. 6 i n.), zatem wykonuje zadania publiczne, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2022 r. poz. 40 ze zm.). Zatem jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Za uznaniem Spółki za podmiot wykonujący zadania publiczne przemawia charakter prowadzonej przez nią działalności. Wskazać w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 u.d.i.p. zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty nie będące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10 dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem cbois.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Z kolei pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6. I tak, stosownie do treści tego przepisu prawa, udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach tego podmiotu (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c). W przedmiotowej sprawie wniosek Skarżącego z 22 września 2022 r. o udzielenie informacji publicznej odnośnie do przedmiotu i zakresu działalności Spółki, został przez Spółkę przyjęty i wnioskowana informacja została udzielona Skarżącemu 4 października 2022r., na kolejny wniosek z 10 października 2022 r. Spółka odpowiedziała 11 października 2022 r., a na wniosek z 14 października 2023 r. w dniu 16 listopada 2023 r. Wskazać należy, że informacją o sprawie publicznej jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.), a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513). Ustawa o dostępie do informacji publicznej precyzyjnie określa obowiązki podmiotu zobowiązanego, do którego został złożony wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w tym formy załatwienia (zakończenia) sprawy. Podmiot, do którego złożono wniosek o udostępnienie informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), winien alternatywnie: - udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.), - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), - umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Stosownie do art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję wydaje się wówczas, gdy organ odmawia udostępnienia informacji publicznej lub umarza postępowanie w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.. Może być ona więc wydana wtedy, gdy w ogóle przedmiotowa ustawa ma zastosowanie. Jeśli natomiast żądana informacja nie jest informacją publiczną, to nie ma podstaw do wydawania decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Należy wnioskodawcę poinformować pismem, że sprawa nie dotyczy informacji publicznej (por. wyroki NSA z: 17 grudnia 2003 r., II SA/Gd 1153/03; 25 marca 2001, II SA 4059/02; 19 grudnia 2002 r., II SA 3301/02; 20 maja 2016 r., I OSK 3238/14). Podkreślić należy, że ustawa o dostępie do informacji publicznej ma zapewniać transparentność działań władzy publicznej, umożliwiać społeczną jej kontrolę, budować społeczeństwo obywatelskie i rozwijać demokrację uczestniczącą, w której obywatele mają wpływ na podejmowanie dotyczących ich decyzji. Dlatego żądana informacja, aby uzyskała walor informacji publicznej musi dotyczyć zgodnie z art. 1 ust. 1 "sprawy publicznej". Przedmiotem takiej informacji jest problem lub kwestie, które mają znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli lub też są ważne z punktu widzenia poprawności funkcjonowania organów państwa (zob. np. wyrok NSA z 11 marca 2015 r., I OSK 918/14). Sąd uznał w sprawie, że Spółka będąca podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej prawidłowo reagowała na kierowane do niej wnioski Skarżącego w tym przedmiocie. W tym miejscu, odnosząc się do kierowanych przez Skarżącego do Spółki wniosków o wyłączenie pracowników na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w świetle zaprezentowanych wyżej uwag odnośnie do braku stosowania przepisów k.p.a. do udostępniania informacji publicznej, wyjaśnić należy, że Spółka nie była ani uprawniona, ani zobowiązania do ich rozpoznania. Zarzut skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Odnosząc się z kolei do kierowanych przez Skarżącego licznych pism związanych ze stwierdzoną przez Spółkę zaległością pieniężną za świadczone usługi na rzecz Skarżącego, procedurą wstrzymania dostaw wody, czy dokonywanymi odczytami z liczników, zwrócenia uwagi wymaga, że każdorazowo organ wyjaśniał Skarżącemu wątpliwości, jeśli zostały one Spółce czytelnie i jednoznacznie zakomunikowane. Zwrócenia przy tym uwagi wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle wykładni art. 61 ust. 1 Konstytucji i art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wypracowano stanowisko ułatwiające kwalifikowanie określonej informacji jako publicznej, m.in. przyjęto, że nie ma znamion informacji publicznej informacja dotykająca bezpośrednio sfery ad personam (por. wyroki NSA z: 14 września 2010 r., I OSK 1035/10; 6 grudnia 2019 r., I OSK 3429/18; z 27 września 2019 r., I OSK 2710/17; 18 września 2018 r., I OSK 2434/16; 11 maja 2018 r., I OSK 1586/16; 19 grudnia 2017 r., I OSK 1380/17) i wiążąca się z ujawnieniem prywatnych danych określonej osoby. Przyjęto również, że przymiot informacji publicznej bez wątpienia posiadają dokumenty urzędowe organu (będące dowodem tego, co w nich urzędowo stwierdzono, zatwierdzono lub podano), wytworzone w ramach realizacji powierzonych mu zadań, a więc dokumenty powstałe w związku z prowadzeniem konkretnych spraw. Natomiast przymiotu informacji publicznej nie mają dokumenty prywatne, które podmiot kieruje do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z 11 maja 2011 r., I OSK 189/11). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się także, że nie jest informacją publiczną wniosek w sprawie indywidualnej, stanowiący dokument prywatny (zob. wyroki NSA z: 27 września 2002 r., II SAB 180/02; 9 grudnia 2010 r., I OSK 1797/10; postanowienie NSA z 29 listopada 2011 r., I OSK 2154/11), jak i inne pisma procesowe stron (zob. wyrok NSA z 22 marca 2012 r., I OSK 2487/11). Jak wskazano w wyroku NSA z 24 marca 2023 r., III OSK 7440/21 i w orzeczeniach tam przytoczonych, dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej jako informacji o działalności organów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i informacji o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę, który jest podmiotem publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, również w powiązaniu z kategorią "sprawy własnej", ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej. Cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania udostępnienia informacji publicznej, mają charakter subiektywny i mogą mieć znaczenie przy ocenie sposobu czynienia użytku przez wnioskodawcę z przysługującego mu publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej. Sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego wiąże się z problematyką "używania" tego prawa, w tym również jego nadużywania. Zatem ewentualne zjawisko nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej może być brane pod uwagę nie na etapie dokonywania wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p., czyli na etapie odkodowywania normy prawnej wraz z jej percepcją dla ustalenia przedmiotowych granic prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, lecz na etapie późniejszym, tj. po stwierdzeniu, że wnioskowana informacja odpowiada ustawowemu pojęciu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, a zatem na etapie oceny prawidłowości korzystania z publicznego prawa dostępu do takiej informacji. Dopiero sposób czynienia użytku z publicznego prawa podmiotowego dostępu do informacji publicznej, a tym samym i interesu stanowiącego podstawę tego prawa może być analizowany z perspektywy ewentualnego zjawiska nadużywania tego prawa. Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej, wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Odmowa ochrony nie następuje jednak poprzez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować poprzez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, całokształt zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd oddalił ją na podstawie art. 151 P.p.s.a. Orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w uzasadnieniu dostępne są na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło