I SAB/Sz 51/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2024 r. w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: odrzucić skargę G. K. (dalej: "Skarżąc") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę z 27 lutego 2024 r. na bezczynność Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarga została nadana 27 lutego 2024 r. z Zakładu Karnego w C. . Z uzasadnienia skargi wynika, że Skarżący nie zgadza się m.in. z decyzją Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z 9 lutego 2024 r., nr [...] (doręczona Skarżącemu 15 lutego 2024 r.) utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Zakładu Karnego w C. z 8 maja 2023 r. (doręczona Skarżącemu 12 maja 2023 r.) w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, o którą Skarżący wnioskował pismem z 27 marca 2023 r. W odpowiedzi na skargę organ zobowiązany wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w wyniku ponownego rozpoznania sprawy. Sprawa stanowiła już przedmiot analizy przeprowadzonej przez WSA w Szczecinie, zakończonej wydaniem postanowienia z 24 stycznia 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 554/23 o odrzuceniu skargi. Wskazano wówczas na błędy formalne poczynione przez organ zobowiązany. Organ zobowiązany podkreślił, że po przeprowadzeniu powtórnej analizy z uwzględnieniem stanowiska sądu administracyjnego, rozstrzygnął o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Natomiast, jako argument decydujący o braku zasadności skargi na bezczynność, organ zobowiązany wskazał niedopuszczalność wnoszenia skargi na bezczynność po zakończeniu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy, że właściwość sądów administracyjnych w sprawach wniosków o udostępnienie informacji publicznej wynika z przepisu art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 t.j.: dalej: "u.d.i.p.") stanowiącego, że do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), z tym że: 1) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi; 2) skargę rozpatruje się w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt wraz z odpowiedzią na skargę. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j.; dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8-9 P.p.s.a.). W myśl art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie organ wydał ostateczną decyzję z 9 lutego 2024 r., którą utrzymał w mocy decyzję organ I instancji z 8 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej w postaci: "ile w roku 2022/2023 tutejsza Służba Więzienna /dot. Zakładu Karnego w C. / wydała na paliwo do samochodów (...) udostępnienie mi faktur za ten okres", "ile w roku 2022/2023 tutejszy Dyrektor /dotyczy Dyrektora Zakładu Karnego w C. / darował kar dyscyplinarnych osadzonym i czego one dotyczyły" oraz "samochodów służbowych (...) ich wyposażenia". Decyzja organu zobowiązanego została Skarżącemu doręczona (zgodnie z ZPO) w dniu 15 lutego 2024 r., a więc przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, co z kolei nastąpiło 27 lutego 2024 r. (zgodnie z pieczęcią nadawczą na kopercie). Tym samym decyzja organu zobowiązanego jest ostateczna, a ponadto została zaskarżona przez Skarżącego do sądu administracyjnego. Skarga na tę decyzję będzie rozpoznawana przez sąd w odrębnym postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt I SA/Sz 236/24. Sąd zwraca uwagę, że w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. w sprawie II OPS 5/19 stwierdzono, że: "Wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W powyższej uchwale NSA podkreślił, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, nie zaś historyczny. Zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej, tj. stanu bezczynności. Zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, rozważania NSA poczynione w uchwale II OPS 5/19 znajdują odpowiednie zastosowanie również w niniejszej sprawie, albowiem wydanie przez organ decyzji z 9 lutego 2024 r. zakończyło postępowanie zainicjowane przez Skarżącego wnioskiem z 27 marca 2023 r. W rozpoznawanej sprawie przesądzające znaczenie ma okoliczność, że organ zobowiązany wydał i doręczył Skarżącemu decyzję w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej przed złożeniem skargi na bezczynność. Decyzja ta stanowi przedmiot kontroli sądu w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 236/24., w zakresie jej zgodności z prawem. Skarga na bezczynność jest zatem niedopuszczalna z powodu wydania decyzji przez organ, która to decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego przed wniesieniem skargi na bezczynność organu, bez względu na jej treść, a więc, czy odpowiada oczekiwaniom zainteresowanej strony, czy też nie. Nie można bowiem łączyć kwestii badania zgodności z prawem decyzji z oceną stanu bezczynności. Wobec powyższego skarga podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 P.p.s.a., o czym sąd orzekł w sentencji postanowienia.