I SAB/Sz 6/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Burmistrza z dnia 5 kwietnia 2010 r. w przedmiocie nie nadania biegu odwołaniu z dnia 10 lutego 2010 r. postanawia: odrzucić skargę Pismem z dnia 5 kwietnia 2010 r., J. C. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza Łobza w przedmiocie nie nadania biegu odwołaniu z dnia 10 lutego 2010 r. od decyzji Burmistrza z dnia [...] o nr [...]. Pismem z dnia 25 maja 2010 r. Sąd wezwał Skarżącego do wykazania, czy przed wniesieniem skargi do Sądu wystąpił on do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w trybie art. 141 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm. ) z ponagleniem na nie załatwienie przez Burmistrza w terminie sprawy nadania dalszego biegu odwołaniu z dnia 10 lutego 2010 r. W piśmie z dnia 31 maja 2010 r. J. C. nie udzielił odpowiedzi na postawione pytanie, ale wniósł o zażądanie akt postępowania w sprawie [...] od Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Natomiast Burmistrz w piśmie z dnia 2 czerwca 2010 r. wyjaśnił, iż akta administracyjne skarżącego zostały w dniu 17 lutego 2010 r. przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wyjaśnił również, że nie posiada informacji o wniesieniu przez J. C. ponaglenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 24 czerwca 2010r. przekazało uwierzytelnione kopie akt postępowania w sprawie [...] i poinformowało, że J. C. nie wniósł ponaglenia w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zakres przedmiotowy skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy. Tak więc zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub Ordynacji podatkowej bądź przepisami innego aktu szczególnego terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale pomimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Dotyczy to zarówno sytuacji, gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i przypadku gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji. Z kolei z treści art. 52 § 1 ustawy wynika, że skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ustawy). W przypadku skargi na bezczynność organu przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) przewidują środek wymuszający, określany jako ponaglenie, który przysługuje do organu podatkowego wyższego stopnia (art. 141 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej). Ponaglenie na nie załatwienie sprawy jest specyficznym środkiem ochrony praw strony w postępowaniu podatkowym, albowiem przysługuje na bezczynność organu administracyjnego, która w tym przypadku będzie przybierała formę milczenia. Pomimo pewnych wątpliwości, w piśmiennictwie przyjmuje się, że ponaglenie należy traktować jako środek zaskarżenia (por.: J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, UNIMEX Wrocław 2003 r., s. 522). Jego konsekwencją jest bowiem konieczność zajęcia przez organ wyższej instancji stanowiska w sprawie bezczynności. W razie uznania ponaglenia za uzasadnione, organ podatkowy wyznacza dodatkowy termin do załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych nie załatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej). W przypadku zaś, gdy organ uznaje ponaglenie za nieuzasadnione, wówczas winien w formie postanowienia rozstrzygnąć o jego nieuwzględnieniu. Wydanie takiego postanowienia będzie uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (zob. R. Hauser (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. LexisNexis, Warszawa 2004, s. 452). Podobne stanowisko w powyższej kwestii zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 14 lutego 2006 r. (sygn. akt I FSK 588/05, LEX nr 193106), zgodnie z którym skuteczne wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozpatrzenia ponaglenia złożonego w trybie art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej, a ponaglenie to winno być załatwione niezwłocznie (art. 139 § 2 Ordynacji podatkowej), nie później jednak niż w terminie 30 dni od daty jego wniesienia. Ponieważ z akt rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby skarżący wyczerpał tryb przewidziany w powyższych przepisach, stąd jego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy. Uregulowany w art. 141 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej środek prawny w postaci ponaglenia organów administracji publicznej przez organ wyższego stopnia jest bowiem instrumentem koniecznym do zwalczania bezczynności organu, z którego strona musi skorzystać. Dopiero nieskuteczność takiego ponaglenia daje stronie prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, który pozostaje w bezczynności. Przedmiotem kontroli sądowej nie jest wówczas określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak – brak, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działalnie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Wniesienie skargi na tzw. milczenie władzy jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu mimo istnienia w tym względzie obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania danego aktu. W tym stanie sprawy stwierdzić należało, iż skarżący uchybił wymogowi określonemu w art. 52 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), co czyni jego skargę przedwczesną, a tym samym niedopuszczalną w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 powołanej ustawy. Dlatego też postanowiono orzec jak w sentencji postanowienia.