I SAB/Sz 71/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-08-28
Skład orzekający: Wiesława Achrymowicz, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej w postaci protokołów z kontroli drogi, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Starosta dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ wniosek skarżącego nie został załatwiony w ustawowym terminie 14 dni, a informacja została udostępniona dopiero po wniesieniu skargi do sądu. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z przekazywania wniosku między jednostkami organizacyjnymi powiatu i nieuzasadnionego oczekiwania na sprecyzowanie wniosku. W związku z tym, że informacja została udostępniona po wniesieniu skargi, postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku zostało umorzone.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie protokołów z dwóch ostatnich kontroli drogi do Starosty. Starostwo przekazało wniosek do Zarządu Dróg Powiatowych (ZDP), który wezwał skarżącego do doprecyzowania wniosku i poinformował, że droga jest drogą gminną. Skarżący odmówił doprecyzowania, wskazując, że wniosek skierował do Starostwa. Po upływie terminu na udzielenie odpowiedzi, skarżący złożył skargę na bezczynność Starosty. Dopiero po wniesieniu skargi, Starosta udzielił odpowiedzi, informując, że nie prowadzono żadnych czynności kontrolnych na wskazanej drodze. Skarżący potwierdził otrzymanie tej informacji i ograniczył żądanie skargi.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdzono, że Starosta dopuścił się bezczynności, ale bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. II. Umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. III. Zasądzono od Starosty na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 28 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty w przedmiocie w sprawie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza, że Starosta dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postepowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku J. M. z dnia 2 stycznia 2024r.; III. zasądza od Starosty na rzecz skarżącego J. M. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J. M. (zwany dalej: "stroną", "skarżącym") w dniu 2 stycznia 2024 r. złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej, na adres: [...] - wniosek o przesłanie zwrotne mailem protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi [...]
Sekretariat Starostwa na podstawie treści maila, przekazał dnia 8 stycznia 2024 r. wniosek do Zarządu Dróg Powiatowych w K. P., zw. dalej: "ZDP" - jednostki organizacyjnej powiatu odpowiedzialnej za zarządzenie drogami powiatowymi. W tym samym dniu, ZDP zwrócił się za pośrednictwem poczty elektronicznej do strony z prośbą o doprecyzowanie, jakich protokołów kontroli dotyczy zapytanie oraz poinformował wnioskodawcę o tym, że wskazana droga jest drogą gminną, za zarządzanie którą odpowiada Gmina Miasto M..
9 stycznia 2024 r. strona odpowiedziała, że nie znajduje uzasadnienia dla korespondencji ze strony ZDP, ponieważ zapytanie skierowała do Starostwa Powiatowego w K. P..
Dnia 22 lutego 2024 r. do organu wpłynęła skarga J. M. na bezczynność Powiatu K., celem przekazania jej do WSA w Szczecinie.
Skarżący wskazał, że wskutek bezczynności organu zarzuca naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,
2. art. 10 ust. 1 w powiązaniu z art. 12 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczny ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.
Stawiając powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
1. zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z dnia 2 stycznia 2024 r. dotyczącego przesłania pocztą elektroniczną protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi [...]
2. zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli [...] stycznia 2024 r. W terminie wynikającym z przepisów zawartych art. 13 ust. 1 u.d.i.p., jak i do dnia sporządzenia skargi Starosta nie udostępnił mu informacji, o którą wnioskował.
Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę to, że we wniosku wskazał sposób przekazania informacji (poczta elektroniczna) i do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał tą drogą wnioskowanych materiałów, jak również organ zobowiązany nie poinformował o zastosowaniu innych przepisów u.d.i.p., to bezczynność Starosty jest bezsporna. Starosta powiatu jest organem z mocy prawa zobowiązanym do zarządzania organizacją ruchu na drogach powiatowych i gminnych. W ramach tych obowiązków starosta powinien również przeprowadzać kontrole organizacji ruchu na tych drogach. Wyniki kontroli stanowią informację publiczną i podlegają udostępnieniu w systemie BIP lub na wniosek w sposób i w formie wskazanej przez wnioskodawcę.
Skarżący wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że dokumenty związane z organizacją ruchu stanowią informacją publiczną (tak m.in. WSA Poznań II SAB/Po 157/22, WSA w Krakowie II SAB/Kr 38/22, WSA w Białymstoku 11 SAB/Bk 42/22).
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o:
1) oddalenie skargi w całości z uwagi na jej bezzasadność, gdyż organ podjął próbę komunikacji z wnioskodawcą, a zatem nie pozostawał w bezczynności, ewentualnie, na wypadek gdyby Sąd uznał, że organ powinien odpowiedzieć na nieprecyzyjny wniosek
2) umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość w związku z udostępnieniem informacji żądanej przez skarżącego w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;
3) obciążenie skarżącego kosztami postępowania.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Starosta wskazał, że skarga nadal nie wyjaśnia, jakie kontrole ma na myśli wnioskodawca, jednakże mając na uwadze, że organ faktycznie nie poinformował skarżącego o przekazaniu sprawy według właściwości do ZDP, a jednostka nie odpowiedziała jednoznacznie na wniosek, organ w trybie autokorekty, na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przygotował odpowiedź, która wysłana została dnia [...] marca 2024 r. listem poleconym na adres zamieszkania wnioskodawcy. Organ poinformował skarżącego, że nie jest możliwe przesłanie żądanych protokołów, ponieważ nie były prowadzone żadne czynności kontrolne w zakresie zarządzania ruchem na drodze [...], choć nie miał pewności, czy takiego rodzaju kontroli dotyczyło zapytanie. Przesyłka nie została odebrana przez skarżącego, w związku z czym wróciła do nadawcy.
Jak wskazał organ, pismem z dnia 7 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie doręczył Staroście odpis wniosku J. M. o wymierzenie grzywny i wezwał do nadesłania odpowiedzi na wniosek, celem doręczenia wnioskodawcy. Odpowiedź w tej sprawie wraz z dokumentacją została przesłana do Sądu pismem z dnia 10 maja 2024 r.
Zdaniem organu z powyższego wynika, że na żadnym etapie postępowania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie pozostawał on w bezczynności, gdyż próbował ustalić, za pośrednictwem swojej jednostki organizacyjnej szczegółowy zakres wnioskowanej informacji. Nawet gdyby przyjąć, że organ powinien był poinformować wnioskodawcę o przekazaniu pisma według właściwości, to próba realizacji wniosku przez jednostkę, której sprawę przekazano nie może być bez takiej informacji uznana za bezczynność. Jako że zarządzanie drogą gminną nie należy do kompetencji Powiatu, konieczne było uzyskanie bardziej precyzyjnych informacji w zakresie żądania.
Mając jednakże świadomość niepoinformowania wnioskodawcy o przekazaniu sprawy do swojej jednostki organizacyjnej, po otrzymaniu skargi na bezczynności, celem jej przekazania do Sądu, organ postanowił zastosować art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i poinformować wnioskodawcę, że nie jest w posiadaniu żadnych protokołów kontroli, gdyż nie prowadził czynności kontrolnych na drodze [...] Z powyższego zdaniem organu wynika, że na żadnym etapie nie pozostawał w bezczynności, gdyż początkowo chciał jak najbardziej precyzyjnie określić zakres żądania, aby udzielić pełnej i konkretnej informacji. Skarżący nie był jednak zainteresowany uzyskaniem szybkiej i nie budzącej żadnych wątpliwości informacji. Dlatego też korespondencja nie była kontynuowana. Niemniej, gdyby uznać, że to pracownik starostwa powiatowego, a nie jednostki organizacyjnej powiatu powinien komunikować się z wnioskodawcą, z uwagi na to, że wnioskodawca nie otrzymał formalnego zawiadomienia o przekazaniu sprawy jednostce właściwej (zdaniem adresata żądania), to dalsze działanie organu i udzielenie odpowiedzi w trybie autokorekty w oparciu o przypuszczenia, co do zakresu żądania, również przesądza o braku bezczynności i uzasadnia wniosek o umorzenie postępowania.
Pismem z dnia 4 czerwca 2024 r. skarżący po otrzymaniu odpowiedzi organu, przedstawił swoje stanowisko wskazując, że
1. Odpowiedź została sporządzona i przesłana do sądu w sposób niezgodny z przepisami - skoro skarga została wniesiona drogą elektroniczną, to i odpowiedź winna być sporządzona w tej samej formie i przekazana tą samą drogą, czyli poprzez epuap. Zgodnie z orzecznictwem NSA taka forma pisma nie czyni zadość obowiązkom wynikającym z rozporządzenia Prezydenta RP. W związku z tym, sąd winien wezwać organ do przesłania odpowiedzi na skargę w sposób zgodny z przepisami pod rygorem nałożenia grzywny lub rozpoznać sprawę pomijając treść tego pisma.
2. Zakładając, że sąd w końcu skutecznie zmusi organ do przesłania tej odpowiedzi w sposób i formie zgodnej z przepisami dla skrócenia czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy, skarżący przedstawił także argumentację merytoryczną.
3. Wniosek dotyczący protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi [...] skarżący przesłał do Starosty, czyli do organu zarządzającego ruchem na drogach powiatowych i gminnych - zgodnie z ustawą Prawo o Ruchu Drogowym (art. 10 ust. 5)
4. W Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem w § 12 ust. określony jest obowiązek zarządzającego ruchem odnośnie do częstotliwości oraz zakresu kontroli każdej drogi, na której dany organ zarządza ruchem. Organ ten powinien wykonywać również inne kontrole wynikające np. z wdrażania zmian w organizacji ruchu. Tak więc sformułowanie "2 ostatnich kontroli" nie wskazuje konkretnego typu kontroli, gdyż organ mógł przeprowadzać różne działania w tym zakresie.
5. Starosta powiatu może powołać odrębną jednostkę, która będzie pełniła funkcję zarządu drogi. Zarządca drogi nie może otrzymać uprawnienia do zarządzania ruchem.
6. W związku z tym wniosek był skierowany do organu, który z mocy prawa powinien posiadać wnioskowaną informację.
7. Adresat wniosku o informację ma możliwość jego załatwienia na różne sposoby określone w u.d.i.p. Jednak żaden z nich nie zakłada ani nie dopuszcza przekazywania wniosku do innej instytucji.
8. Jeśli organ nie posiada wnioskowanej informacji, to winien niezwłocznie (nie później niż w ciągu 14 dni) poinformować wnioskodawcę o tym stanie rzeczy. Jednak, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, w sytuacji, gdy w świetle przepisów ma obowiązek takie informacje posiadać, to powinien szczegółowo wyjaśnić przyczyny braku tych informacji.
9. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, jednak organ nie zastosował przepisów u.d.i.p. w tym zakresie. Korespondencja od zarządcy dróg powiatowych, w sytuacji gdy wniosek dotyczył kontroli drogi gminnej, była niezasadna, stąd reakcja skarżącego na przesłaną wiadomość.
10. Zaprezentowane w odpowiedzi na skargę stanowisko, że Starosta udzielił skarżącemu odpowiedzi wysyłając korespondencję pocztą tradycyjną w reakcji na wniosek wniesiony drogą elektroniczną z jednoznacznym wskazaniem sposobu udzielenia informacji nie stanowi, zdaniem skarżącego, jego załatwienia zgodnie z u.d.i.p.
11. Z odpowiedzi na skargę skarżący uzyskał informację, że organ nie posiada wnioskowanej informacji ze wskazaniem, że wynika to z braku realizacji obowiązków nałożonych przepisami.
12. W związku z tym, że w tym stanie rzeczy zobowiązywanie Starosty do załatwienia wniosku skarżącego przestaje być zasadne, skarżący zmodyfikował p. 1 swojej skargi, w ten sposób, że w miejsce dotychczasowego brzmienia, wniósł o stwierdzenie bezczynności na dzień przekazania skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, dalej: "p.p.s.a") obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności
z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.
Wyjaśnić należy, że w myśl przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności,
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2).
Rozpoznanie skargi na bezczynność może nastąpić w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., który to tryb Sąd zastosował w niniejszej sprawie.
Wyjaśnić dalej należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy, do której udostępnienia zobowiązane są podmioty wymienione w jej art. 4 ust. 1 - władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1526 ze zm.; dalej "u.s.p."), powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie transportu zbiorowego i dróg publicznych. Organami powiatu są rada powiatu i zarząd powiatu (art. 8 ust. 2 u.s.p.). Starosta jako przewodniczący zarządu powiatu (art. 26 ust. 2 u.s.p.) kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz (art. 34 ust. 1 u.s.p.).
Niewątpliwie w świetle powyższych uregulowań, Starosta, którego bezczynność została w niniejszej sprawie zaskarżona, to podmiot o którym mowa w art. 4 u.d.i.p., a zatem jest zobowiązany co do zasady do udostępnienia informacji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie skarżący we wniosku z dnia 2 stycznia 2024 r., skierowanym do Starosty, zwrócił się o przesłanie mu protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi [...]
W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że przedmiot wniosku skarżącego obejmuje informację publiczną w rozumieniu art. 1 i nast. u.d.i.p. Szczegółowe wskazówki w tym zakresie zawiera art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c tej ustawy zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna o podmiotach zobowiązanych do jej udostępnienia tj. o przedmiocie ich działalności i kompetencjach. Z kolei, zgodnie z ust. 1 pkt 4 lit. a tego przepisu, udostępnieniu podlega także informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych.
W świetle art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.), starosta zarządza ruchem na drogach powiatowych i gminnych. Zadania organu zarządzającego ruchem określa m.in. § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem (Dz. U. z 2017 r. poz. 784), który stanowi, że organ zarządzający ruchem m. in. prowadzi kontrolę prawidłowości zastosowania i funkcjonowania znaków drogowych, urządzeń sygnalizacji świetlnej i urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz ich zgodności z zatwierdzoną organizacją ruchu. Trafnie także wskazał skarżący na przewidziany w § 12 ww. rozporządzenia obowiązek dokonywania kontroli jak i jej przewidzianą wprost częstotliwość.
Z uwagi na powyższe niewątpliwie protokół z kontroli drogi jak i sam fakt jej przeprowadzenia stanowi informację publiczną, podlegającą udostępnieniu na mocy przepisów u.d.i.p.
Uznać zatem należy, że Starosta jest podmiotem mieszczącym się w kategorii wymienionej w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a wnioskowane informacje stanowią informację publiczną.
Organ winien był zatem załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p.
Dalej przypomnieć należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 u.d.i.p. jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
W przypadku gdy wystąpią przesłanki uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej odmowa taka następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). W pozostałych przypadkach, załatwienie sprawy dostępu do informacji publicznej ma formę pisma skierowanego do wnioskodawcy.
Tymczasem organ nie postąpił w myśl powyższych zasad wynikających z u.d.i.p.
Wniosek skarżącego o udostępnienie wymienionej na wstępie informacji został złożony 2 stycznia 2024 r.
Organ tymczasem przekazał 8 stycznia 2024 r. powyższy wniosek do Zarządu Dróg Powiatowych (jednostki organizacyjnej powiatu), która to jednostka również nie odpowiedziała na pytanie, a wezwała skarżącego do sprecyzowania wniosku (który z kolei odmówił takiego sprecyzowania wskazując, iż nie znajduje uzasadnienia do korespondencji z tą jednostką, albowiem wniosek kierował do Starostwa Powiatowego w K. P.).
W dniu zaś [...] lutego 2024 r. J. M. złożył do WSA w Szczecinie skargę na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej.
Dopiero po wpływie skargi organ udzielił odpowiedzi skarżącemu, iż nie jest możliwe przesłanie protokołów, albowiem nie były prowadzone żadne czynności kontrolne w zakresie zarządzana ruchem na drodze [...] Odpowiedzi udzielono stronie listem poleconym, a przesyłka ta nie została odebrana. Nadto nastąpiło to niezgodnie z wnioskiem w którym strona prosiła o udzielenie odpowiedzi emailem.
Następnie stronie została przez Sąd przesłana odpowiedź na skargę w której była zawarta informacja organu, iż odnośnie wskazanej drogi nie były prowadzone żadne czynności kontrolne. Strona w piśmie procesowym z dnia 4 czerwca 2024 potwierdziła, iż z tego źródła uzyskała żądaną informację i w związku z tym ograniczyła żądanie skargi.
Z zestawienia powyższych dat wynika zatem, że żądana informacja została udostępniona skarżącemu po upływie 14 dni od złożenia wniosku, a nadto po wniesieniu skargi na bezczynność do sądu administracyjnego.
Zdaniem Sądu pytania znajdujące się we wniosku były wystarczająco jasne i nie było potrzeby ich precyzowania. Stwierdzić należy zatem, że organ zobowiązany dopuścił się bezczynności, albowiem w chwili wniesienia skargi do WSA w Szczecinie pozostawał w bezczynności.
Jednocześnie Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt I sentencji wyroku). Podstawą tej oceny są stwierdzone z urzędu okoliczności, które świadczą
o braku należytej staranności w terminowym rozpoznaniu wniosku strony, nie zaś uporczywej opieszałości w działaniu organu. Kwalifikacja bowiem naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie przyczyną opóźnienia było przekazywanie wniosku między jednostkami organizacyjnym powiatu, jak i nieuzasadnione oczekiwanie na dodatkowe sprecyzowanie wniosku przez stronę.
Rozpatrując skargę na bezczynność sąd musiał także rozważyć, czy po jej wniesieniu nie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania sądowego. Załatwienie bowiem przez organ wniosku po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność powoduje, że zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie stało się bezprzedmiotowe, a postępowanie sądowe w tym przedmiocie podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Nie budzi wątpliwości pogląd, że sprawa sądowoadministracyjna przestaje istnieć na skutek uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. odnosi się również do skargi na bezczynność organu w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a., ponieważ przepis ten wyraźnie stanowi, że organ, którego bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Uwzględnienie przez organ skargi na bezczynność może zaś nastąpić jedynie poprzez wydanie aktu administracyjnego lub dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej. W uchwale z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, NSA w składzie siedmiu sędziów stwierdził, że ww. regulacja ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.
W świetle powyższego niezasadne było zobowiązanie do rozpoznania wniosku, wobec załatwienia sprawy, co miało miejsce w wyniku przekazania skarżącemu powyższej informacji już po wniesieniu skargi. Okoliczność tę w istocie skarżący w piśmie procesowym z dnia 4 czerwca 2024 r. sam potwierdził i ograniczył żądanie skargi. Skutkowało to ustaniem bezczynności na dzień rozpatrywania skargi, jak bowiem potwierdza jednoznacznie strona, informacja publiczna w zakresie wskazanym we wniosku z dnia 2 stycznia 2024 r., została (po wniesieniu skargi) skarżącemu udostępniona. Zatem należało umorzyć postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku. Sąd orzekł tak, stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. – jak w punkcie II sentencji wyroku.
Sąd nie znalazł też podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., tj. z urzędu o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. ani też do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. W tym zakresie, co istotne również skarżący nie zgłaszał wniosków.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w punkcie III wyroku, zasądzając od skarżonego organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło