I SAB/Sz 81/25
WyrokWSA w Szczecinie2025-09-18
Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ władzy publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Organ władzy publicznej dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ błędnie uznał, że żądane dokumenty nie stanowią informacji publicznej. Jednakże, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż wynikała z błędnej interpretacji przepisów, a nie z lekceważenia wniosku.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii przejściowych świadectw płatności wraz z załącznikami dotyczących budowy obwodnicy. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej, lecz służy interesowi prywatnemu skarżącej. Spółka wniosła skargę na bezczynność organu. Sąd uznał, że żądane dokumenty stanowią informację publiczną, a organ dopuścił się bezczynności, jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność organu, ale uznał, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 września 2025 r. sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki Komandytowej z siedzibą w M. na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie do rozpoznania wniosku M. Spółki z o.o. Spółki Komandytowej w M. z dnia 25 marca 2025 r., w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, II. stwierdza, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie na rzecz skarżącej M. Spółki z o.o. Spółki Komandytowej w M. kwotę 597 ( pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 25 marca 2025 r. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w M. (dalej: "skarżąca", "wnioskodawczyni") zwróciła się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie o udostępnienie informacji publicznej w postaci kopii następującej dokumentacji: przejściowych świadectw płatności wraz z kompletem załączników dotyczących zadania: "Zaprojektowanie i budowa obwodnicy miejscowości Gryfino w ciągu drogi krajowej nr 31" za:
1) miesiąc, za który zostało wystawione pierwsze przejściowe świadectwo płatności,
w ramach którego korygowano kwoty płatne wykonawcy dla oddania wzrostów lub spadków cen zgodnie z Subklauzulą 13.8 Szczególnych Warunków Kontraktu, wraz
z fakturą dokumentującą wynagrodzenie wykonawcy za ten miesiąc;
2) miesiąc maj 2023 r. wraz z fakturą dokumentującą wynagrodzenie wykonawcy za ten miesiąc,
3) ostatni miesiąc, za który zostało wystawione przejściowe świadectwo płatności,
w ramach którego korygowano kwoty płatne wykonawcy dla oddania wzrostów lub spadków cen zgodnie z Subklauzulą 13.8 Szczególnych Warunków Kontraktu, wraz
z fakturą dokumentującą wynagrodzenie wykonawcy za ten miesiąc.
Skarżąca zwróciła się o przesłanie skanów przedmiotowej dokumentacji na swój adres mailowy. Jednocześnie podniosła, że wskazane dokumenty nie zostały udostępnione na stronach Biuletynu Informacji Publicznej GDDKiA Oddział Szczecin,
a stanowią informację dotyczącą stanu realizacji zadania publicznego oraz dysponowania mieniem publicznym i z tego względu posiadają walor informacji publicznej jak wynika z art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f oraz pkt 5 lit. d ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm., dalej: "u.d.i.p.").
W odpowiedzi na wniosek pismem z dnia 9 kwietnia 2025 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie (dalej: "organ", "GDDKiA") odmówił udzielenia żądanych informacji przyjmując, że złożony wniosek nie zmierza do uzyskania informacji publicznej, lecz do zaspokojenia interesu prywatnego wnioskodawczyni.
W związku z tym uznał, że rozpatrzenie wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie jest możliwe, bowiem przepisy tej ustawy nie mają w tym przypadku zastosowania.
Jednocześnie organ zwrócił uwagę, że skarżąca pozostaje z organem w sporze co do sposobu naliczenia waloryzacji, dokonuje pomniejszeń należności Skarbu Państwa. W ocenie organu żądane dokumenty i informacje są związane z zakresem tego sporu - przez co służyć mają interesowi prywatnemu skarżącej, a nie uzyskiwaniem informacji wyłącznie na temat realizacji zamówienia publicznego.
Pismem z dnia 15 maja 2025 r. M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na bezczynność Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie (dalej: Organ). Strona podniosła zarzut naruszenia: art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f oraz pkt 5 lit. d u.d.i.p, art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. - poprzez bezzasadną odmowę udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z dnia 25 marca 2025 r. w szczególności kopii dokumentacji pn. "Przejściowe Świadectwa Płatności wraz
z kompletem załączników" dotyczących zadania "Zaprojektowanie i budowa obwodnicy miejscowości Gryfino w ciągu drogi krajowej nr 31", za miesiąc, za który zostało wystawione pierwsze przejściowe świadectwo płatności, w ramach którego korygowano kwoty płatne wykonawcy dla oddania wzrostów lub spadków cen zgodnie z Subklauzulą 13.8 Szczególnych Warunków Kontraktu, wraz z fakturą dokumentującą wynagrodzenie wykonawcy za ten miesiąc, za miesiąc maj 2023 r. wraz z fakturą dokumentującą wynagrodzenie wykonawcy za ten miesiąc oraz za ostatni miesiąc, za który zostało wystawione przejściowe świadectwo płatności, w ramach którego korygowano kwoty płatne wykonawcy dla oddania wzrostów lub spadków cen zgodnie z Subklauzulą 13.8 Szczególnych Warunków Kontraktu, wraz z fakturą dokumentującą wynagrodzenie wykonawcy za ten miesiąc w sytuacji, gdy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych
i Autostrad, jako organ władzy publicznej, zobowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem, zaś skarżącej przysługuje prawo do jej uzyskania.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o:
1) zobowiązanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział
w Szczecinie do rozpatrzenia wniosku skarżącej o udzielenie informacji publicznej z dnia 25 marca 2025 r. i tym samym do udostępnienia informacji publicznej
w zakresie objętym wspomnianym wnioskiem;
2) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa (na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.);
3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że dane objęte wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 marca 2025 r. w postaci przejściowych świadectw płatności wraz z kompletem załączników dot. zadania "Zaprojektowanie i budowa obwodnicy miejscowości Gryfino w ciągu drogi krajowej nr 31" za określone miesiące, posiadają walor dokumentów, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań ze środków publicznych i jako takie stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 6 u.d.i.p.
Odwołując się do stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, skarżąca wskazała, że przejściowe świadectwa płatności wystawione z udziałem organu w ramach realizacji zamówienia publicznego stanowią informację dotyczącą stanu realizacji zadania publicznego oraz dysponowania mieniem publicznym i z tego względu posiadają walor informacji publicznej (art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f oraz pkt 5 lit. d u.d.i.p.).
Odnosząc się do twierdzeń organu, jakoby wniosek o udostępnienie informacji publicznej z dnia 25 marca 2025 r. nie zmierzał do uzyskania informacji publicznej, lecz do zaspokojenia interesu prywatnego skarżąca podniosła, że szeroko pojęty interes prywatny skarżącej jest irrelewantny wobec obowiązku udostępnienia informacji publicznej przez organ. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. rozpatrując wniosek
o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany nie jest upoważniony do badania interesu prawnego, ani nawet faktycznego wnioskodawcy. Dla odkodowania treści pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art 1 ust. 1 u.d.i.p. nie ma znaczenia ocena charakteru interesu w uzyskaniu informacji publicznej przez wnioskodawcę ani cel i motywy, które towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania jej udostępnienia. Jeżeli zatem konkretna informacja ma charakter informacji publicznej, to nie może być tej cechy pozbawiona wówczas, gdy jej udostępnienie, zdaniem podmiotu zobowiązanego, mogłoby służyć celowi prywatnemu
Podsumowując skarżąca podniosła, że dostęp do informacji publicznej przysługuje każdemu, niezależnie od tego, czy realizuje on interes prywatny, publiczny, czy też nie wykazuje żadnego szczególnego interesu. Nie sposób bowiem zgodzić się
z tezą, iż informacja publiczna może zostać uznana za "niedostępną" tylko dlatego, że jest żądana przez podmiot pozostający z organem w sporze. Informacja nie traci bowiem przymiotu "publicznej" w zależności od tożsamości wnioskodawcy, ani od jego motywacji. W przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, w której ten sam dokument - np. dotyczący realizacji zamówienia publicznego - byłby udostępniany jednemu wnioskodawcy,
a innemu odmawiany, co w oczywisty sposób naruszałoby konstytucyjną zasadę prawa do informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na przekroczenie 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Ewentualnie wniósł o oddalenie skargi
w całości, w tym o nieuwzględnienie żądania stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz przeprowadzenie dowodów z dokumentów załączonych do niniejszego pisma - dla wykazania faktu braku bezczynności organu, przekroczenia terminu przez skarżącą do wniesienia skargi, braku podstaw do udzielenia informacji Spółce w trybie właściwym dla informacji publicznej, podstaw do przyjęcia nadużywania prawa do informacji publicznej przez skarżącą, w tym istnienia sporu dotyczącego sposobu naliczania zwaloryzowanego wynagrodzenia na rzecz Spółki w ramach umów zawartych z GDDKiA.
Uzasadniając swoje stanowisko organ odwołując się do poglądu zaprezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych podniósł, że obowiązek wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej nie zachodzi w przypadku gdy organ nie posiada informacji publicznej, o którą wnioskuje zainteresowany. Tak samo jest w przypadku, gdy wnioskujący żąda informacji, która nie stanowi informacji publicznej, a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
Według organu informacja o stanie poszczególnych, indywidualnych spraw konkretnego obywatela ("informacja w swojej sprawie") nie stanowi informacji publicznej. Jednocześnie zwrócił uwagę, że skarżąca jest stroną wielu umów o realizację zadań publicznych w zakresie utrzymania dróg publicznych, zwartych z GDDKiA. Pozostaje od wielu już miesięcy w sporze z GDDKiA co do sposobu interpretowania postanowień umownych dotyczących waloryzowania jej wynagrodzenia z tytułu wzrostu lub spadku cen w gospodarce narodowej.
Wszystkie te okoliczności według organu prowadzą do uznania, że wniosek skarżącej nie dąży do wypełnienia celów ustawy, lecz uzyskania informacji służących realizacji cywilnoprawnych roszczeń spółki.
Żądane dane nie dotyczą spraw publicznych, lecz sposobu, w jaki inny wykonawca miał rozumieć klauzulę waloryzacyjną, tj. sposobu, w jaki inny podmiot prywatny miał dokonywać wykładni zapisów umownych (tożsamych z postanowieniami umów zawartych ze Spółką). Dokumenty wymienione we wniosku nie pochodzą bowiem od organu, nie potwierdzają w jaki sposób realizuje on umowę, czy też gospodaruje środkami publicznymi. W tych dokumentach zawarte są oświadczenia podmiotów trzecich. Z okoliczności sprawy, w tym dotychczasowych wzajemnych stosunków stron - wynika, że informacja nie dotyczy sposobu wydatkowania środków publicznych, lecz sposobu dokonywania wykładni zapisów umownych przez podmiot prywatny. Nie ma także służyć ocenie działalności organu, lecz wyłącznie celom prywatnym. Przez to niezgodność z celami ustawy organ stwierdził już na etapie oceny, czy wniosek dotyczy informacji publicznej.
Wobec zawartego w skardze żądania o stwierdzenie, że do bezczynności organu doszło z rażącym naruszeniem prawa – organ z ostrożności procesowej podał, że zgodnie z poglądem judykatury, w sytuacji, w której organ zareagował na wniosek strony, lecz błędnie uznał, że dokumenty o których udostępnienie wystąpiła skarżąca nie dotyczą informacji publicznej – nie skutkuje uznaniem rażącego naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Sądowa kontrola bezczynności przeprowadzona w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. dalej "p.p.s.a."), doprowadziła do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie sądowym oraz doktrynie prawniczej zgodnie przyjmuje się, że
z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadzi postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności.
Na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej "u.d.i.p.") o bezczynności możemy mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w u.d.i.p.
W związku z wnioskiem organu o odrzucenie skargi z powodu przekroczenia terminu do jej złożenia wyjaśnienia wymaga, że ugruntowane od lat orzecznictwo jednoznacznie wskazuje, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi w u.d.i.p., w trybie unormowanym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być więc poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej ponadto dla jej skutecznego wniesienia nie są wiążące żadne terminy. W tej sytuacji organ błędnie powołał się na upływ trzydziestodniowego terminu do wniesienia niniejszej skargi do sądu, liczony od daty doręczenia odpowiedzi z dnia 9 kwietnia 2025 r.
Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 10 i art. 4 u.d.i.p. udzielenie informacji publicznej następuje na wniosek, zaś podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia są m.in. organy władzy publicznej. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W myśl art. 13 ust. 2 u.d.i.p. jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje
w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
Przepisy omawianej ustawy nie przewidują żadnej szczególnej formy udzielenia informacji publicznej, stąd jej udostępnienie realizowane jest w formie czynności materialno-technicznej. Ustawa przewiduje też załatwienie wniosku poprzez wydanie decyzji administracyjnej w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzenia postępowania. Z kolei, jeśli żądanie strony nie dotyczy informacji publicznej, bądź zastosowanie ma odmienny tryb dostępu do informacji lub zobowiązany podmiot nie jest w jej posiadaniu, to wniosek podlega załatwieniu poprzez pisemne powiadomienie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, że Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Szczecinie jako organ administracji rządowej właściwy w sprawach dróg krajowych, należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W tej sytuacji istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy żądanie objęte wnioskiem skarżącej z dnia 25 marca 2025 r. stanowi informację publiczną.
W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że zagwarantowane w art. 61 Konstytucji prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne jak i działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w tym prawo to obejmuje dostęp do dokumentów. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił
w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazując, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Przykładowy, otwarty katalog informacji publicznych zawiera art. 6 u.d.i.p., który stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna,
w szczególności o polityce wewnętrznej i zagranicznej (pkt 1), podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 (pkt 2), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 (pkt 3), danych publicznych (pkt 4) i majątku publicznym (pkt 5). Na podstawie wskazanych przepisów przyjąć należy, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Innymi słowy rzecz ujmując pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich faktów dotyczących spraw publicznych i tych, które odnoszą się do publicznej sfery działalności, a oceny w tym zakresie należy dokonywać każdorazowo na tle konkretnej sprawy.
Przenosząc powyższe na grunt badanej sprawy przypomnienia wymaga, że skarżąca w swoim wniosku wniosła o udzielenie informacji publicznej w postaci udostępnienia jej przejściowych świadectw płatności związanych z inwestycją polegającą na budowie obwodnicy w miejscowości Gryfino za konkretne miesiące.
Zdaniem Sądu dokumentacja, której domagała się skarżąca, wbrew przekonaniu organu wyrażonym w odpowiedzi na skargę (k.4), stanowi informację publiczną
w rozumieniu u.d.i.p., powstała bowiem w związku z realizacją powierzonych organowi zadań publicznych finansowanych ze środków publicznych. Zadania te dotyczą budowy inwestycji celu publicznego (obwodnicy w ciągu drogi krajowej), co oznacza, że dokumenty sporządzone w celu realizacji tego zadania, posiadają walor informacji publicznej.
Zakwalifikowanie wnioskowanych danych jako informacji publicznej zostało potwierdzone w orzecznictwie, w którym zaznaczono, że dokumenty w postaci przejściowych świadectw płatności stanowią informację dotyczącą stanu realizacji zadania publicznego oraz dysponowania mieniem publicznym i z tego względu posiadają walor informacji publicznej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt II SAB/Wa 597/19, wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt III OSK 2310/24).
W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie twierdzenie GDDKiA, jakoby udzielenie odpowiedzi na wniosek w terminie 14 dniowym od jego otrzymania świadczyło o braku bezczynności organu w rozpoznawanej sprawie, w sytuacji gdy jak zostało to wyjaśnione wyżej, taki sposób załatwienia sprawy dopuszczalny jest jedynie w przypadku, gdy żądane dane nie stanowią informacji publicznej.
Z kolei odnosząc się do stanowiska organu - zaprezentowanego w piśmie z dnia 9 kwietnia 2025 r. stanowiącym odpowiedź na wniosek skarżącej, że zakres żądanych informacji stanowi w istocie o nadużyciu prawa strony do informacji publicznej, w sytuacji gdy strona nie zmierza do uzyskania informacji publicznej, lecz do zaspokojenia swojego interesu prywatnego wyjaśnić należy, że pojęcie nadużycia prawa do informacji publicznej nie ma umocowania w ustawie o dostępie do informacji publicznej, ukształtowane zaś zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych. Konstrukcja nadużycia prawa do informacji publicznej oznacza korzystanie z tego prawa i używanie instrumentów służących jego realizacji nie w celu zrealizowania wartości, którym to prawo ma służyć, chociaż z powoływaniem się na nie. Pojęcie to pojawia się przede wszystkim w kontekście wykorzystania prawa do informacji w celu zakłócenia funkcjonowania organów państwa. Nadużywanie prawa do informacji może bowiem ograniczać dostęp do niej innym podmiotom i zakłócać funkcjonowanie urzędu. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy intencje składającego wniosek nie mieszczą się w założeniach aksjologicznych, które legły u podstaw omawianej regulacji prawnej (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., III OSK 7265/21; z 23 stycznia 2025 r. III OSK 1077/23).
Z charakteru konstrukcji nadużycia publicznego prawa podmiotowego, w tym również publicznego prawa dostępu do informacji publicznej wynika, że zachowanie mające cechy nadużywania prawa nie powinno korzystać z ochrony prawnej (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2012 r., I OSK 799/12). Podkreślić przy tym należy, że odmowa ochrony nie następuje jednak przez zakwestionowanie przedmiotu określonego prawa, lecz wiąże się z odmową realizacji roszczenia, które z niego wynika, co w przypadku prawa dostępu do informacji publicznej powinno następować przez wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Nadużycie prawa do informacji publicznej może bowiem zachodzić dopiero, gdy takie prawo do dostępu do konkretnej informacji publicznej wnioskodawcy przysługuje. Zatem w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie, czy żądana informacja jest informacją publiczną. Dopiero w następnej kolejności należy wykazać, że żądanie jej udostępnienia stanowi nadużycie prawa. Jednak odmowa udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa może nastąpić w formie decyzji wydanej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Podsumowując należy stwierdzić, że dla kwalifikacji informacji jako informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. irrelewantne jest nadużycie prawa do informacji publicznej (por. wyroki NSA z 12 lipca 2024 r. sygn. akt. III OSK 2604/23, z 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt III OSK 3136/23, z 2 października 2024 r. III OSK 92/23, z 10 października 2024 r. III OSK 89/24, III OSK 1087/24 i III OSK 311/24; z 23 stycznia 2025 r.: III OSK 1077/23).
Zdaniem Sądu, niewątpliwie dane objęte wnioskiem z dnia 25 marca 2025 r. mają walor informacji publicznej. W takiej sytuacji obowiązkiem organu było albo udzielenie - w terminie określonym w art. 13 u.d.i.p.- wnioskowanej informacji publicznej, albo wydanie w ww. terminie decyzji odmownej. Brak działania tego rodzaju stanowi o bezczynności organu w rozpatrzeniu wskazanego wniosku skarżącej.
Przechodząc do oceny charakteru stwierdzonej bezczynności - jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdzić należy, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie nie zachodzi bowiem przypadek lekceważenia wniosku skarżącej i braku woli załatwienia sprawy, które można byłoby rozpatrywać
w kategoriach rażącego naruszenia prawa, oznaczającego wadliwość kwalifikowaną,
o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Stwierdzona bezczynność wynikała bowiem z błędnego przekonania organu, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej. Podkreślić należy, że regulacje u.d.i.p. mogą powodować i niejednokrotnie powodują wątpliwości interpretacyjne, zatem wymagają dokonywania ich wykładni, a nie wyłącznie mechanicznego stosowania. Tak więc nawet niewłaściwa ich interpretacja czy zastosowanie, nie mogą stanowić o tym, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia 25 marca 2025 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt I), jednocześnie stwierdzając w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a., że bezczynność w rozpoznaniu wniosku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt III). Natomiast w przedmiocie kosztów postępowania (pkt IV) postanowiono stosownie do art. 200 oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są
w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło