I SAB/Sz 9/13

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-09-23

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sytuacji prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego z mężem i dwójką uczących się dzieci, przy jedynym dochodzie w postaci renty męża i braku własnych dochodów z powodu stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jej sytuacja materialna, obejmująca jedyny dochód w postaci renty męża, brak własnych dochodów z powodu stanu zdrowia oraz utrzymanie dwójki uczących się dzieci, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd nie może ingerować w proces wyznaczania konkretnego adwokata przez Okręgową Radę Adwokacką.
Stan faktyczny
Skarżąca M. T. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką uczących się dzieci. Jedynym źródłem dochodu rodziny jest renta męża. Skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej i nie może podjąć zatrudnienia z powodu stanu zdrowia. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i rodzinną.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowiono adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] Skarżąca M. T., wraz ze skargą na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, t.j. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, wskazując, że wnosi o ustanowienie adwokata z Unii Europejskiej. Do wniosku dołączyła kopie następujących dokumentów: - decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z 11 stycznia 2011 r. o utracie przez skarżącą z dniem 3 stycznia 2011 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku, -decyzji z dnia 28 lutego 2012 r. o waloryzacji renty C. T. i ustaleniu od dnia 1 marca 2013 r. renty w wysokości [...] zł, zwaloryzowana podstawa wymiaru renty inwalidzkiej [...] zł, -zaświadczenia [...] z dnia 18 czerwca 2013 r. potwierdzające, że T. T. jest studentem [...] roku studiów stacjonarnych - zaświadczenie [...] w [...] z 4 września 2013 r. potwierdzające, że M. T. jest uczennicą [...] klasy, - rachunków za wyżywienie i zakwaterowanie córki, - decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2013, - faktur za wodę, energię elektryczną w wysokości średnio ok. [...] zł za miesiąc, -rozliczenia opłat za Internet, - faktur potwierdzających poniesione wydatki ma zakupy w aptece na kwotę [...] zł ( za sierpień – wrzesień b.r.), - faktur za paliwo na kwotę [...] zł (za sierpień –wrzesień b.r.). Z uzasadnienia wniosku oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącą wynika, co następuje. Skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i z dwójką uczących się dzieci. Córka M. T. jest uczennicą [...] w [...], mieszka w internacie, a syn T. T. jest studentem. W oświadczeniu majątkowym skarżąca wskazała dom o pow. [...] m kw. na działce o powierzchni [...] m² oraz samochód osobowy marki [...] o wartości około [...] zł. Podała, że żaden z członków rodziny nie posiada przedmiotów o wartości przekraczającej [...] zł, ani żadnych oszczędności. Źródło dochodu rodziny stanowi renta C. T. w wysokości [...] zł. Skarżąca M. T. w styczniu 2011 r. utraciła status osoby bezrobotnej oraz prawo do świadczeń z uwagi na długi okres niezdolności do pracy na skutek choroby i pozostaje aktualnie bez dochodu. Z powodu stanu zdrowia nie może podjąć zatrudnienia. Skarżąca podała też, że z powodu braku środków leczenie jej schorzeń odbywa się w ograniczonym zakresie. Dodała, że stan zdrowia pozostałych osób w rodzinie (mąż i syn) również wymaga specjalistycznego leczenia. Skarżąca wskazała w uzasadnieniu wniosku na konieczność skorzystania z pomocy adwokata w sprawie, a w osobnym piśmie z dnia 12 września 2013 r. (k. [...]) wyjaśniła przyczyny ubiegania się o adwokata z Unii Europejskiej. Według oświadczenia skarżącej, miesięczne wydatki na utrzymanie domu (opał, energia elektryczna, gaz, wodę) stanowią kwotę ok. [...] zł, opłaty za internat córki [...] zł, podatek od nieruchomości [...] zł, internet [...] zł, telefony [...] zł, wydatki na dojazdy do miasta i lekarzy w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Skarżąca wskazała także zadłużenie na karcie kredytowej na kwotę [...] zł oraz na spłatę kredytu zaciągnięty na bieżące potrzeby szkolne i domowe w wysokości po [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Przede wszystkim należy wskazać na jej sytuację materialną oraz fakt, iż jedyny stały dochód czteroosobowej rodziny stanowi kwota [...] zł renty otrzymywanej przez męża skarżącej. Skarżąca jest bezrobotna i nie ma możliwości podjęcia pracy ze względu na stan zdrowia. Na utrzymaniu małżonków T. pozostaje dwoje kontynuujących naukę dzieci. Z miesięcznego dochodu rodziny, po potrąceniu miesięcznych wydatków na utrzymanie (opłaty mieszkaniowe, internat, leczenie, dojazdy), na pozostałe niezbędne potrzeby, pozostaje kwota ok. [...] zł. W związku z powyższym, należy stwierdzić, że wniosek M. T. o przyznanie prawa pomocy, który złożyła w kolejnej zainicjowanej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie sprawie, zawiera usprawiedliwione podstawy i został uwzględniony. Skarżąca wykazała bowiem, iż jej sytuacja finansowa jak dotychczas, nie uległa poprawie. Odnosząc się do wniosku skarżącej o ustanowienie adwokata z Unii Europejskiej należy zwrócić stronie skarżącej uwagę, że zgodnie z art. 253 zdanie pierwsze p.p.s.a. o wyznaczenie adwokata sąd zwraca się do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Z treści przedstawionej wyżej regulacji wynika, że kompetencja sądu ogranicza się jedynie - oprócz samego przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata - do zwrócenia się do rady okręgowej rady adwokackiej. Następnie to organ samorządu korporacyjnego wyznacza - w zgodzie z właściwymi dla niego regułami - określoną osobę do reprezentowania skarżącej. Wynika z powyższego, że kwestie związane z wyznaczeniem konkretnego adwokata pełnomocnikiem skarżącej w sprawie należą właściwości właściwej okręgowej rady adwokackiej, to jest w przypadku niniejszej sprawy, do właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Żaden przepis p.p.s.a. nie uprawnia sądu administracyjnego (referendarza sądowego wojewódzkiego sądu administracyjnego) do ingerowania w powyższe czynności. Tym samym żądanie skarżącej aby w sprawie ustanowiono na rzecz skarżącej "adwokata z Unii Europejskiej" jest pozbawione jest podstaw prawnych i nie może zostać uwzględnione. Z uwagi na powyższe, orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło