I SAB/Sz 9/19

Sygn. [...] I SAB/Sz 9/19 P O S T A N O W I E N I E Dnia 15 stycznia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym skargi J. B. na bezczynność Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS w przedmiocie rozpoznania wniosku w zakresie przeliczenia emerytury p o s t a n a w i a odrzucić skargę J. B. wniósł do tutejszego sądu skargę na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "Zakład") w przedmiocie "załatwienia wniosku o emeryturę". Skarżący zarzucił, że 17 lipca 2019 r. złożył w Zakładzie wniosek o powtórne naliczenie emerytury, dołączając niezbędne dokumenty. Mimo ponaglenia pismem z 5 listopada 2019 r. Zakład nie załatwił wniosku w ustalonym przepisami terminie. W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W opinii Zakładu rozpatrywana sprawa należy do właściwości sądu powszechnego, w tym wypadku Sądu Okręgowego w S.. Ponadto skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ na skutek rozpoznania rzeczonego wniosku z 17 lipca 2019 r. oraz kolejnych wniosków skarżącego organ wydał decyzje z 29 lipca 2019 r., z 17 października 2019 r., z 18 grudnia 2019 r. oraz z 20 grudnia 2019 r. Od decyzji z 29 lipca i 17 października 2019 r. skarżący wniósł odwołanie do Sądu Okręgowego Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi należy poprzedzić ustaleniem, czy dotyczy ona przedmiotu objętego kontrolą sądu administracyjnego. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a.", bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może stać się przedmiotem skargi tylko w takim zakresie, w jakim dotyczy niewykonywania kompetencji w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. (tj. wydawania decyzji administracyjnych, określonego rodzaju postanowień oraz aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub czynności wynikających z przepisów prawa) lub w przepisach szczególnych, do których odnosi się art. 3 § 2 pkt 9 i art. 3 § 3 p.p.s.a. Należy przy tym podkreślić, że w przypadku niektórych spraw kończących się wydaniem decyzji, z woli ustawodawcy ich kontrola należy do właściwości innych sądów niż sądy administracyjne. Jak wynika z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 300 ze zm.); dalej: "s.u.s.", Zakład wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Od decyzji Zakładu przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 83 ust. 2 s.u.s.). Zgodnie natomiast z art. 4778 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do właściwości sądów okręgowych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Co więcej, odwołanie do sądu powszechnego przysługuje również w razie niewydania decyzji w terminie 2 miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia wniosku o świadczenie lub inne roszczenia.(art. 83 ust. 3 s.u.s.). Stosownie do art. 4779 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji lub orzeczenia w terminie dwóch miesięcy od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. W myśl natomiast art. 47714 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ do wydania decyzji w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, albo orzeka co do istoty sprawy. Jednocześnie sąd stwierdza, czy niewydanie decyzji przez organ rentowy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jedynie w wypadku spraw dotyczących decyzji przyznających świadczenie w drodze wyjątku oraz decyzji odmawiających przyznania takiego świadczenia, decyzji w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także decyzji w przedmiocie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, art. 83 ust. 4 s.u.s. wyłącza możliwość wniesienia odwołania do sądu ubezpieczeń społecznych. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, co w konsekwencji otwiera również możliwość wnoszenia stosownych skarg do sądu administracyjnego. Jak wynika zatem z powyższych uregulowań, rozpoznanie środków zaskarżenia zarówno na decyzję w zakresie powtórnego przeliczenia emerytury, jak i na fakt niewydania decyzji w zakresie powtórnego przeliczenia emerytury (czyli de facto bezczynność organu w tym zakresie) nie należą do właściwości sądów administracyjnych, albowiem do rozpoznania środka odwoławczego od takiej decyzji, jak i faktu jej niewydania w terminie 2 miesięcy (bezczynności w tym zakresie) właściwy jest sąd powszechny nie zaś sąd administracyjny. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji. Wobec żądanie pełnomocnika organu dotyczącego kosztów wskazać trzeba nadto, że zgodnie z art. 200 p.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje jedynie skarżącemu od organu i ma miejsce w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji.