I SO/Sz 1/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości w podatku od towarów i usług za luty 2003 r. wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 15 maja 2009 r. B.W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, iż zbankrutował prowadząc działalność gospodarczą w roku 2003. Komornik zlicytował jego samochód osobowy marki [...], a syndyk masy upadłościowej Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "W", której był członkiem zarządu, sprzedał majątek Spółki za bezcen w związku z powyższym nie wystarczyło środków na spłatę wszystkich zobowiązań. Ponadto, wnioskodawca wskazał, iż pozostaje bez pracy, mieszka z matką w jej mieszkaniu i utrzymuje się z jej emerytury w wysokości [...] (brutto), a żona mieszka osobno i ma z nią po rozdzielność majątkową od 1993 r. Pismem z dnia 19 maja 2009 r. referendarz sądowy, działając na podstawie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisu § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy, wezwał skarżącego do przedłożenia: -zaświadczenia z właściwego urzędu pracy, czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku , -dokumentów potwierdzających likwidację prowadzonej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej (np. odpis decyzji o wykreśleniu z ewidencji lub zaświadczenie z urzędu skarbowego), -dokumentów potwierdzających, że skarżący w chwili obecnej nie pełni już funkcji w organach spółki kapitałowej i nie uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenia, -odpisu rocznego zeznania podatkowego za 2008 r. wraz z potwierdzeniem jego złożenia w urzędzie skarbowym lub zaświadczenia z urzędu skarbowego potwierdzającego, że w 2008 r. wnioskodawca nie uzyskał dochodu podlegającego opodatkowaniu, -dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury matki wnioskodawcy, -wykazu ponoszonych miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie rodziny wraz z dokumentami potwierdzającymi ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, -dodatkowego oświadczenia o stanie rodzinnym wyjaśniającego, czy wnioskodawca z małżonką pozostaje w separacji (orzeczonej sądownie, faktycznej) wraz z dokumentem potwierdzającym powyższą okoliczność (odpis orzeczenia sądu o separacji), - dokumentu potwierdzającego rozdzielność majątkową małżeńską, - zaświadczenia z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy, czy wnioskodawca i jego matka korzystali w roku 2008 i korzystają obecnie z pomocy społecznej i, czy ubiegali się o jej przyznanie, - wykazu posiadanych przez matkę skarżącego rachunków bankowych (w tym lokat) oraz wyciągów z tych rachunków z ich stanem z okresu od 19 lutego 2009 r. do 19 maja 2009 r. w terminie 10 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącemu w dniu 22 maja 2009 r. za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Wnioskodawca w zakreślonym terminie, jak i dotychczas, nie wykonał zobowiązania Sądu w zakresie przedłożenia żądanych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na podstawie przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). W powyższych przepisach mowa jest wyłącznie o wykazaniu takiej wyjątkowej sytuacji, potwierdzonej stosownymi dokumentami, w której osoba bezrobotna, niepobierająca zasiłku, ze względu na okoliczności życiowe jest pozbawiona całkowicie środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe, jej sytuacja bytowa jest zachwiana w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie samodzielnie lub z pomocą innych osób, lub instytucji, w żaden sposób minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy zwrotu: "gdy wykaże". Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 ustawy, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa jest w powołanym wyżej przepisie. Wnioskodawca w swoim wniosku podał, iż zbankrutował prowadząc działalność gospodarczą w roku 2003 i wskazał, że pozostaje bez pracy, mieszka z matką w jej mieszkaniu utrzymując się z jej emerytury w wysokości [...] (brutto). Żona mieszka osobno po rozdzielności majątkowej w 1993 r. Ze względu na to, że wskazane przez stronę w oświadczeniu okoliczności nie były wystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji wnioskodawcy i budziły wątpliwości, referendarz sądowy stosownie do treści art. 255 powołanej ustawy wezwał wnioskodawcę do złożenia odpowiednich dokumentów w celu potwierdzenia tych okoliczności. Stosownie bowiem do art. 255 tej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa jest w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Żądane w sprawie informacje były niezbędne dla dokonania analizy, która pozwoliłaby na ocenę zdolności wnioskodawcy do ponoszenia kosztów sądowych. Wnioskodawca w zakreślonym terminie dokumentów tych jednak nie przedłożył. Zatem oświadczenia złożone przez wnioskodawcę uznać należy za niepełne i nieodzwierciedlające jego rzeczywistej, aktualnej sytuacji finansowej. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, iż do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy ogólnikowe twierdzenie o trudnej sytuacji finansowej skarżącej strony. Z tych względów należało przyjąć, iż skoro wnioskodawca nie udokumentował niezbędnych wydatków na bieżące utrzymanie rodziny, nie potwierdził faktu, że jest osobą bezrobotną, niepełniącą w chwili obecnej żadnej funkcji w organach spółki kapitałowej oraz faktu zbankrutowania, nie przedłożył odpisu zeznania rocznego za 2008 r. i innych dokumentów, to tym samym nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. W tej sytuacji należało orzec jak w sentencji.