I SO/Sz 1/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z [...] r. [...] p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Pismem z 24 sierpnia 2020 r. R. K. (dalej: "wnioskodawca", "strona") złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 14 lipca 2020 r. [...] utrzymującej w mocy decyzję Zakładu z 10 czerwca 2020 r., [...], o odmowie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek należnych za okres od marca do maja 2020 r. Wnioskodawca podniósł, że w dniu dotarcia do niego decyzji, zmuszony sytuacją rodzinną i pandemiczną, a także w duchu odpowiedzialności za rodzinę, wyjechał z dwójką małoletnich dzieci na rodzinny wyjazd wakacyjny. Z przyczyn losowych (skręcenie nogi oraz problemy żołądkowe dziecka) wnioskodawca musiał przedłużyć wyjazd i powrócił do domu dopiero 17 sierpnia. Dodatkowo, z powodu okresu wakacyjnego, dopiero 24 sierpnia otrzymał w kancelarii poradę prawną. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 29 września 2020 r. wnioskodawca został wezwany do wniesienia skargi na sporną decyzję ZUS, w terminie 7 dni, pod rygorem przyjęcia, że skarga nie została złożona. Wezwanie wnioskodawca otrzymał 12 października 2020 r. Pismem z 16 października 2020 r. (nadanym 19 października) strona wniosła do Sądu pismo: "Skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". W treści tego pisma wnioskodawca uzasadnił, dlaczego nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.); dalej: "p.p.s.a." czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 1). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (§ 2). Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1-4 p.p.s.a.). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a. zdanie pierwsze). Jak wynika z wymienionych wyżej przepisów art. 87 p.p.s.a., wniosek o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W rozpatrywanej sprawie R. K. otrzymał kwestionowaną decyzję ZUS 15 lipca 2020 r., co nie jest sporne. Stronę pouczono, że skargę należało wnieść za pośrednictwem organu w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 8 zq ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem covid-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania spornej decyzji) od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skargę zaś wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 p.p.s.a.). Ostatnim dniem na wniesienie skargi był więc 14 sierpnia 2020 r. (piątek) Uchybienie terminu nastąpiło zatem 15 sierpnia 2020 r. (sobota), a wniosek o przywrócenie terminu został nadany 24 sierpnia 2020 r. (poniedziałek). Ponadto, jako datę ustania przyczyny uchybienia terminu wnioskodawca wskazał spóźniony powrót (17 sierpnia 2020 r.) z wyjazdu wakacyjnego. Wniosek zatem należy uznać za złożony w terminie. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Tymczasem, w rozpoznawanej sprawie do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie dołączono samej skargi, co stanowiło brak formalny wniosku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2013 r. I OZ 93/13 – orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl.). Strona została zatem wezwana do nadesłania skargi, co wynika z art. art. 49 § 1 p.p.s.a. i uzupełniła ten brak w wyznaczonym przez sąd terminie. Zgodnie natomiast z art. 49 § 3 p.p.s.a. pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia, co sprawia, że rozpatrywany wniosek nadaje się do merytorycznej oceny. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Przy braku ścisłych ustawowych kryteriów, brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu ciąży na podmiocie składającym wniosek o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy strony lub jej braku należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z 7 lutego 2020 r. I OZ 9/20). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Innymi słowy jedynie zaistnienie wyjątkowych, nieprzewidywalnych i niezależnych od strony okoliczności, których nie mogła usunąć w terminie do dokonania danej czynności, może uzasadniać jego przywrócenie. R. K. wskazał, że wyjechał z dwójką małoletnich dzieci na rodzinny wyjazd wakacyjny, który przedłużył się do 17 sierpnia 2020 r., (a więc do ponad miesiąca!) ze względu na skręcenie nogi i wystąpienie problemów żołądkowych u dziecka. Według Sądu nie sposób jest uznać, aby wnioskodawca wykazał w ten sposób brak winy w uchybieniu terminu w rozumieniu wyżej przedstawionym, który spowodowałby zasadność wniosku. Nie sposób stwierdzić, w jaki właściwie sposób wskazane okoliczności miały wpłynąć na niezawinioną niemożliwość dochowania terminu do wniesienia skargi (a więc wymogu czysto formalnego) z bliżej nieokreślonego miejsca wypoczynku strony. Wyjazd na wakacje już po otrzymaniu decyzji, kontuzja bądź choroba/niedyspozycja dziecka (w nieokreślonym okresie; w przypadku "skręcenia nogi" trudno nawet stwierdzić z cała pewnością, kto uległ tej kontuzji) nie świadczą same w sobie o niemożności nadania skargi w terminie w ogóle, a tym bardziej przy uwzględnieniu miernika staranności osoby należycie dbającej o własne interesy. Na dodatek wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających przedstawione we wniosku okoliczności, co jest rażące ze względu na odwoływanie się właściwie wyłącznie do kategorii bardzo pojemnych, takich jak: sytuacja rodzinna, wyjazd wakacyjny, problemy żołądkowe, skręcenie nogi. Razi to tym bardziej, że wnioskodawca, jak twierdzi, uzyskał stosowną poradę prawną. Nie można też uznać, że wnioskodawca był nieświadomy upływu terminu do wniesienia skargi, skoro niespornie otrzymał decyzję zawierającą stosowne pouczenie. W ocenie Sądu, dłuższy wyjazd w celach wakacyjnych nie tylko nie zwalnia, ale wręcz powinien skłonić stronę do podjęcia działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu do wniesienia skargi, na co jednak przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności nie wskazują. Sąd stwierdza, że strona nie wykazała, iż nie wniosła skargi od decyzji ZUS z 14 lipca 2020 r. w terminie bez swojej winy. Z tego powodu sąd odmawia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. przywrócenia terminu do wniesienia skargi.