I SO/Sz 10/21

Sygn. akt I SO/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia [...] kwietnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA – Bolesław Stachura po rozpatrzeniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] kwietnia 2022 r. wniosku R. P. o wymierzenie grzywny Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS za nieprzekazanie sądowi skargi terminie p o s t a n a w i a: wymierzyć Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS grzywnę w kwocie [...](słownie: [...] ) złotych; R. P. (dalej: "wnioskodawca") w piśmie z dnia [...] grudnia 2021 r. (wpływ [...] grudnia 2021 r.) zamieścił wniosek o wymierzenie grzywny Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (dalej "ZUS" lub "organ") za nieprzekazanie sądowi skargi na decyzję organu z dnia [...] września 2021 r., znak: [...] W uzasadnieniu wskazał, że skarga z dnia [...] października 2021 r. została złożona w ZUS Oddział w S. w dniu [...] października 2021 r. Wnioskodawca wyjaśnił, że w odpowiedzi na skierowane do tut. Sądu pismo z dnia [...] grudnia 2021 r. otrzymał informację (pismo z dnia [...] grudnia 2021 r.), że skarga nie została przez organ przekazana. W dniu [...] stycznia 2022 r. wpłynęła do sądu odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny. ZUS wyjaśnił, że skarga została złożona w Sali Obsługi Klienta w Oddziale w S.. Pismo błędnie nie zostało zadekretowane jako pismo inicjujące nową sprawę. Dodatkowo do błędnej kwalifikacji przyczyniła się niezawiniona zdaniem organu okoliczność, iż pełnomocnik prowadzący sprawy ze skarg wnioskodawcy (wcześniej zainicjowane) od dnia [...] października 2021 r. do końca listopada 2021 r., a następnie 2 tygodnie w grudniu 2021 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim na skutek Covid-19. Ponadto ZUS stwierdził, że jak tylko wpłynęło wezwanie WSA w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2021 r., sygn. akt I SO/Sz 10/21 rozpoczęto poszukiwania przedmiotowej skargi w kilku wydziałach, które potencjalnie mogły być zaangażowane w sprawę i rozpoczęto tworzenie dodatkowej kopii akt sprawy. W piśmie z dnia [...] stycznia 2022 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku (wpływ [...] lutego 2022 r.), wnioskodawca ustosunkował się do stanowiska ZUS, w zakresie wniosku o nałożenie grzywny. Podniósł, że tłumaczenie organu o nieprzekazaniu skargi w wyniku pozostawienia skargi na Sali Obsługi Klienta jest kuriozalne. Podkreślił, że ZUS nie tylko nie przekazał skargi do sądu, ale też nie podjął innych czynności. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi została złożona przez ZUS w tutejszym Sądzie w dniu [...] stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej: "p.p.s.a." skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów). Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 omawianej ustawy, jednakże wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Co więcej, zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyty w art. 55 § 1 p.p.s.a., wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Rozstrzygnięcie wniosku strony o zastosowanie sankcji przewidzianej w komentowanym przepisie powinno być poprzedzone dokładnym zbadaniem okoliczności sprawy, a zwłaszcza ustaleniem przyczyn uchybienia terminowi określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. (por. W. Sawczyn, Środki dyscyplinowania administracji publicznej w prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2010, s. 204). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Dodatkowo przyjmuje się, że niezbędnym warunkiem wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 p.p.s.a. jest złożenie skargi do organu, ponieważ to działanie powoduje, że aktualizuje się obowiązek organu do przekazania akt sądowi z odpowiedzią na skargę. Wyłączną, materialnoprawną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Sąd wymierzając organowi grzywnę bierze pod uwagę wszelkie okoliczności danej sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe regulacje Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Skarga wnioskodawcy z dnia [...] października 2021 r., została bowiem przekazana do Sądu w dniu [...] stycznia 2021 r., co wynika z prezentaty Biura podawczego Sądu, znajdującej się w aktach sądowych o sygn. akt I SA/Sz 26/22. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność wpływu skargi na decyzję ZUS z dnia [...] września 2021 r. do organu w dniu [...] października 2021 r. Oznacza to, że termin do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy upływał w dniu [...] listopada 2021 r., co również nie jest kwestionowane przez organ. Uwzględniając okoliczności przekroczenia terminu do przekazania skargi, które przedstawił sam organ, Sąd uznał żądanie wnioskodawcy za uzasadnione i wymierzył organowi grzywnę w wysokości [...] złotych. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku, a także okres uchybienia terminowi przekazania skargi (ok. dwa miesiące) i brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Nie mogą być taką okolicznością przyczyny wskazywane przez organ, a w istocie wskazujące na nieprawidłowości w organizacji pracy organu. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.