I SO/Sz 11/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2008-06-16

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przedstawione przez niego dane dotyczące dochodów i posiadanych środków finansowych były niespójne i sprzeczne, co uniemożliwiło sądowi ocenę jego rzeczywistych możliwości płatniczych.
Stan faktyczny
Wnioskodawca K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku od towarów i usług. Wnioskodawca podał, że jego działalność gospodarcza znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a środki z rachunku bankowego przeznaczone są na pokrycie zobowiązań i bieżące utrzymanie. Przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, strat z lat ubiegłych, wydatków oraz stanu rodzinnego. Sąd analizując przedstawione dowody, stwierdził niespójności i sprzeczności w danych dotyczących sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] znak [....] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. K. B. złożył w dniu 18 kwietnia 2008 r. ( data nadania ), wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując w rubryce "informacja o przedmiocie zaskarżenia" pkt 3 decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z (...) nr (...) w przedmiocie podatku od towarów i usług. Skargę na w/w decyzję zarejestrowano 20 maja 2008 r. pod sygn. akt I SA/Sz 281/08, a ustalony w sprawie wpis od skargi stanowi kwotę 8.216,00 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza, ze względu na trudną sytuację na rynku połowowym ( wielomiesięczny zakaz połowu ryb ) spowodowała zerowy stan środków na rachunku bankowym. Uzyskane w 2007 roku dochody wg stanu na dzień 30 listopada 2007 r. w kwocie 61.243,25 zł przeznaczone zostały w całości na pokrycie zobowiązań finansowych za lata 2002-2004. Wnioskodawca dodał, że z deklaracji podatkowych PIT-36L za 2005 i 2006 rok wynika, że w tych latach podatnik poniósł stratę. Według oświadczenia K. B. wszelkie uzyskane środki przekazywane są na bieżące utrzymanie dwóch jednostek pływających i zatrudnionych pracowników. Odnośnie do stanu rodzinnego wnioskodawca oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z będącą na jego utrzymaniu żoną, która nie otrzymuje żadnych dochodów, renty, czy emerytury. Źródłem utrzymania rodziny są dochody skarżącego z działalności gospodarczej w wysokości 3.600,00 zł brutto miesięcznie. Innych źródeł dochodów skarżący nie wskazał. Z oświadczenia K. B. wynika, że nie posiada on wraz z żoną żadnych oszczędności. Wnioskodawca podał, że posiada nieruchomość o powierzchni 600 m- zabudowaną domem (400 m-) oraz jednostki pływające (...) i (...), obciążone hipoteką morską przymusową i hipoteką morską kaucyjną. W załączeniu wniosku skarżący przekazał kopię deklaracji PIT-36L za 2005 i 2006 rok, wyciągi bankowe z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank BPH S.A. dla podmiotu "(...) B. K." datowane na styczeń, luty, marzec 2008 r., zaświadczenia Prezydenta Miasta Ś. w przedmiocie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zaświadczenia GUS o numerze identyfikacyjnym REGON. Z przedłożonych, w odpowiedzi na wezwanie dodatkowych dokumentów wynika, że żona skarżącego nie posiada statusu osoby bezrobotnej (zaświadczenie k. 64), a skarżący zadeklarował osiągnięcie w 2007 roku dochodów w wysokości 31.548,38 zł (przychody 1.711.240,92 zł, koszty uzyskania przychodu 1.679.692,54 zł), z podsumowania księgi przychodów i rozchodów za 2008 r. z dnia 5 maja 2008 r. wynika, że skarżący od początku roku do marca 2008 r. - poniósł stratę w wysokości 411.652,34 zł (przychód 125.140,89 zł, wydatki 536 793,23 zł). Z kolei miesięczne udokumentowane wydatki K. B. związane z utrzymaniem jego i małżonki (energia elektryczna, gaz, wodociągi) stanowią kwotę średnio 1.563,06 zł miesięcznie. Przedłożone zaświadczenia bankowe potwierdzają, że skarżący w ramach rachunku bankowego związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą korzysta z limitu debetowego w wysokości 50.000,00 zł, a zadłużenie z tego tytułu na dzień 30 kwietnia 2008 r. wynosiło 49.298,80 zł; skarżący posiada również - wraz z małżonką - rachunek bankowy, którego stan na dzień 30 kwietnia 2008 r. wynosił -126,37 zł. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych- gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 245 § 3 i 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Z przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wskazać należy, że przedstawione przez skarżącego dokumenty i złożone oświadczenia zawierają sprzeczne dane, a ich analiza prowadzi do wniosku, że skarżący nie wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy. Z jednej strony skarżący przedstawia dokument księgowy prowadzonej działalności (...) - podsumowanie księgi przychodów i rozchodów - 2008 rok, k.40 - które wykazuje od początku roku stratę w wysokości 411.652,34 zł (przychód 125.140,89 zł, koszty 536.793,23 zł), a rachunki bankowe według stanu na dzień 30 kwietnia 2008 r. zadłużenie (debet). Z drugiej strony skarżący podaje, że źródłem utrzymania rodziny są dochody z prowadzonej działalności gospodarczej i oświadcza, że średnio miesięcznie uzyskuje kwotę 3.600,00 zł brutto, a przedłożone rachunki (faktury) potwierdzają, że skarżący wydatkował w okresie od grudnia 2007 r. do kwietnia 2008 r. kwotę średnio 1.563,06 zł miesięcznie na opłaty za energie elektryczną, gaz, wodę dostarczane do domu w Ś. o powierzchni 400 m-. Z kolei z przedłożonych przez skarżącego rachunków bankowych wynika wprost, że skarżący dysponował wraz z małżonką w lutym 2008 r. kwotą 5.000,00 zł, w miesiącu marcu kwotą 18.000,00 zł. Powyższe oznacza, że skarżący, będący przedsiębiorcą, nie przedstawił w sposób niebudzący wątpliwości jaka jest jego aktualna sytuacja finansowa i jakimi środkami finansowymi dysponuje; jakie są jego możliwości płatnicze w świetle przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Przedstawione niespójności i sprzeczności w odniesieniu do tak istotnej okoliczności jaką jest wielkość otrzymywanych dochodów i posiadanych środków finansowych, powodują, że wniosek skarżącego nie może zostać uwzględniony. Wobec niewykazania przez skarżącego w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło