I SO/Sz 11/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-11-18
Skład orzekający: Alicja Polańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego może być uznany za skargę na postanowienie organu administracji, jeśli nie zawiera wyraźnego wskazania naruszenia prawa lub interesu prawnego?Ratio decidendi
Wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego nie może być uznany za skargę na postanowienie organu administracji, jeśli nie spełnia wymogów formalnych skargi określonych w art. 57 § 1 PPSA, w szczególności nie wskazuje w sposób dostateczny naruszenia prawa lub interesu prawnego. Postępowanie mediacyjne nie jest odrębnym postępowaniem od skargowego, lecz jego elementem, a jego celem jest osiągnięcie ustaleń satysfakcjonujących obie strony, co może prowadzić do bezprzedmiotowości sprawy zawisłej przed sądem.Stan faktyczny
Strona J. K. złożyła do WSA wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 sierpnia 2013 r., które uchyliło postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Strona przedstawiła swoje stanowisko co do sposobu załatwienia sprawy, wskazując na przedawnienie należności i inne zarzuty. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o odrzucenie wniosku o mediację, podnosząc, że strona nie wniosła skargi na postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o wszczęcie mediacji w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.
Pismem z dnia 9 września 2013 r. J. K. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej, wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego, którego celem jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i przyjęcie ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy w granicach obowiązującego prawa w sprawie dotyczącej postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 sierpnia 2013 r. nr [...] uchylającego postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia 30 kwietnia 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego przewodzonego na podstawie tytułów wykonawczych i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. Strona wskazała, że postanowienie to jest kolejnym postanowieniem uchylającym postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę J. K. Organ II instancji po raz kolejny stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne z naruszeniem prawa (poprzednim postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej także uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w związku z faktem stwierdzenia naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania). Zdaniem strony, zachodzi więc obawa, że w kolejnym akcie wydanym przez organ podatkowy I instancji sytuacja się nie zmieni.
We wniosku strona przedstawiła swoje stanowisko co do sposobu załatwienia sprawy. Wskazała, że oczekuje od Dyrektora Izby Skarbowej: umorzenia postępowania egzekucyjnego z wynagrodzenia za pracę i z rachunków bankowych za okresy II-III kwartał 2004 r., IV kwartał 2004 r., III kwartał 2005 r., IV kwartał 2005 r., III kwartał 2006 r., zwrotu wyegzekwowanych kwot wraz z kosztami egzekucyjnymi oraz odsetkami za zwłokę za ww. okres.
W uzasadnieniu wniosku strona przywołała okoliczności, które w jej ocenie zadecydowały o przedawnieniu należności, wskazując, że:
- w odniesieniu do należności za II i III kwartał 2004 r. - nie została zawiadomiona o zajęciu rachunku bankowego przed upływem 5 lat,
- zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi, który nie miał pełnomocnictwa w dniu 6 stycznia 2010 r.,
- w odniesieniu do należności za IV kwartał 2004 r. oraz I, II i III kwartał 2005 r. -wskazała, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę z 22 grudnia 2010 r. zostało doręczone w dniu 4 stycznia 2011 r., a dokument sporządzony przez pracownika organu egzekucyjnego został sfałszowany, co zostało objęte postępowaniem Sądu Rejonowego.
- w odniesieniu do należności za IV kwartał 2005 r. oraz I II i III kwartał 2006 r. -postępowanie karne skarbowe nie wywołało zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, bowiem wszczęte zostało w sprawie przestępstwa lub wykroczenia popełnionego przez inną osobę niż podatnik.
W dalszej części pisma strona przywołała inne okoliczności, co do których organy obu instancji wypowiadały się w toku dotychczas wydawanych rozstrzygnięć z wniosku strony, np. w kwestii zastawu na ruchomościach, sformułowała zarzut bezczynności organu, podniosła zarzuty odnoszące się do egzekwowanej należności, uznając za błędne ustalenia w zakresie przychodu.
W odpowiedzi na wniosek, Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jego odrzucenie, podnosząc, iż strona nie wniosła skargi na ww. postanowienie, co czyni wniosek o wszczęcie mediacji bezprzedmiotowym, ewentualnie o oddalenie wniosku o wszczęcie mediacji i oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 115 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a."), na wniosek skarżącego lub organu, złożony przed wyznaczeniem rozprawy, może być przeprowadzone postępowanie mediacyjne, którego celem jest wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy oraz przyjęcie przez strony ustaleń co do sposobu jej załatwienia w granicach obowiązującego prawa.
Przez wyjaśnienie i rozważenie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy należy rozumieć podjęcie tych wszystkich argumentów faktycznych i prawnych, które prowadzą do przyjęcia ustaleń satysfakcjonujących obie strony i skutkujących w konsekwencji bezprzedmiotowością sprawy zawisłej przed sądem (por. B. Dauter (w:) Ius et Lex. Księga jubileuszowa..., s. 98).
Stosownie do art. 117 § 1 p.p.s.a., na podstawie ustaleń dokonanych w postępowaniu mediacyjnym, organ uchyla lub zmienia zaskarżony akt albo wykonuje lub podejmuje inną czynność stosownie do okoliczności sprawy w zakresie swojej właściwości i kompetencji, Jeżeli strony nie dokonają ustaleń co do sposobu załatwienia sprawy, podlega ona rozpoznaniu przez sąd (§ 2).
Zgodnie z art. 118 § 1 i § 2 p.p.s.a., na akt wydany na podstawie ustaleń, o których mowa w art. 117 § 1, można wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia aktu albo wykonania lub podjęcia czynności. Skargę sąd rozpoznaje łącznie ze skargą wniesioną w sprawie na akt lub czynność, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne. Jeżeli skarga na akt lub czynność wydane lub podjęte na podstawie ustaleń, o których mowa w art. 117 § 1, nie zostanie wniesiona albo skarga ta zostanie oddalona, sąd umarza postępowanie w sprawie, w której przeprowadzono postępowanie mediacyjne.
Wniosek o podjęcie postępowania mediacyjnego, poza wymogami formalnymi, jakie powinno spełniać pismo w postępowaniu sądowym (art. 45- art. 49 p.p.s.a.), powinien wskazywać obszar, w którym może być prowadzona mediacja wraz z uzasadnieniem stanowiska w tym przedmiocie. Posiedzenie mediacyjne ma być poświęcone wyjaśnieniu i rozważeniu okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Te wyjaśnienia mają z kolei doprowadzić do ustalenia, w jaki sposób sprawa będzie załatwiona. Załatwienie sprawy, to m.in. zmiana stanowiska organu podatkowego lub cofnięcie skargi w całości lub w części przez podatnika. Z powyższego wynika, że postępowanie mediacyjne nie jest odrębnym postępowaniem od postępowania skargowego. Podejmuje je (nie wszczyna) skarżący lub organ na wniosek złożony przed wyznaczeniem rozprawy. Przedmiotem postępowania mediacyjnego może być zatem sprawa zawisła przed sądem.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że J. K. występując z wnioskiem o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego nie wniosła w przewidzianym terminie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 sierpnia 2013 r. (doręczone w dniu 5 września 2013 r.), którym organ uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego przewodzonego na podstawie tytułów wykonawczych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Nie można również uznać, aby złożony pismem z dnia 9 września 2013 r. wniosek o wszczęcie postępowania mediacyjnego stanowił jednocześnie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 sierpnia 2013 r. Wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., precyzującym wymogi formalne skargi, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać:
1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności;
2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy;
3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.
Pomimo tego, że w piśmie z dnia 9 września 2013 r. strona odwołała się do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z 30 sierpnia 2013 r. nr [...], to - w ocenie sądu - nie wyjaśniła choćby w bardzo ogólny sposób, na czym w jej ocenie polegało naruszenie prawa lub interesu prawnego przez Dyrektora Izby Skarbowej. Zauważyć należy, że postanowienie to miało charakter kasacyjny powodujący przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, tymczasem w treści pisma skierowanego do sądu, strona nie wyjaśniła z jakiego powodu wydane postanowienie zasługuje na uchylenie, lecz poprzestała na wyrażeniu niezadowolenia z działania organów podatkowych w jej sprawie w ogóle.
Z tej przyczyny, na podstawie art. 115 § 1 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło