I SO/Sz 2/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-04-04
Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, osobie starszej i samotnej, której jedynym dochodem jest emerytura i dodatek pielęgnacyjny, a stałe koszty utrzymania znacząco obciążają jej budżet, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, osobie starszej i samotnej, której dochód z emerytury i dodatku pielęgnacyjnego ledwo pokrywa podstawowe potrzeby życiowe, a która nie posiada majątku, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uiszczenie pełnego wpisu od skargi w wysokości [...] zł byłoby możliwe tylko z uszczerbkiem dla jej koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie pomocy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni L. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że przedmiotem zaskarżenia będzie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej dotycząca podatku dochodowego od umowy dożywocia. Wnioskodawczyni jest osobą starszą, samotną, której jedynym dochodem jest emerytura i dodatek pielęgnacyjny, a stałe koszty utrzymania znacząco obciążają jej budżet. Nie wykazała żadnego majątku. Wpis od skargi ustalono na kwotę [...] zł.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 31 marca 2014 r. L. S., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu będzie decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 26 lutego 2014 r. Nr [...] dotycząca podatku dochodowego od umowy dożywocia.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że wnioskodawczyni jest osobą starszą (ur. w [...] r.) i samotną, mieszka sama w mieszkaniu przekazanym nieodpłatnie wnuczce, która jest osobą młodą i nie posiada jeszcze stałego źródła dochodu. Wnioskodawczyni liczy, że w przyszłości wnuczka oprócz pomocy fizycznej zaoferuje jej również pomoc finansową. Jedynym źródłem utrzymania L. S. jest emerytura oraz dodatek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie, zaś stałe koszty utrzymania to suma [...] zł, przeznaczana na: opłacenie czynszu za mieszkanie w kwocie [...] zł, energii elektrycznej w kwocie [...] zł, telefonu w kwocie [...] zł, wydatki na leczenie i lekarstwa w kwocie [...] zł, zakup ubrań, środków czystości w kwocie [...] zł. Dochodzą jeszcze koszty wyżywienia.
W oświadczeniu majątkowym wnioskodawczyni nie wykazała żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych ani zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 kwietnia 2014 r. ustalono w sprawie wpis od skargi w kwocie [...] zł.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W niniejszej sprawie wnioskodawczyni ubiega się o przyznanie prawa pomocy
w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym
i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Rozpoznając niniejszy wniosek należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, oraz które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe.
Mając na uwadze obecną sytuację finansową wnioskodawczyni, należy stwierdzić, że uiszczenie wpisu w pełnej wysokości nie byłoby możliwe bez uszczerbku w koniecznym jej utrzymaniu.
Miesięczny dochód osiągany przez wnioskodawczynię wystarcza na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych i biorąc pod uwagę jej podeszły wiek ([...] lat) oraz związaną z tym konieczność ponoszenia wydatków na leczenie i lekarstwa trudno oczekiwać, że będzie ona w stanie wygenerować oszczędności potrzebne na uiszczenie pełnych kosztów postępowania sądowego. Wnioskodawczyni nie posiada też nieruchomości, czy przedmiotów wartościowych, które mogłyby stanowić podstawę do zabezpieczenia pożyczki czy kredytu. Koszty sądowe do jakich uiszczenia wnioskodawczyni będzie obowiązana w niniejszej sprawie są wysokie (wpis od skargi ustalono na kwotę [...] zł) i nie mieszczą się zatem w granicach możliwości finansowych wnioskodawczyni. Poniesienie takich kosztów sądowych mogłaby spowodować uszczerbek w koniecznym jej utrzymaniu. Dlatego przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych należy uznać za adekwatne do aktualnej sytuacji majątkowej strony.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 , art. 258 § 1 i § 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło