I SO/Sz 3/23

Sygn. akt I SO/Sz [...] P O S T A N O W I E N I E Dnia [...] marca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu [...] marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o wymierzenie grzywny Inne za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: I. wymierzyć Inne grzywnę w kwocie [...]([...]) złotych; II. zasądzić od Inne na rzecz W. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. Oddalić wniosek w pozostałym zakresie. W. S. (strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. pismo z 6 listopada 2023 r. zatytułowane "skarga na bezczynność w sprawie braku przekazania skargi", w którym wskazał, że 4 lipca 2023 r. wysłał do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (organ) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z 28 czerwca 2023 r., na bezczynność organu w sprawie rozpatrzenia wniosku z 12 maja 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organ nie przekazał skargi do sądu, w związku z czym 2 listopada 2023 r. strona wystosowała do organu ponaglenie. Według strony organ w sposób oczywisty dopuścił się naruszenia art. 54 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - p.p.s.a.), tj. nie przekazał sądowi skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej. Strona wniosła o: zobowiązanie organu do przekazania sądowi skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej; stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych W pismach z 8 oraz 11 stycznia 2024 r. organ wskazał, że strona nie zachowała procedury i nie wniosła skargi do organu. Dokument, jaki wypłynął do RZGW w Szczecinie był sporządzony przez adwokata i przesłany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego 7 grudnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - p.p.s.a.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W sprawach objętych kognicją sądów na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 - d.i.p.) termin ten jest krótszy. Stosownie bowiem do art. 21 pkt 1 d.i.p., przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W rozpoznawanej sprawie strona podnosi zarzut naruszenia przez organ art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności organu w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostepnienie informacji publicznej. Stąd też sąd potraktował wniesione pismo jako wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., ponieważ to właśnie przepis art. 55 p.p.s.a. określa sposób postępowania sądu i dolegliwości dla organu w przypadku niewypełnienia przez organ obowiązku z art. 54 § 2. Z kolei skarga strony na bezczynność organu w zakresie udostepnienia informacji publicznej podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu zarejestrowanym pod sygn. akt I SAB/Sz 46/23. Grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. ma mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 kwietnia 2023 r. III OZ 188/23 – orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny" wskazuje przy tym, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Sąd wskazuje przy tym, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie skarga z 28 czerwca 2023 r. na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej została nadana przez stronę za pośrednictwem operatora pocztowego 4 lipca 2023 r. i wpłynęła do organu 5 lipca 2024 r. Lakoniczne i niejasne wyjaśnienia organu, jakoby strona "nie zachowała procedury", ponieważ dokument był sporządzony przez adwokata, nie są dla sądu zrozumiałe, a ponadto nie znajdują uzasadnienia w aktach sprawy, z których wynika, że 7 grudnia 2023 r. organ przesłał do sądu skargę strony (reprezentowanej przez pełnomocnika) na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wraz z odpowiedzią na tę skargę. Organ wyjaśnił, że żądanej informacji udzielił stronie 3 sierpnia 2023 r. i wprost przyznał, że nie przekazał sądowi skargi w terminie 30 dni od jej otrzymania. Wypada w tym miejscu zwrócić uwagę, że odpis powyższej odpowiedzi na skargę dla doręczenia stronie organ nadesłał dopiero 11 stycznia 2024 r. W związku z powyżej ustalonym stanem faktycznym i prawnym sprawy należy stwierdzić, że organ przekazał sądowi skargę odpowiedź na skargę na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej po ponad 5 miesiącach od jej otrzymania i nie przedstawił jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie. Z tego względu sąd uznaje, że brak przekazania skargi był zawiniony, stanowił naruszenie obowiązujących przepisów prawa i wymierzenie organowi grzywny jest w tej sytuacji zasadne. Określając wysokość grzywny sąd miał na względzie, że choć skarga wraz z odpowiedzią na skargę zostały ostatecznie przekazane sądowi, to wymierzenie grzywny uzasadnia jej represyjny i prewencyjny charakter, niewątpliwość naruszenia przepisów prawa oraz brak stosownych wyjaśnień organu. Z powyższych względów sąd orzekł jak w punkcie I sentencji postanowienia na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 64 § 3, art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 ze zm.). Na orzeczone koszty składa się wpis sądowy w wysokości 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł. Sąd oddalił wniosek strony w pozostałym zakresie, ponieważ organ przekazał sądowi przedmiotową skargę wraz z odpowiedzią na skargę. Odnośnie do stwierdzania przez sąd w niniejszym postępowaniu, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wypada zauważyć, że artykuł 55 § 3 p.p.s.a. ustala jedynie obowiązek tzw. wystąpienia sygnalizacyjnego, tj. zawiadomienia przez skład orzekający lub prezesa sądu właściwych organów do rozpatrzenia petycji, skarg i wniosków o szczególnie drastycznych wypadkach naruszenia obowiązków, o których mowa w § 2 i w art. 54 § 2. Ocena w tym zakresie należy do składu orzekającego lub prezesa sądu. O ewentualnej rażącej bezczynności organu w zakresie rozpatrzenia wniosku strony o udostepnienie informacji publicznej, jak również o ewentualnym zasądzeniu od organu na rzecz strony sumy pieniężnej, sąd rozstrzygnie w odrębnym postępowaniu ze skargi strony na bezczynność organu w przedmiocie udostepnienia informacji publicznej.