I SO/Sz 4/09

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-10-02

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania jej i rodziny?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania jej i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc, a sąd ocenia, czy zachodzą przesłanki do wyjątkowego traktowania.
Stan faktyczny
Skarżący J. Ł. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty targowej. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, zamieszkuje z żoną i dwójką dorosłych, bezrobotnych dzieci. Mieszkanie komunalne, w którym zamieszkuje, jest zadłużone. Żona skarżącego pracuje jako nauczycielka. Skarżący posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 października 2009 r. wniosku J. Ł. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty targowej p o s t a n a w i a: przyznać J. Ł. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący J. Ł., w dniu [...] (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) złożył wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej, który uzupełnił składając w dniu [...] (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) urzędowy formularz PPF, w którym zaznaczył, iż ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z uzasadnienia wniosku, oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach oraz przedłożonych dokumentów wynika, co następuje. J. Ł. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku od dnia [...] (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia [...] k. 11). Wnioskodawca zamieszkuje w dwupokojowym mieszkaniu komunalnym z małżonką, z którą - jak podaje - pozostaje w separacji. Zgodnie z przedłożonym pismem Zakładu Gospodarki Komunalnej w K. z dnia [...] mieszkanie to jest zadłużone na ten dzień na kwotę [...] zł (należność główna bez odsetek). W gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają syn (lat 22) i córka (lat 24). Dzieci są na utrzymaniu skarżącego, oboje nie pracują, syn skarżącego jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od [...] i w okresie od [...] pobrał zasiłek dla bezrobotnych w kwocie [...] zł (zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w K. z dnia [...] dotyczące syna – k. 10). Wnioskodawca nie wykazał żadnego majątku w postaci nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). Ponadto, z wcześniejszej sprawy rozpoznawanej w tut. Sądzie wynika także, że skarżący jest osobą o orzeczonym lekkim stopniu niepełnosprawności, wymagającą zatrudnienia na odpowiednim stanowisku pracy (orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z [...] w aktach sprawy sygn. akt I SA/Sz 28/09). Ze względu na wiek nie może znaleźć zatrudnienia (skarżący ma 50 lat). Odnośnie stanu rodzinnego dodać należy, iż syn skarżącego ukończył już studia wyższe (licencjat) na Wyższej Szkole Humanistyczno-Ekonomicznej w Ł. a córka skarżącego - po ukończeniu I stopnia Wyższej Szkoły Humanistycznej w S. z przyczyn ekonomicznych (wysokie czesne) przełożyła studia II stopnia na miesiąc październik br. Z akt tych wynika również, iż małżonka skarżącego – B. Ł. uzyskuje dochody z wynagrodzenia za pracę na stanowisku nauczyciela w wysokości [...] zł netto miesięczne. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem mieszkania komunalnego wynoszą [...] zł miesięcznie, wydatki te ponoszone są solidarnie w udziale po [...] przez małżonków, w przypadku braku dochodów po stronie wnioskodawcy koszty te ponosi w całości B. Ł.. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie – p.p.s.a) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Po przeanalizowaniu złożonego przez J. Ł. oświadczenia majątkowego oraz nadesłanych dokumentów należy stwierdzić, że skarżący wykazał, że poniesienie w chwili obecnej kosztów sądowych spowoduje uszczerbek dla koniecznego utrzymania skarżącego i jego rodziny. Skarżący jest nadal osobą bezrobotną, przy czym od dnia[...] . utracił prawo do zasiłku, nie uzyskuje żadnego dochodu. Osobami bezrobotnymi są także, pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym dzieci skarżącego, tj. syn, który z tego tytułu pobrał zasiłek w sierpniu w kwocie [...] zł oraz córka. Wynika z tego zatem, że w chwili obecnej wszyscy członkowie rodziny pozostają na utrzymaniu B. Ł., pracującej jako nauczycielka z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Kolejną istotną okolicznością, przemawiającą za uwzględnieniem wniosku jest to, że skarżący jest zadłużony z tytułu niepłaconego czynszu za mieszkanie komunalne i wobec bezskutecznych wezwań skierowano sprawę na drogę postępowania sądowego. W takiej sytuacji należy przyznać, iż sytuacja finansowa skarżącego jest trudna a odmowa przyznania skarżącemu pomocy w poniesieniu kosztów sądowych mogłaby doprowadzić do pozbawienia go prawa do sądu. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło